Waterschap ontwikkelt praktijktest brandstofverbruik voor tractoren en kranen. Waterschap Groot Salland heeft aansluitend op het Energiebeleid gekozen om bij de aanbesteding van grootmaterieel, zoals tractoren en kranen, energiegebruik op te nemen in de criteria. Er waren echter geen goede algemene testen beschikbaar. Daarom ontwikkelde het waterschap zelf een innovatieve inkoopprocedure en een testmethode om het brandstofgebruik te kunnen vergelijken.
De praktijktest is uitgevoerd door een eigen kraanmachinist. Deze werkwijze is nieuw en staat inmiddels ook in de belangstelling van andere waterschappen en overheden. Groot Salland zal de methode in de toekomst vaker inzetten.
Bij Groot Salland bestond het vermoeden dat er in tractoren een verschil zit in het brandstofverbruik. Maar hoe maak je zo’n vermoeden hard? En hoe maak je daarin onderscheid? Via een standaardproef met openbare meetresultaten, zoals bij personenauto’s? Groot Salland ontdekte dat een dergelijke test er voor grootmaterieel niet is.
Omdat het waterschap energie en duurzaamheid hoog op de agenda heeft staan, ontwierp Groot Salland zelf een testmethode om het brandstofverbruik van machines te kunnen meten. Voor de inkoop van dieselverbruikende machines is dat erg belangrijk. Naast deze meetmethode voor brandstofverbruik ontwierp het waterschap ook een speciale aanbestedingsmethode.
“Verschil van twintig procent maatgevend”
“In het voortraject nodigden wij bedrijven via een openbare procedure uit om mee te doen en een prijs te geven”, vertelt inkoopadviseur Job Looijenga. “Iedereen heeft de kans om mee te doen. Voor ons is een verschil van twintig procent maatgevend. Met andere woorden, als een bedrijf daarboven zit, hoeft het niet mee te doen. Voorbeeld: een bedrijf met een offerte van € 120.000,- ten opzichte van een bedrijf met een offerte van
€ 100.000,- is gewoonweg te duur. Dat prijsverschil loop je niet meer in door een voordeliger brandstofverbruik. En wij willen zo’n bedrijf niet op kosten jagen door het mee te laten doen aan de brandstofproef. Alle bedrijven hebben trouwens in het voortraject überhaupt de mogelijkheid om af te haken. In ieder geval spreken we van tevoren met elkaar af welke informatie de bedrijven standaard van ons krijgen over de stand van zaken binnen de aanbesteding. Een bedrijf kan dan zelf beslissen al dan niet mee te doen aan de praktjktest.”
Praktijktest
Het Waterschap Groot Salland had voor de buitendienst een nieuwe rupskraan nodig. Na het voortraject voldeden uiteindelijk twee bedrijven aan de gestelde eisen en deden mee aan de praktijktest. Die bestond uit het verplaatsen van zand gedurende drie uur. Uiteindelijk bleek de zuinigste machine ook de Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI). Looijenga: “Dit scheelt ons 320 liter diesel per jaar. Alle betrokkenen zijn enthousiast over deze aanpak. Het is dan ook zeker geen eenmalig gebeuren. We gaan dit vaker op deze manier doen. In ieder geval voor de dieselgebruikende machines.”
Energie en duurzaamheid machinepark
• Groot Salland wil de energie-efficiëntie voor het hele waterschap (2005-2020) met 30% verbeteren. Investeringen in energiebesparende maatregelen moeten zich binnen de verwachte gebruiksduur terugverdienen.
• Het brandstofgebruik van het machinepark voor het onderhoud van de watergangen bedraagt ongeveer 300.000 liter per jaar. Dit is 20% van het energiegebruik van het watersysteem.
• Er loopt een traject voor aanbesteding materieel voor onderhoud. Hierin zijn selectiecriteria opgenomen voor prijs, kwaliteit en werkelijk energiegebruik. Voor het energiegebruik worden praktijktesten ontwikkeld, omdat er geen geschikte normen beschikbaar zijn. De aanbesteding is voor één jaar. Als de systematiek goed werkt, wordt dit verder ingevoerd.
• Rekenvoorbeeld voor energiewinst. In het eerste jaar worden drie machines aangeschaft. Stel er wordt 10% energie bespaart; dit is ongeveer 1 liter per machine per uur. Bij 1600 draaiuren per jaar en een gebruik gedurende 10 jaar wordt er dan per machine 16.000 liter bespaard. Uitgaande van € 1,50/liter mag de meerprijs bij 10% energiebesparing dan € 24.000 zijn.
• Als het totale machinepark in de loop van de tijd vervangen wordt door machines die 10% zuiniger zijn, kan er ongeveer 30.000 liter/jaar bespaard worden. Ongeveer 80% van de machines wordt in periode tot 2020 vervangen. Uitgaande van 80% van de machines betekent dit 24.000 liter/jaar besparing in 2020.