Het gebruik van zonne-energie stijgt explosief in de Provincie Overijssel. De groei is vooral het gevolg van de prijsdaling van zonnepanelen. Nieuwe Energie in de vorm van elektriciteit uit zonnekracht past in de doelstelling van Overijssel om steeds minder fossiele energie te gaan gebruiken. Door de stijging van het aandeel Nieuwe Energie uit zon wordt het gebruik van olie, gas en kolen voor het opwekken van elektriciteit en warmte vermeden.

Provincie Overijssel heeft de afgelopen jaren gefocust op het gezamenlijk enthousiasmeren van groepen inwoners en ondernemers. Nu in 2012 hebben  tientallen initiatieven voor  duizenden inwoners en ondernemers collectief zonnepanelen ingekocht. De provincie steunt het merendeel van deze projecten financieel.

Energievoorziening is nog voor een groot deel afhankelijk van olie, gas en kolen
De energievoorziening in Overijssel en Nederland is voor ca. 95%  afhankelijk van fossiele brandstoffen, zoals;  olie, gas en kolen. Dat heeft een aantal grote nadelen. De voorraad fossiele brandstoffen is eindig, fossiele brandstoffen worden steeds schaarser en duurder, het verbranden van fossiele brandstoffen zorgt voor luchtvervuiling en draagt bij aan het versterken van het broeikaseffect. Er is dus alle aanleiding om  duurzame bronnen van energie te gaan gebruiken. De  zon is een voorbeeld van een  duurzame bron van Nieuwe Energie, net als aardwarmte, wind en biomassa.

Zonne-energie voor warmte en elektriciteit
De zon is een onuitputtelijke bron, die op twee manieren omgezet kan worden in een bruikbare vorm . De eerste manier van energieopwekking is het gebruik van zonnepanelen met fotovoltaïsche cellen (ook wel PV-cellen genoemd). Die zetten het licht direct om in elektriciteit. De tweede manier is om gebruik te maken van zonlicht als thermische bron, waarbij zonlicht wordt omgezet in warmte. Dit gebeurt door zonneboilers (ook wel zonnecollectoren genoemd).

Explosieve toename elektriciteit uit zon
Het gebruik van photovoltaïsche (PV) panelen neemt op dit moment explosief toe. Er zijn ca. 80 projecten gerealiseerd of gepland waarbij  zonnepanelen worden geplaatst. Bij zeker de helft gaat het om projecten waarbij bedrijven en particulieren collectief zonnepanelen inkopen. De oorzaak van deze ontwikkeling zijn de verruimde subsidiemogelijkheden van overheden (waaronder de Provincie Overijssel), de lagere kostprijs van zonnepanelen en het verhoogde rendement en de stijgende prijzen van elektriciteit (zie figuur rechter kolom).

Zon-PV zowel op woningen als op bedrijven
Zowel bedrijven als particulieren zien de voordelen van het gebruik van zonne-energie. Bij veel projecten waarbij collectief wordt ingekocht participeren zowel particulieren als bedrijven. Ook zijn er projecten gericht op een specifieke branche zoals de landbouw. Daarnaast zijn er ook ideeën over het inrichten van grote zonneparken. Deze projecten bevinden zich nog in de fase van onderzoek. Een voorbeeld is het zonnepark op het XL-Businesspark bij Almelo en de zonneparken op de stortplaatsen van Twence.

Gebruik van warmte uit zon kent lichte stijging
Het gebruik van warmte uit zon groeit, maar niet zo explosief als elektriciteitsopwekking uit zon. Er bestaan weinig subsidiemogelijkheden voor zonneboilers omdat de terugverdientijden al behoorlijk kort zijn. In 2009 werd 60 Terajoule warmte opwekt met zonneboilers in 2010 was dat 63 Terajoule. De provincie is per 2 juli 2012 gestart met een tweetal leningregelingen voor de particuliere woningeigenaar en de MKB ondernemer om vooral dit gebruik van warmte te stimuleren. Deze doelgroepen kunnen nu een lening aangaan die 3% lager ligt als het markttarief om een zonneboiler aan te schaffen. Meer informatie voor de particulier via het energieloket van de gemeente en voor de ondernemer bij het subsidieloket van de provincie.

Zonprojecten op de kaart
Alle zonenergieprojecten die bekend zijn bij de provincie staan in de Atlas van Overijssel. Te zien is dat de projecten verspreid door de hele provincie plaatsvinden (zie kaart rechterkolom).

Lokale opwekking van energie heeft de toekomst?
Het gebruik van zonne-energie is een voorbeeld van het lokaal opwekken van energie. Dit is een fundamenteel andere manier dan de huidige energievoorziening met o.a. het gebruik van enkele grote elektriciteitscentrales met een omvangrijke structuur van hoogspanningsleidingen. In een trendstudie van het Trendbureau Overijssel zijn vier de verschillende mogelijke toekomsten beschreven. Het gebruik van zonne-energie krijgt daar de nodige aandacht.

Doelstelling provincie
Met het Hoofdlijnenakkoord 2011-2015 ‘De kracht van Overijssel’ heeft het college de ambitie geformuleerd om  het aandeel hernieuwbare (nieuwe’) energie naar 20% in 2020 te vergroten. Dit moet worden bereikt door energiebesparing en door het opwekken van Nieuwe Energie uit biomassa, wind, bodem en zon.

Bronnen: 

Provincie Overijssel, monitoringsysteem Carmon;
Programma Nieuwe Energie;
AgentschapNL, Databank klimaatmonitor,;