Meer over Lenthe, marke en buurschap

Lenthe is de naam van een marke en van een buurschap. De naam Lenthe kwam voor het eerst voor in 1133.

 

De marke Lenthe
In de loop van de Middeleeuwen werd steeds meer grond in gebruik genomen en bestond de noodzaak om dat gebruik te reguleren. De eigenaren van de gronden richtten daarvoor markegenootschappen op, de zogenaamde marken. De rechten en plichten van de bewoners en gebruikers van een marke werden beschreven in markeboeken.

 

 In het kerspel Dalfsen werden van 1300 tot 1450 negen marken opgericht. De marke Lenthe was er een van. 

De marke Lenthe was erg uitgebreid en werd in het noorden begrensd door de marken Wijthmen en Emmen, in het oosten door Rechteren, Milligen en Damsholte, in het zuiden door Heino en het zuidwesten Laag Zutem. Er zijn nog herinneringen aan die uitgestrektheid. Zo bestaat er bij Heino nog een stukje Lentheweg en draagt de voormalige school bij het restaurant ‘de Witte Gans’  tussen Heino en Dalfsen aan de Heinoseweg de naam ‘het Lenther schooltje’. Door verbeteringen in de landbouw en veranderende opvattingen over gemeenschappelijk bezit, kwamen de marken in de 19e eeuw onder druk te staan. Omstreeks 1850 werden alle marken opgeheven, de marke Lenthe in 1853. Andere namen raakten meer in gebruik. Zo valt het huidige Hoonhorst volledig binnen de vroegere marke Lenthe.

Het buurschap Lenthe.
In de periode 1812 – 1832 is Overijssel in kaart gebracht om landmeetkundige en eigendomsgegevens te kunnen vastleggen. Dat werd het kadaster. Dat was natuurlijk ook nodig om de belastingen te kunnen heffen, de zogenaamde ‘schattingen van de belastbare opbrengst’. In 1830 krijgt de heer S. Van Lith de opdracht om de gemeente Dalfsen in kaart te brengen.  Zijn kaart is terug te vinden in de ‘kadastrale atlas Overijssel 1832’.
 

Op de kaart wordt een buurschap weergegeven dat eigenlijk ook al sinds de Middeleeuwen als zodanig wordt weergegeven en bestaat uit het gebied dat ongeveer begrensd wordt door de Mataramweg, de Molenhoekweg tot aan de Marswetering en de Koelmanstraat tot halverwege Hoonhorst. Het betrof een gebied dat wat hoger gelegen was (geel weergegeven) en waar de boerderijen dus veiliger stonden dan op de lager gelegen gebieden. Bij zeer hoge waterstanden in de Vecht konden deze lage gebieden zelfs onderlopen. Het buurschap noemde zich Lenthe. Vlak bij waar u nu staat was tot 1868 een molen, de Lenther Molen. De molen werd vanwege financiële problemen verkocht en verhuisde naar Vilsteren ter vervanging van de daar afgebrande molen. De huidige bewoners van het buurschap Lenthe geven met de naamgeving van het buurschap hun verbondenheid met het gebied en met elkaar weer. De komborden die u aantreft ter aanduiding van het buurschap geeft het buurschap aan zoals dat in 1832 in het kadaster werd vastgelegd.

Het buurschap Lenthe maakt deel uit van Hoonhorst, één van de vijf kernen van de gemeente Dalfsen.

Bronnen:
Uit de geschiedenis van Dalfsen, redaktie: J. Ten Hove, F. Pereboom en H.A. Stalknecht; IJsselakademie, Kampen, 1989;
Canon van Dalfsen, Historische Kring Dalfsen 2011;
Kadastrale Atlas Overijssel 1832, tekst- en kaartendeel Dalfsen;
Mondelinge informatie Historische Kring Dalfsen en Historische werkgroep Hoonhorst.

Artikel delen: