HOONHORST – Een gemeentelijk monument waaraan in de loop de jaren nogal wat aan is gewijzigd en uitgebreid. Het boerderijgedeelte (zaal) was eerst een gewone boerderij met aan de kant van het plein een aantal mogelijkheden om paarden te stallen voor de kerkgangers die tot de eind vijftiger jaren de kerk bezochten met tentwagen of brik. Maar in die tijd was de ruimte tussen de deel en het café ook de was- en kleedruimte van de plaatselijke voetbalvereniging. (wassen onder de pomp, later kraan)
Na de grote verbouwing eind jaren 60 verdween het boerengebeuren en ook de voetbal uit dit pand en werd het pand ingericht tot zalencentrum met een oude kelder ingericht als een kleine discokelder die jaren lang open is geweest.
Het gehele voorpand was aanvankelijk ook een boerderij met winkel waar in de loop der jaren zowel links als rechts bij aan is gebouwd waardoor woonkamer (nu restaurant), winkel en café is ontstaan.
In het midden aan de voorzijde was de kruidenierswinkel gevestigd. (wat later is omgezet tot slijterij). Heel veel huisvrouwen kwamen hier nog even op zondag na de mis wat kleine boodschappen doen en dronken dan gelijktijdig een kopje warme koffie om van de koude kerk weer op temperatuur te komen en natuurlijk gelijk even de rekeningen betalen. De mannen liepen een deur verder waar de jonge jenever of de Woolderink of de eigengemaakte berenburg veel beter hielp tegen de kou dan een kop sterke koffie. Maar dit heeft niets te maken met het monument, wel een stukje historie.
Het gemeentelijk monument is een rechthoekig pand op grijze plint en gebouwd van rode baksteen. De gevel bestaat uit acht traveeën wordt door drie lisenen nog eens is opgedeeld en aan de rechterkant beëindigd door een hoekliseen. De vensters hebben allen een gemetselde onderdorpel en een glas-in-lood bovenlicht waarvan er drie dubbel zijn. Het winkelraam en de deuren zijn nieuw. De gevel gaat boven de muurankers over in een kroonlijst met daarop het schilddak dat belegd is met friese pannen en tuile du nord. Het dak van de voormalige boerderij is schuin aan de zijgevels en voorzien van een plat dak in het midden. In het midden van het dak is aan de voorgevel een dakkapel gebouwd en latere uitbreidingen en aanpassing gedaan aan het gehele pand, met name aan de beide zijgevels. Het pand heeft in samenhang met de panden er tegenover een beeldbepalend karakter en is van stedenbouwkundig belang voor Hoonhorst, als voorbeeld van de negentien eeuwse dorpsbebouwing en daardoor tevens van architectuur-historische waarde.
Aldus de monumentenomschrijving van dit pand.
Het pand staat achter 5 lei-lindes die door de brand in 1883 ( overzijde) behoorlijk zijn beschadigd, wat nu nog zichtbaar is. Aan de rechterzijde van het pand stonden van oorspronkelijk 2 enorme lindebomen, waarvan er nu nog een oude en een later aangeplant staat.
Ik herinneren mij dat op de rechter hoek ook ooit een dorpspomp heeft gestaan, maar dat is dan lang geleden. Naar verluid had deze dorpspomp het schoonste water van heel Hoonhorst en kwamen veel huisvrouwen hier water halen voor de witte was. Op de oude verknipte foto is de pomp nog te zien, alsmede de forse boom die een op de hoek stond. (gelukkig hebben we de foto nog).
WvdV