De aanhoudende recessie en de hoge brandstofprijzen lijken nu echt zichtbare gevolgen te hebben op het autogebruik. We zijn in 2012 minder met de auto op pad geweest dan het jaar ervoor. Op werkdagen was er 2% minder verkeer op de weg dan in 2011. Ook in de weekenden laten we de auto meer staan. In 2012 was de hoeveelheid verkeer op weekenddagen 4% lager dan in 2011. Dit blijkt uit metingen van de provincie Overijssel die jaarlijks op veel locaties langs provinciale wegen de verkeersintensiteiten meet.
Wij verplaatsen ons veel en vaak en het liefst met de auto. Zo’n 75% van alle kilometers die wij maken worden met de auto gedaan. In 2012 werden er zo’n 1,6 miljard kilometers afgelegd op provinciale wegen in Overijssel.
In de afgelopen decennia (met name de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw) zagen wij dat de groei van het autoverkeer in Overijssel jaarlijks zo’n 3 tot 4% bedroeg. In het begin van deze eeuw werd de groei al wat minder en in 2008 werden de eerste gevolgen zichtbaar van de economische malaise: in 2008 en de drie daaropvolgende jaren daalde de hoeveelheid verkeer op provinciale wegen. In 2011 was er een licht herstel zichtbaar maar die bleek van korte duur want in 2012 daalde de hoeveelheid verkeer op de provinciale wegen weer. Op werkdagen met 2% en op weekenddagen zelfs met 4%. De hoeveelheid verkeer in de weekenden kende al langer een vrije val. Vanaf 2000 is er een dalende trend zichtbaar in de ontwikkeling van de hoeveelheid verkeer tijdens het weekend (zie figuur 1 in de rechterbalk).
Filezwaarte in Overijssel
De filedruk in Overijssel nam in 2012 sterk af. De filezwaarte lag 27% lager dan in 2011. In 2012 lag de filezwaarte op ruim 77.000 kilometerminuten. Ter vergelijking: vijf jaar geleden lag de filezwaarte nog op 250.000 kilometerminuten, ruim drie keer zo hoog.
In heel Nederland is het fileleed afgenomen, maar minder sterk dan in Overijssel. In Nederland daalde de filezwaarte in 2012 met 16% ten opzichte van het jaar ervoor. In figuur 2 in de rechterbalk is de ontwikkeling van de filezwaarte in Overijssel te zien. Opgemerkt wordt dat de beschikbare informatie over files vooral de autosnelwegen betreft. Files op het onderliggende wegennet (de provinciale en gemeentelijke wegen) worden niet of nauwelijks geregistreerd.
Niet alleen is de filezwaarte de afgelopen jaren fors afgenomen, ook de oorzaak waarom files ontstaan verschuift. In 2007 was 78% van de files nog een gevolg van een verkeersknelpunt, in 2012 is dit aandeel gedaald naar 50%. In de laatste vijf jaar is de filezwaarte daarmee ten gevolge van verkeersdrukte afgenomen met 80%.
Filezwaarte A28 en A1
Files ten gevolge van wegwerkzaamheden zijn in deze periode met 19% afgenomen en files ten gevolge van een verkeersongeval met 32%. In figuur 3 in de rechterbalk is de ontwikkeling van de filezwaarte in Overijssel naar oorzaak te zien.
De daling van het aantal files wordt niet alleen veroorzaakt omdat er minder verkeer is, het grootste deel van de daling komt ten gunste van uitbreidingen in de infrastructuur: nieuwe wegen, meer rijstroken en beter benutten van het wegennet.
In Overijssel zijn de A1 en de A28 de belangrijkste filegevoelige trajecten. Op de A28 is de filezwaarte sinds 2011 fors afgenomen ten opzichte van de jaren ervoor. Dit komt door de capaciteitsuitbreiding op de A28 tussen de knooppunten Hattemerbroek en Lankhorst. In 2011 daalde de filedruk hier met 85% en in 2012 nog eens met 31%. Ook op de A1 daalde de filedruk in 2012 fors met 34%. In figuur 4 in de rechterbalk is te zien hoe de ontwikkeling van de filezwaarte op de A28 en de A1 is.
Bron: Provincie Overijssel