Oud dalfsen,Het kleine en grote veer, veerhuisje en boerderijen

Oud dalfsen,Het kleine en grote veer, veerhuisje en boerderijen

DALFSEN – Al voor 1376 lag het “veerstal” (recht op het innen van veergelden) in handen van Huize Rechteren. De Vecht was in dit gebied een duidelijke grens met zijn belemmeringen. Men kon niet zomaar van de ene naar de andere kant van de Vecht, zonder gebruik te maken van het veer. Het veer had een duidelijk plaatselijke functie omdat er rond Dalfsen in die tijd geen doorgaande wegen op uit kwamen.

Aan de noordkant van de Vecht was de hessenweg de belangrijkste handelsroute richting Zwolle en Drenthe en aan de zuidkant de Twenteseweg en de Diezerstraat als verbindingsroute naar Twente en Duitsland. Dus het veer werd vooral gebruikt door inwoners van beide zijden van de rivier die vee of werk hadden aan de andere kant. Voor Dalfsenaren van belang voor het sprokkelen van brandhout in de velden van Dalmsholte en het werken op de landgoederen. Na 1770 de enigste mogelijkheid om een rooms-katholieke kerk te bezoeken die toen in Hoonhorst stond. Maar het veer werd niet altijd gebruikt. In de droge zomermaanden was de Vecht op verschillende plaatsen zelfs doorwaadbaar voor voetgangers, vee en paard en wagen, dit tot ergernis van de heren van Rechteren die hierdoor veel veergelden misliepen en daardoor genoodzaakt waren in die perioden het veergeld met de helt te verminderen. Dalfsen had twee mogelijkheden met een veer de overkant te bereiken. Het Grote Veer lag in de buurt van de huidige Vechtbrug en werd gebruikt voor voetgangers, vee en rijtuigen. Het Kleine Veer (Neder veer of later Nierveer genoemd) lag ter hoogte van het veerhuisje wat er nu nog achter de dijk staat en had vooral een functie voor de inwoners van Lenthe en Emmen om de overkant te bereiken, te voet of met vee aan de hand. Aangezien de rechten bij Rechteren lagen bepaalde die ook de veerkosten. Zo hadden de inwoners van Emmen gratis overtocht (als ze te voet waren) over het Kleine Veer, de pachter van het veer mocht dan alleen anderen veergeld laten betalen. Voor Dalfsenaren betekende dit dat iedere inwoner van het kerspel Dalfsen jaarlijks vier pond boter moest betalen voor veergeld en dan was het toegestaan maximaal 2 keer per dag mee te varen.
buitenstaander betaalde voor of ander bastiaal (groot beest) 2 stuiver, voor een schaap of varken 4 penning. Bij laag water bedroeg het veergeld de helft. In 1812 bestond het veerstal voor het Grote Veer, voor rijtuigen, personen en vee. De pacht was 159 gulden en 12 stuivers, de huur van het veerhuis (heeft gestaan ongeveer ter hoogte van de voormalige viersprong richting het station) bedroeg per jaar 45 gulden.

Het Kleine veer alleen voor personen en vee aan de hand. De pacht hiervan, inclusief huur huis en schuur bedroeg 75 gulden per jaar.

Begin 19e eeuw bleek het Grote Veer in niet zo goede staat meer te zijn en was aan vernieuwing toe. De gemeente Dalfsen (opgericht rond 1811) heeft al in 1821 besloten dat er een brug moest komen over de Vecht, doch de Graaf van Rechteren zag hiermee de inkomsten van her veer wegvallen en eiste een forse schade vergoeding als dit door zou gaan.

Het heeft tenslotte nog tot 1834 geduurd alvorens er overeenstemming was omtrent die vergoeding en in 1836 konden de plannen definitief worden gemaakt. Een houten brug en stenen brughoofden konden worden aangelegd. Deze houten brug heeft nog dienst gedaan (ondanks vele schades in de winterperioden door zware ijsgang) tot 1939 en is toen vervangen door een stalen brug, tot de Duitse troepen deze bij de bevrijding op 13 april 1945 hebben opgeblazen om de opmars van de bevrijdingstroepen te vertragen. Na de oorlog is de brug weer hersteld en in de loop der jaren diverse keren aangepast en de laatste grote aanpassing tegen het eind van de vorige eeuw weer geheel vernieuwd.

Dalfsen heeft alleen nog het veerhuis over van het Kleine Veer, hoewel dit ook diverse verbouwingen heeft ondergaan. Direct naast het veerhuis staat een monumentale boerderij van landgoed Den Aalshorst in zijn eigen karakteristieke bouwstijl, met gebogen daklijnen. Achter de grote kapschuur staat nog het oude boerderijtje met de forse steunberen aan de zijgevels.

Iets verder de boerderij van de familie van Lenthe die al vanaf de oorlog de boerderij in de zomer had ingericht als vakantie boerderij Het Nierveer genaamd. Nu ingericht als bed en breakfast met de naam Huize Goltstein. Wat een rust straalt hier van uit in deze prachtige historische omgeving waar Dalfsenaren trots op mogen zijn.

WvdV

 

Foto's 6
Oud dalfsen,Het kleine en grote veer, veerhuisje en boerderijen
Oud dalfsen,Het kleine en grote veer, veerhuisje en boerderijen
Oud dalfsen,Het kleine en grote veer, veerhuisje en boerderijen
Oud dalfsen,Het kleine en grote veer, veerhuisje en boerderijen
Oud dalfsen,Het kleine en grote veer, veerhuisje en boerderijen
Artikel delen: