De parochianen in de streek Herfte vielen onder de toenmalige parochie St. Michaël te Zwolle en hun kinderen gingen bij de zusters en fraters in Zwolle naar school. De parochianen in de buurschap Wijthmen behoorden tot de parochie St. Cyriacus te Hoonhorst; hun kinderen gingen in Hoonhorst naar school.
In 1932 werd voor de kinderen voor beide buurschappen de rooms-katholieke basisschool Herfte-Wijthmen geopend. Deze school stond in de kern van Wijthmen, tegenover Kroezenallee 8. Begin jaren veertig werd de kerk in Hoonhorst te klein en nam een aantal parochianen in 1943 het initiatief tot het stichten van een nieuwe parochie. De eerste Heilige mis werd op 22 december 1943 in een noodkerk opgedragen; de parochianen van de nieuwe parochie konden kerstmis vieren in hun eigen kerk.Onder leiding van bouwpastoor Theodorus van Wee maakte men plannen voor de bouw van een “echte” kerk. In 1949 kwam daarvoor de benodigde vergunning af. Men zocht in eerste instantie een bouwlokatie bij de Kroesenallee in de kern van Wijthmen, maar door het beschikbaar stellen van een bouwperceel aan de Erfgenamenweg (tegenwoordig Valkenbergweg) week men van dit voornemen af en zou de kerk met pastorie daar worden gebouwd. De architect van de Onze-Lieve-Vrouwe van Fatimakerk te Slagharen, Johs. Sluymer uit Enschede, werd gevraagd een ontwerp te maken voor een kerk met circa 325 zitplaatsen. De eerste steen werd op 24 augustus 1950 gelegd door deken Th.J. de Wit. In 1951 waren de werkzaamheden afgerond en kon de kerk in gebruik worden genomen.
De kerk had een opzet die ook elders zou worden toegepast. Dit maakte het mogelijk houten spanten voor meerdere kerken tegelijk – dus goedkoper – in te kopen. De kerk kreeg een lengte van vier spanten en werd opgetrokken in de neo-romaanse basiliekstijl. Ze is zowel aan de buiten- als binnenkant uitgevoerd in schoon metselwerk en voorzien van kleine rondboogvensters en steunberen. De kerk heeft geen toren, maar boven de absis hangt een kleine klok. De rechthoekige kerk heeft een naar het oosten gerichte vijfzijdige absis. Architect J.H. Postma te Heino ontwierp in 1988 een nieuwe indeling van het priesterkoor.
HOONHORST
De kerk
De katholieke kerk in hoonhorst. St Cyriacus is op 15 april 303 in Rome onthoofd. De R.K. kerk in Hoonhorst draagt nog steeds deze heilige naam. De kerkt is gebouwd in een gotische stijl met een forse en niet geheel voltooide toren. De kerk behoort aan de kerkelijke gemeente, maar de toren is eigendom van Hoonhorst. In 1455 verkocht de parochie een stuk land aan de priester Otto ter Maat om de opbrengst te gebruiken voor de bouw van een altaar. In 1517 werd de kerk hersteld na een brand- en stormschade van enkele jaren daarvoor. Kerk en toren zijn hoofdzakelijk opgetrokken uit baksteen van vrij onregelmatige vorm. Afmetingen van stenen komen voor als 25/28 x 13/14 x 6 cm, het bovenste deel van de toren 24 x 11x 5 cm. Binnen in de gewelven zijn stenen gebruikt van veel kleiner formaat. De toren heeft tot ongeveer tweederde van zijn hoogte een bekleding van tufsteen, welke wij ook terugvinden in de zijbeuken tot de vensterdorpsels. Voor bewerkelijke delen en traceringen is Bentheimer zandsteen gebruikt, maar ook tufsteen. De fundering van de kerk bestaat uit een eerste laag veldkeien, dan gevolgd door tufsteen en brokken ijzeroer als vulwerk. De fundering van de toren bestaat uit zwaar tufsteen en veldkeien. Voor de bouw van het eerste gedeelte van de kerk moeten we teruggaan naar 1156 tot 1178 toen bisschop Godfried hier heerste. In de loop van de eeuwen is er heel wat aan de kerk gebouwd, uitgebreid, afgebroken en weer herbouwd. Sporen in de grond vertelden dat aan de toren is doorgebouwd tot in de zeventiende eeuw.
De nieuwe kerk
Na meer dan 100 jaar was het katholiek baken in salland aangetast door de tand destijds en dringend aan restauratie toe. Hoewel de bouw van de kerk in de vorige eeuw slechts fl 18000,- had gekost, zouden de restauratiekosten de ton ruim overschrijden. Mede met het oog op de eventuele groei van de parochie werd in 1961 besloten de oude kerk niet meer op te knappen, maar een nieuwe kerk te bouwen. Het ontwerp voor de nieuwe kerk was van de hand van ir. P. Starmans. Op 20 mei 1962 kon de eerste steen worden gelegd. De bouw van de kerk werd verzorgd door het aanemersbedrijf Ter Brake, dat voor een bedrag van fl 225000,- had ingetekend. De oude en de nieuwe kerk bleven weliswaar een tijd naast elkaar staan als symbolen van vergane glorie en nieuwe hoop, maar het parochiehuis moest het veld ruimen en het kerkhof werd verkleind. De nieuwe kerk kon op 16 mei 1963 worden geconsacreerd door kardinaal Bernardus Alfrink. Een jaar later werd een begin gemaakt met de afbraak van de oude kerk, maar helemaal verdwenen is die kerk niet: De luidklok kreeg een plaats in de nieuwe toren en ook het orgel werd overgeplaatst van de oude naar de nieuwe kerk. De inwijding van het orgel werd op 14 februari 1965 door pastoor Steenkamp verricht. In 1966 werd de laatste hand gelegd aan de nieuwe kerk: in de toren werd een nieuw uurwerk met verlichte wijzerplaat aangebracht en op de plaats waar de oude kerk had gestaan werd met subsidie van de gemeente het kerkplein aangelegd.
Hoe oud is Hoonhorst?
Hoe oud is Hoonhorst eigenlijk? De wetenschap dat “Ierthe” (bezit van het klooster Essen) al in 947 een koninklijk hof was en dat in 1133 in Lenthe al een markeboek werd aangelegd, wijst op een vroege bewoning van het gebied rondom het huidige dorp. De benaming “Hoenhorst” komen we voor het eerst tegen in rekeningen van het bisdom Utrecht: ene Seine Wolterszoon hield het in 1336 in leen. De naam wordt diverse malen anders geschreven en is een mengeling van Duits, Middelnederlands en dialect. Via Ho(h)enhorst, Hoenhorst, Hohnhorst, Honhorst, Honorst, Honoorst, Honhorst en hogenhorst komt tenslotte Hoonhorst als dorpsnaam tevoorschijn.