DALFSEN – De Historische kring Dalfsen kon weer een overvolle zaal welkom heten op de jaarlijkse avond, die in het verleden gepland stond als een presentatie van Ab Goutbeek. Doch hij heeft te kennen gegeven dit niet langer te kunnen doen vanwege zijn leeftijd en kon nu vanuit het midden van de zaal, samen met zijn vrouw genieten hetgeen de avond zou brengen. De HKD heeft een activiteitencommissie opgericht die nu de verantwoording heeft voor deze organisatie en wil dit elk jaar op de eerste maandag van februari in stand houden. Ook deze keer wat de belangstelling zo groot dat ondanks dat er extra plaatsen waren geformeerd er toch nog mensen moesten worden teleurgesteld.
De film die gepresenteerd werd heet “Zunnewende” met een van de hoofdrolspelers Dominee Henk Vreekamp uit Epe, die de avond van informatie voorzag, een film gericht op het “heidendom”. Een dominee die vertelt over heidendom lijkt misschien vreemd, maar over het begrip heiden is een misvatting dat zal duidelijk worden in de film. Het heidendom in het gebied van de IJssel en rond Staphorst kwam in beeld, met oude gebruiken en verhalen die hier voorkwamen voor de periode dat Lebuinus in de 8e eeuw hier het Christendom heeft gebracht. In de hoofdrol verder een mevrouw die geboren in het IJsselgebied, al weer jaren woonde in Amsterdam, maar hunkerde naar het verleden, de gemoedelijkheid van deze streek. De verhalen van Klazien uit Zalk trokken haar bijzonder, een oermens als Klazien met haar bijzondere gave. Heimwee naar vroeger, dat vraagt om onderzoek in die tijd. Op zoek naar de heidenen, of zoals de dominee noemde, de bewoners van de heide en velden met hun eigen gebruiken. Op zoek naar de geschiedenis van het Zwartewaterklooster waar volgens overleveringsverhalen de gesneuvelde krijgslieden bij de slag van Ane in 1227 zouden zijn begraven op het kerkhof bij dit klooster.
De geschiedenis ontrafelen, voor de 8e eeuw geloofden de Saksen in geesten, spoken (witte wieven) en verschillende goden. In het hedendaags Christendom zijn veel afbeeldingen in kerken terug te vinden daterend uit die periode en die als bijgeloof zijn blijven bestaan, zoals;
Een levensboom boven de voordeur zou een teken van vruchtbaarheid zijn. De geneeskrachtige boom die een tiental jaren terug Staphorst in de greep hield en waar teveel mensen op afkwamen die tegen de “geneeskrachtige” boom gingen staan en “verlost” werden van kwalen, pijnen en rugklachten, tot er zoveel mensen op af kwamen en de boom werd omgezaagd. Een biddag voor het gewas was er al voor het Christendom, toen werden vele goden aanbeden, nu slechts Eén. Het luiden van de kerkklok moest boze geesten verdrijven. Het paasgebeuren en paasvuren waren heidense gebruiken, het moest de donker van de winter verdrijven in het heldere licht van de volle maan.
De lente luidde een nieuwe tijd in, zoals ook het “dauwtreden” nu dauwtrappen genoemd, maar ten onrechte. Het was een zeer oud gebruik om in de periode wat we nu Hemelvaart noemen ‘smorgens vroeg de wei of de heide in te gaan en met blote voeten de dauw te voelen, te dansen en te springen, een reinigende en verfrissende werking. Het dansen en springen in de hei maakt je blij. Dan 21 juni Zonnewende, de langste dag van het jaar, opstaan voor de zon opkomt. Genieten van de natuur, die was er eerder dan er een god op aarde was aldus dominee Henk Vreekamp.
Goden waren er in die tijd in overvloed, maar onverklaarbaar, dat blijft een moeilijk verhaal. De natuur blijft het mooiste van alles, weergegeven in een geweldige film, waar juist op het eind de hoofdrolspeelster een zeer ernstig auto-ongeluk krijgt, maar de goden is haar gezind, de auto Total los, zij slechts licht gewond en inmiddels werkend aan de volgende film Zunnewende 2.
Deze film was in elk geval meer dan de moeite waard. WvdV