DALFSEN – BAD BENTHEIM- In het spoor van de Bentheimerzandsteen was een excursie van de werkgroepsleden van de Historische kring Dalfsen afgelopen zaterdag. Bentheimerzandsteen wie ken het niet, de oude varkenstroggen, waterputten, maar vooral ook het Paleis op de Dam, de sokkel van het Vrijheidsbeeld in New York, de poort van Batavia enz. Maar ook dichterbij vind je veel monumenten als kerken en kloosters opgebouwd uit Bentheimerzandsteen, kleine kunstwerken zoals de sokkel van Hannes bij het Vechterweerd en van veel andere kunstwerken in de gemeente Dalfsen.

Deze sokkels zijn opgebaggerd in de Vecht hier ter plaatse, mogelijk ooit verloren door de schippers die hier door de Vecht vaarden in de laatste 1000 jaar.
Trouwens alle Bentheimer steen werd met platbodems door de Vecht die alleen in de wintermaanden bevaarbaar was, vervoerd van Nordhorn naar Zwolle en dan verder het land in met grotere schepen.
De excursiegroep vertrok zaterdag met iets donker, maar droog weer met een bus om die route zelf eens mee te maken onder leiding van Ab Goutbeek. Als eerste werd een molen aangedaan in Laar, net bij Coevorden over de grens, een molen geheel opgebouwd uit Bentheimerzandsteen in de normale kleuren, maar ook steen die ijzerhoudend was, dus rood gekleurd. Dan zie je hoe de steenwerkers elke steen in model (iets rond) hebben moeten hakken en de zijkanten passend hebben moeten maken om de molen naar boven smaller te laten lopen.
Na de molen werd de kerk van Emlichheim bezocht met ook een doopvont van Bentheimerzandsteen, een geweldig mooie kerk zowel binnen als buiten, gebouwd in het jaar 1150.
In de buurt van Nordhorn werd het Stift klooster Frenswegen aangedaan. Prachtige waterput van Bentheimerzandsteen, maar ook de mooi bewerkte raamelementen, de toegangsbrug en een aantal kunstwerken in de tuin.
De stad Nordhorn oorspronkelijk gelegen in een splitsing van de Vecht met een laag gedeelte, de “Steinmaate” en een hoog gedeelte. Hier werd ook duidelijk welk een hoogteverschil de Vecht hier nu middels een stuw moet overbruggen.Het laag gedeelte was de oorspronkelijk laadplaats van Bentheimerzandsteen wat hier met paard en wagen werd aangevoerd vanaf Bad Bentheim of Gildehaus. Hier werd het overgeladen in de platbodems waarvan er normaal 50 per dag van hier vertrokken, zeven dagen in de week, om over de Vecht langs Dalfsen te varen, dus kwamen er ook weer 50 terug. De Vecht werd zeer druk bevaren in die periode van de maanden november tot eind april. In de zomermaanden stond er vaak zo weinig water in de Vecht dat die niet door de zwaar beladen schepen bevaarbaar was. Tijdens de bouw van oa het Paleis op de dam werd het aantal opgehoogd tot 150 per dag om voldoende materiaal op de plaats te kunnen krijgen. Al die platbodems werden weer in Zwolle gelost om het dan met grotere schepen verder te transporteren.
Van Nordhorn ging onze reis verder naar Bad Bentheim om het kasteel even te bewonderen, een enorm complex gebouwd op omhoog geduwde rotsstenen in de periode van 125 miljoen jaar geleden. In die periode zijn door een enorme gronddruk vanuit het zuiden ook de Alpen ontstaan, dus Bentheim is daarvan een uitloper. Ook bezochten we het zandsteenmuseum in Bad Bentheim, dit gaf ons veel informatie over die periode maar vooral ook over de wijze waarop de steen uit de groeve werd gehaald, de verdere verwerking en het transport. Zeer indrukwekkend.
Na Bad Bentheim hebben de de nog enigste open zijnde steengroeve bezocht in Gildehaus waar de de werkzaamheden van dichtbij konden meemaken en konden proeven van het zware arbeid wat hier uitgevoerd moet worden.Niet alleen het werk in de groeve maar ook het vroegere transport heeft grote indruk gemaakt. Nu gebeurt het vrijwel geheel met een moderne techniek en containervrachtwagens, maar wat moet dit zwaar geweest zijn zonder die hulpmiddelen.
Bentheimerzandsteen heeft nu nog een grotere waarde gekregen voor de deelnemers en het was een gezellige en vooral leerzame dag, waar onderweg door Ab heel veel over de omgeving werd verteld en op de terugweg konden we genieten door een optreden van Aalt Westerman met oa het lied Dalfsen mien Dörpie.
Een dag op voortreffelijke wijze voorbereid door de net opgerichte activiteitencommissie.
WvdV