De grote kerk van Dalfsen, met recht een grote kerk

De grote kerk van Dalfsen, met recht een grote kerk

DALFSEN – Komende over de Vechtbrug zie je de 43 meter hoge gemeentelijke kerktoren en het kerkgebouw hoog boven de overige bebouwing uitkomen. Dit beeld is sfeer bepalend voor een dorp als Dalfsen. Ga verder de Prinsenstraat door en daar sta je dan plots voor dit geweldig monument, het oudste gebouw in het dorp Dalfsen. De machtige toren en het kerkgebouw waaraan bij de laatste restauratie zoveel veranderingen zijn aangebracht. De kerk was namelijk geheel bepleisterd om de slechte staat van het metselwerk te verhullen. Dat pleisterwerk is geheel verwijderd, de ingang van de kerk zit nu onder de toren. Aan de westzijde van de kerk was een ingang die speciaal voor vrouwen was, terwijl de mannen aan de oostzijde de kerk moesten betreden. Deze ingangsdeuren zitten er nog steeds. Zowel de kerk als de toren is opgebouwd uit verschillende soorten steen, het oudste gedeelte is van tufsteen en de zijbeuken van de kerk en de verdere opbouw van de toren is uitgevoerd in gebakken steen van heel veel verschillende maten. Ook is het hekwerk wat voor 1955 rond de kerk stond, met daarin toch wel mooie smeedijzeren poorten en zg.”varkensroosters” geheel verwijderd. Die roosters dienden niet alleen voor het schoonborstelen van de klompen, laarzen en schoenen, maar waren er ook voor om het begraafveld rond de kerk te behoeden voor loslopende dorpsvarkens, honden en geiten en dergelijke. Rond de kerk is daarna het nu aanwezig muurtje aangebracht met daarbinnen een gazon. Voor de hoofdingang is een mooie stoep aangebracht. In de nis in de toren heeft oorspronkelijk een beeldje gestaan van Maria als Mater Dolorosa, dat beeldje is nu nog terug te vinden in de Katholieke kerk van Dalfsen. Het beeldje wat nu in de nis staat dateert uit 1958. In de toren zijn veel dichtgemetselde raamelementen te zien. Maar er ontbreekt wat aan de toren. Bij de laatste brand in 1893 is de toren nooit weer geheel opgebouwd, terwijl die oorspronkelijk hoger was en voorzien van een torenspits. De toren en de kerk zijn in de loop der eeuwen vaker door bliksem en brand getroffen. De kerk vindt zijn oorsprong ergens rond 1156 tot 1178 omdat in die tijd al sprake was van een priester en in 1161 is de parochie opgericht. Duidelijk is ook dat de eerste kerk veel kleiner is geweest en zelfs deel opgebouwd uit ijzeroerbrokken. In de eeuwen daarna, na vele branden en herbouwmomenten is de kerk telkens vergroot. Zowel aan de noordzijde de vergroting van het priesterkoor en de aanbouw van de beide zijbeuken in de 14e en 15e eeuw met daarin ook de kapel en begraafplaatsen van de familie van Rechteren.

De Huidige toren is gebouwd in de 15 en 16e eeuw, daarvoor stond er een toren in het kerkgebouw. De huidige toren heeft in de vorige eeuwen altijd dienst gedaan als opslagplaats voor de slangen van de brandweer, die mooi hoog in de toren opgehangen konden worden om te drogen.

Deze van oorsprong katholieke kerk heeft bij de kerkhervorming rond 1580 veel van zijn schatten verloren. Alle altaren en dat waren er drie, zijn gesloopt, de beelden werden stuk gegooid en de muurschilderingen werden overgewit. Het katholieke geloof werd in 1581 hier geheel verboden, doch veel katholieken zochten hun heil elders en voor zover dat nog mogelijk was in schuilkerken. Zo was er op de Broekhuizen een schilkerk ingericht in de oude havezate, waar ‘s nachts door een pastoor uit Zwolle de mis in het geheim werd gelezen. In 1672 leek het er op dat de katholieken de kerk in Dalfsen terug kregen, doch dat heeft in de Munsterense tijd slechts 2 jaar geduurd. Daarna ging de kerk in 1674 definitief over naar de hervormden. Veel katholieken bleven de schuilkerken trouw, kleine schuilkerken waren er bij Splint in Welsum, bij Hilberdinck in Emmen, in het Verwershuis in de Veldhoek en ook in een woning aan de Zwarteweg bij Hoonhorst. Doch die bij de Broekhuizen heeft hel langst stand gehouden totdat de havezate in het bezit kwam van protestanten. De groep katholieken weken eerst uit naar het Toonenhuis in Wijthmen, maar de bisschop bepaalde dat er weer een kerk moest komen en de keus viel op een landgoed in Lenthe, nu Hoonhorst geheten. De eerste kerk gebouwd in 1770 moest gelijken op een boerenschuur, want eigenlijk was het nog steeds niet toegestaan door de katholieken openlijk naar buiten te treden. De locatie Hoonhorst was bedoeld voor de wijde omgeving van Ommen tot Luttenberg , van Heino tot Zwolle. De Dalfsen katholieken konden nu ook vrijelijk de weg via het kleine veer naar Hoonhorst vinden en zodoende is de Papenalle ontstaan, de Dalfser papen op weg naar de kerk in Hoonhorst.

Als u meer over de Dalfser kerkgeschiedenis wilt weten loop dan tijdens een open dag de kerk in Dalfsen eens binnen, daar is nog veel informatie voor handen. (deels uit de geschiedenis van Dalfsen 1929 en andere bronnen) WvdV Dalfsennet.nl

 

Foto's 6
De grote kerk van Dalfsen, met recht een grote kerk
De grote kerk van Dalfsen, met recht een grote kerk
De grote kerk van Dalfsen, met recht een grote kerk
De grote kerk van Dalfsen, met recht een grote kerk
De grote kerk van Dalfsen, met recht een grote kerk
Artikel delen: