REGIO – Waterschap Groot Salland neemt afscheid van handmatige grondwaterstandmetingen Waterschap Groot Salland gaat de grondwaterstanden voortaan niet meer handmatig meten, maar automatisch. Het bespaart tijd, het is efficiënter, goedkoper, en het geeft meer informatie.

‘Divers’
Het automatisch meten gebeurt door middel van zogenaamde ‘divers’. Die worden neergelaten (tot in het grondwater) op dezelfde plekken en in dezelfde buizen waar nu ook al (handmatig) wordt gemeten. De divers meten elke dag de grondwaterstand met een zelf te bepalen interval. Ze worden vervolgens eens per 3-4 maanden afgelezen. Eerder was er sprake van twee waarnemingen per maand. Nu kunnen er, afhankelijk van het onderzoeksdoel, dagelijks 1 tot wel 48 waarnemingen per peilbuis worden gedaan. Voor het handmatig meten waren er tien medewerkers nodig; bij automatisch meten is dat slechts één. En het hoeft niet allemaal tegelijk op dezelfde dag. De ophaaldag van de gegevens maakt in feite niet uit. De gegevens blijven namelijk bewaard in de diver. Op basis van gegevens uit het verleden kan volstaan worden met minder metingen dan voorheen.

Meten is weten
Grondwater is de belangrijkste bron van ons drinkwater. Voor de landbouw is het een zeer belangrijk element. In hoge gebieden is neerslag een belangrijke aanvulling op het grondwater. In lage gebieden en natte perioden is het een verstoorder van hoge opbrengsten en moet het worden afgevoerd. Ook voor beheer van natuurgebieden is kennis van het grondwater van groot belang. Vele bijzondere vegetaties en de daarbij behorende fauna zijn alleen levensvatbaar bij het instandhouden van een grondwaterstand binnen zeer nauwe grenzen.

Peilbeheer
De peilbeheerders van het waterschap willen de grondwaterstanden graag weten voor de bediening van de stuwen en gemalen. Deze standen voegen ze bij de verkregen informatie via de neerslagmeters en bij de weersverwachting. Door dit geheel goed op elkaar af te stemmen, kan het waterschap het totale waterpeil in een bepaald gebied beïnvloeden/sturen. Daarnaast worden de tijdreeksen gebruikt voor vele onderzoeksdoeleinden.

Apparatuur
Vanaf 1996 wordt het kleinste instrument ter wereld voor automatische meting en registratie van grondwaterniveaus gebruikt. Het apparaatje is slechts 90 mm lang en kan 24000 waarnemingen opslaan. Ieder uur een waarneming is geen probleem meer. Het gebied van Waterschap Groot Salland kent een paar honderd meetpunten. Plus de buizen die geplaatst worden voor specifieke projecten. Dan zijn het er samen 500 in getal. Voorheen waren dat er nog meer. Maar omdat de nieuwe technieken meer informatie leveren, kan het aantal meetpunten terug. De betere technieken leveren naast betere metingen ook meer mogelijkheden om de samenhang te onderzoeken (‘trend watching’).

Bodemonderzoek
Bij elke meetbuis wordt ook aan bodemonderzoek gedaan. Daardoor kan het waterschap bijvoorbeeld onderbouwd ingaan op klachten van derden over bijvoorbeeld water in de kruipruimte. De nieuwe technieken worden ook gebruikt in het stedelijk gebied. Afhankelijk van de gegevens kan er een antwoord worden gegeven op de vraag of het mogelijk is om regenwater te laten infiltreren in de bodem.

Historie
In het verleden is er veel gemeten rondom het oppervlaktewater. Rondom 1950 is men in Nederland ook begonnen met het meten van de grondwaterstanden. TNO Delft heeft daarvoor in opdracht van het rijk het initiatief genomen en het werd uitgevoerd door waterschappen en provincies. Eerder namen particulieren de waterstanden op. Toentertijd werd er één keer per kwartaal een meting gedaan. Achteraf gezien waren dit erg belangrijke waarnemingen voor een trendmatig overzicht. Binnenkort neemt Groot Salland na ruim zestig jaar afscheid van het handmatig peilen van de grondwaterstanden. Dit werd op de 14e en 28e van elke maand door waterschappers gedaan. De gegevens werden opgestuurd naar de databank van NITG TNO in Utrecht. In de geschiedenis van het waarnemen is nu dus een historisch moment aangebroken.

Laatste meting
Op vrijdagmiddag 23 mei is de laatste meting gedaan en kwam er een eind aan het handmatig meten van grondwaterstanden. De meting werd verricht door dagelijks bestuurslid Bartus Jonkman.

Afb.: Dagelijks bestuurslid Bartus Jonkman van Waterschap Groot Salland doet de laatste handmatige meting van de grondwaterstand. De metingen worden voortaan automatisch gedaan.