DALFSEN – Den Aalshorst met de prachtige boerderijen aan het Aalshorsterpad. We komen door de poort het Aalshorsterpad op vanuit noordelijke richting en gaan over een sintelpad met in het midden nog goed zichtbaar het oude klinkerpad wat als kruipad dienst heeft gedaan. Rechts zien we eerst een klein boerderijtje wat een gemeentelijk monument is. Een prachtig boerderijtje genoemd Zandman of wel het Tolhuis (het blijkt dat in vroegere jaren dus tol werd geheven). De voorgevel voorzien van twee 15-ruits ramen en twee 4-ruits ramen, allen met luiken in de kleuren van Den Aalshorst. Het dak is belegd met Oudhollandse pannen. In de voorgevel een door roedenverdeeld negen-ruits venster, afgewerkt met een bekroonde tuitgevel. Op het erf twee rietgedekte hooibergen en een wagenloods.
De volgende boerderij, De Hof genaamd, heeft een voorgevel opgetrokken uit rode baksteen en voorzien van muurankers gedateerd 1849. Deze boerderij heeft een rieten wolfsdak en boven het bedrijfsgedeelte deels met pannen belegd. De indeling van de voorgevel met drie roedeverdeelde vensters dateert voor een deel van een verbouwing uit de zeventiger jaren van de 20e eeuw. Het dak heeft hoge gemetselde schoorstenen. Het rechtergedeelte van het woongedeelte heeft het twee venstertjes met luiken en een kelderlicht, eveneens met luik. In het bedrijfsgedeelte houten stalramen. De linkergevel is ter hoogte van het woongedeelte bij de laatste verbouwing enigszins gewijzigd en het dak is iets opgewipt. Hierin een roedenverdeeld venster met deur en zijlicht. Ter hoogt van het bedrijfsgedeelte houten stalramen. De achtergevel heeft een iets inspringende dubbele deur in een omlijsting met gedrukte boog. Aan weerszijden een roedevenster en lagere mestdeur. In de achtergevel een gevelsteen “Anno 1664”. Het interieur is in 2004 integraal uitgebroken en heeft afgezien van de gebintconstructie geen monumentale waarde meer. Rond de boerderij diverse oude schuren en een hooiberg die ook bij de volgende boerderij voorkomen.
Dat is de boerderij Veldink, ook deels riet en deels pannen gedekt. En jaarankers van 1737in de voorgevel en in de achtergevel een jaarsteentje van 1937. In dat jaar is de schuur met een gebintvak naar achteren toe verlengd. In de voorgevel zit een toegangsdeur met bovenlicht en vensters met roedenverdeling. De grote vensters zijn met luiken behangen. De achtergevel heeft getoogde staldeuren met zijlichten, met daarboven een hooiluik. Lage getoogde mestdeuren en vlechtingen langs de dakranden. De linker en de rechterzijgevel hebben afwisselend houten en stalen stalramen met mestdeuren. Aan de linkerzijde is een kleine woning aangebouwd omstreeks 1970 ter plaatse van een bakhuis.
Rond de boerderijen een aantal hooibergen waaronder een steltenberg uit de tweede helft van de 19e eeuw. Een gebouwtje op een stenen voet met gepotdekselde wanden onder een samengesteld dak, gedekt met rode pannen. Het dak bestaat uit een tentdak met aan vier zijden aangekapte lessenaarsdaken. Aan de voorzijde is het lessenaarsdak ingekort en aan de achterzijde verlengd. Het heeft ankergebinten, een onbeschoten kap en lemen vloer. Tegen de achterzijde is onder het lessenaarsdak een kleine halfverdiepte kelder aangebracht. Voor deze steltenberg staat nog een zeskantige hoge hooibergkap welke ook rietgedekt is. Verder staat er achter de veeschuur een kapberg, samengesteld uit eiken roeden en met riet gedekt en voorzien van een gemetselde vloer. Diverse schuren op het boerderijcomplex, waaronder een houtloods en een wagenschuur voorzien van Oudhollandse rode pannen. De boerderij aan het eind van het Aalshorsterpad hebben we al in een eerder artikel beschreven. Het geheel maakt deel uit van de historische buitenplaats Den Aalshorst en daarom van historisch belang. WvdV