Kulturhus bewijst positief effect op leefbaarheid

Er is een positief verband tussen het kulturhusconcept en leefbaarheid. Dit is de uitkomst van een onderzoek dat Stimuland heeft uitgevoerd in drie Overijsselse gemeenschappen (Borne, Lemelerveld en Notter-Zuna). Door activiteiten en ontmoeting in het kulturhus worden talenten van mensen zichtbaar. Het kulturhus fungeert als motor om deze talenten in te zetten.

Overheden leggen steeds meer verantwoordelijkheid bij burgers neer en kulturhusen spelen hier op in met hun dienstverlening en manier van werken. Vergrijzing zorgt voor een grotere behoefte aan zorg en biedt tegelijkertijd een groot potentieel aan vrijwilligers voor kulturhusen.Effecten

Om het effect van kulturhusen op leefbaarheid te meten, voerde Stimuland kwalitatief onderzoek uit. Hiervoor werden tientallen individuele en groepsgesprekken gevoerd met inwoners uit drie, in meerdere opzichten verschillende, Overijsselse gemeenschappen. Via de verhalen van mensen, hun interpretaties en gedachten, is de relatie tussen kulturhusen en leefbaarheid inzichtelijk gemaakt. De meest belangrijke verandering die het kulturhus in de onderzochte gemeenschappen heeft gebracht, is het bewust stimuleren en mogelijk maken van ontmoeting. In kleine kernen zorgt de mogelijkheid om elkaar regelmatig te treffen voor leefbaarheid. In grotere kernen is het met name de samenwerking binnen het kulthurhusconcept die op haar beurt zorgt voor creativiteit en nieuwe (gezamenlijke) activiteiten en daarmee een betere leefbaarheid.

Een tweede effect van het kulturhusconcept is dat het resulteert in een aantrekkelijke woonomgeving doordat het plaats biedt aan initiatieven van mensen. Dit heeft een positieve invloed op de betrokkenheid van inwoners en hun inzet in de gemeenschap. De gemeenschap krijgt meer status en wordt aantrekkelijker om te wonen.

De aanwezigheid van het kulturhusconcept geeft keuzevrijheid en daardoor rust en vertrouwen in de toekomst. Inwoners weten dat ze ook op termijn in de kern kunnen blijven wonen, omdat voorzieningen dichtbij zijn. Deze keuzevrijheid maakt een gemeenschap leefbaar.

Een ander effect is het gevoel van trots. Het kulturhusconcept zorgt voor een trots gevoel, ook bij mensen die geen gebruik maken van de diensten en activiteiten van het kulturhus. Deze trots zorgt op haar beurt voor verbondenheid tussen de bewoners en maakt mensen tevreden en blij.

Tot slot wordt geconcludeerd dat er een mogelijk preventieve werking uitgaat van het kulturhusconcept. Zo blijkt uit het onderzoek dat de eenzaamheid van ouderen vermindert, er minder vandalisme is bij de jeugd en mantelzorgers ontlast worden. Zaken die direct invloed hebben op leefbaarheid.

Succes gegarandeerd?

Is succes dan altijd gegarandeerd als er gewerkt wordt met het kulthurhusconcept? Nee, dat is niet het geval. Het gebouw, de aanwezigheid van andere ontmoetingsplekken, het afstemmen van vraag en aanbod en de mate waarin er in het kulturhusconcept sprake is van samenwerking en een gezamenlijk doel, zijn belangrijke voorwaarden voor succes. Een gebouw dat niet uitdaagt tot gezamenlijkheid en ontmoeting, vermindert het effect op de leefbaarheid. En daar waar er in een gemeenschap sprake is van meerdere ontmoetingsplekken, is het noodzakelijk om energie te blijven steken in interne samenwerking en het bereiken van (nieuwe) mensen. Een goed beeld van de wensen en de behoeften van de gemeenschap is daarbij essentieel. Een gezamenlijk doel en goede samenwerking resulteert in gerichte activiteiten en meer en betere ontmoeting, dus meer leefbaarheid.

Handvatten voor de toekomst

De intensieve manier van onderzoek en het kwalitatieve karakter heeft veel opgeleverd. Deze kennis, aangevuld met de kennis van projectmanagers en gebiedscoördinatoren van Stimuland en de medewerkers van het Dorpsloket biedt concrete handvatten voor de toekomst. Zo ligt er een uitdaging om de doelen van kulturhusen verder te formuleren in termen van leefbaarheid. De verschuiving van aandacht van het kulturhus als gebouw naar meer aandacht voor de inhoudelijke samenwerking en ondernemerschap in het gebouw zal zich de komende jaren verder voortzetten. Hier werd tijdens het symposium dat Stimuland op 8 april organiseerde uitgebreid bij stilgestaan. Ook het inzicht in wat de investering in stenen oplevert aan maatschappelijk resultaat uitgedrukt in euro’s kanin de toekomst verder worden onderzocht. Het ‘Onderzoek Verborgen Talenten’ is te downloaden via www.kulturhus.nlOver Stimuland

Stimuland is een onafhankelijke stichting actief op het gebied van plattelandsontwikkeling. Zij vervult een actieve sleutelrol tussen beleid en praktijk: Stimuland spreekt niet alleen met beleidsmakers  en -uitvoerders, maar ook met agrariërs en andere ondernemers, dorpsbewoners en adviseurs. De unieke brugfunctie die Stimuland hierin vervult, zorgt ervoor dat zij in staat is innovatieve projecten en activiteiten te ontwikkelen met een breed draagvlak voor diverse opdrachtgevers. Stimuland werkt op specifieke terreinen samen met externe deskundigen, zoals accountantskantoren, adviesbureaus, banken, waterschappen, zorginstellingen, woningcorporaties, onderzoeksinstellingen en het bedrijfsleven.

Artikel delen: