DALFSEN – (Door Art de Ruiter) Afgelopen maandag stemt de raad in met de nota voor een nieuwe woonwijk in Nieuwleusen. Palthelanden is een nieuwe woonwijk waar tussen 2026 en 2035 zeshonderd nieuwe woningen gebouwd moeten worden. Tijdens de vergadering ontstaat spanning tussen de coalitie en de oppositie over hoe hoog de woningen gebouwd mogen worden en over het dorpse karakter van Nieuwleusen.

“Maximaal vier lagen is passend.” Zo begint Holterman van Gemeentebelangen haar motie om vast te houden aan een maximum van vier lagen voor het bouwen van appartementen in de nieuwe wijk Palthelanden. Het landelijke en dorpse karakter is voor Holterman een van de argumenten waarom vier lagen voldoende zijn. Daarnaast vindt Holterman dat er slimmere woningtypes mogelijk zijn. Ook vindt zij dat hoogbouw niet per se voordeliger is voor de betaalbaarheid.

Smalbraak van D66 kan niet wachten op een interruptie. In de commissievergadering van een week eerder is hij ook al kritisch op Gemeentebelangen die begon over het dorpskarakter. Ook tijdens deze raadsvergadering neemt hij het op voor hoogbouw.

Smalbraak citeert een onderzoek waaruit hij betoogt dat lagere woninglagen meer kosten. “Er komt zes tot twaalf procent extra kostenverhoging bij als je niet vijf tot zes lagen bouwt. Begrijp ik nu dat Gemeentebelangen onze inwoners zes tot twaalf procent extra wil laten betalen?” vraagt Smalbraak.

Holterman legt het verwijt ver van zich af:

“Het is niet zo dat wij meer willen betalen. Ik weet niet welk onderzoek u heeft gedaan. Er zijn diverse onderzoeken mogelijk. Er zijn ook onderzoeken die aantonen dat de vijfde en zesde laag duurder worden en dat wordt berekend in de huurprijzen. Uw onderzoek is vast feitelijk onderbouwd, maar ik kan ook andere dingen aantonen. Ik laat het aan het college over.”

Smalbraak reageert:

“Het onderzoek waar u naar verwijst gaat over drielaagse woningen zonder lift. Drielaagse woningen kunnen goedkoper zijn dan drielaagse woningen met lift. Maar als we voor ouderen bouwen, willen we ook drielaagse woningen met lift.”

Holterman antwoordt:

“Inwoners hoeven dat niet uit te rekenen, daar kunnen wij als raad naar kijken. Onze partij gaat voor het landelijke en dorpse karakter. Nieuwleusen moet geen stedelijk karakter krijgen.”

Smalbraak citeert vervolgens een onderzoek uit de gemeente Groningen uit 2024. Dertig procent van de nieuwe woningen wordt sociale huur en daarmee is de huur juridisch bepaald. Desondanks stelt Smalbraak dat niet in de hoogte bouwen indirect kosten verhoogt:

“Als je niet de hoogte in bouwt, kost het meer geld en kan je dat niet aan andere dingen investeren. Hoe duurder het wordt, hoe minder je kan.”

Volgens Smalbraak kan je niet betaalbaar, groen en laag tegelijk hebben. Hij zegt tegen de raad dat je niet alles kunt combineren en vraagt hoe het college dat wel zou moeten doen.

“Ik denk dat het college dat wel kan. Het gaat om bouwmassa. Die twee extra lagen kunnen op een creatieve manier worden neergezet. Als je zes hoog bouwt, moet je veel wadi’s eromheen aanleggen en daarvoor moet je ook ruimte creëren. Als het tien tot twintig woningen minder worden, wordt dat over de tien jaar die hiervoor zijn uitgetrokken wel opgelost.”

Nieuwleusen geen Bijlmer

Een opvallende opmerking komt van Veldhuis van de VVD:

“Zes lagen kan prima zonder het landelijke karakter te verliezen. Het gaat niet over betonnen kolossen. We hebben het niet over de Bijlmer. Er zijn voorbeelden waar zes lagen het landelijke karakter niet in gevaar brengen.” Veldhuis noemt Gouda, Brandevoort, Houten en Scandinavië als voorbeelden waar het dorpskarakter niet ten koste gaat van hogere woningen.

Dorp of kleine stad?

Is Nieuwleusen een dorp?

Smalbraak kijkt bedachtzaam en kiest duidelijk zijn woorden om niemand voor het hoofd te stoten:

“Ik zie hoe ondernemend ze zijn en hoe actief het daar is. Dat heeft in mijn ogen niet iets van een plattelandsdorp. Kijk naar het industrieterrein. Het is een ontzettend ondernemende gemeenschap en dat past bijna bij een kleine stad.”

Holterman kijkt daar anders tegenaan:

“Ik zie dat echt anders. Nieuwleusen is mij bekend, ik kom uit Nieuwleusen. Het is daadwerkelijk een dorp. Dat zie je ook aan het feit dat het geen station heeft. Het ons kent ons gevoel is groot en men houdt van het dorpse gebeuren. Dat geldt ook voor Palthelanden en het platteland eromheen. Ik zie Nieuwleusen als een dorp.”

De motie wordt voorgelegd aan de raad en Gemeentebelangen en het CDA stemmen voor. Alle oppositiepartijen stemmen tegen. Daarmee komen er in Palthelanden geen woningen boven vier lagen. De nota wordt daarentegen wel unaniem aangenomen door de raad.

Desondanks toont dit een herhaaldelijk probleem tussen de coalitie en oppositie over nieuwe bouwprojecten, en hoe hoog de projecten mogen zijn.