RECHTEREN – Het rechter bouwhuis dateert van 1725. Het oorspronkelijke schilddak is bij een renovatie in 1900 vervangen door een zadeldak tussen twee geveltoppen, die zijn geïnspireerd op die van de 16e eeuwse woonvleugel. Het gebouw gaf onderdak aan vast inwonend personeel. Het gebouw is opgetrokken van rode baksteen, bevat een bouwlaag en een halve verdieping met kap onder een hoog zadeldak gedekt met grijze pannen tussen de schoudergevels. De gevel is met lisenen geleed, in het midden een risalerend gedeelte met rondboogpoort met dubbele deuren, waarboven een zandstenen fronton met uitstralende knorrenversiering en ANNO en 1725, aldus de monumentenomschrijving. De gevel is voorzien van een gekorniste gootlijst. In het rechterdeel een woongedeelte met vensters van verschillende types. In het linkerdeel blinde velden met strekken boven deur en venster. De achtergevel is doorbroken met roedevensters. Dit bouwhuis is met een iets gebogen bakstenen muur met natuurstenen versieringen in de hoeken en boogdeur verbonden met het kasteel.
Het linker bouwhuis in gebouwd in 1881 volgens de sluitsteen boven de inrijpoort, maar is gebouwd op grondslagen van een uit 1685 daterend exemplaar. Bij de herbouw gebruikte men zandstenen onderdelen als lijsten en fronton van het oude bouwhuis. Het dak is omstreeks 1900 in dezelfde trant als het rechter bouwhuis veranderd. Hier bevond zich de stalling voor paarden en rijtuigen, alsmede de knechtsverblijven. Het gebouw opgetrokken van rode baksteen, van een bouwlaag en een kap hoog onder het zadeldak die met grijze pannen is gedekt tussen twee schoudergevels. In het midden een risalerend gedeelte met rondboogpoort met dubbele deuren, waarboven een zandstenen fronton met uitstralende knorrenversiering. Overigens rondboogvensters en een deur. In het inwendige zijn paardenboxen en klinkerbestrating aanwezig.
Tussen het kasteel en het linker bouwhuis is een smeedijzeren hek aanwezig, bestaande uit twee vleugels en daterend uit de 19e eeuw, hangend aan twee vierkante bakstenen pijlers, staande een meter achter het bouwhuis in het verlengde van de eindgevel van het kasteel. De pijlers voorzien van natuurstenen pijnappelachtige bekroningen uit de 18e eeuw van rond opstaande acanthusbladen, waarin een tros druiven van verschillende grootte; dit geheel staat op een achtkantige kraag met halfrond profiel; die via een uitzwenkbare hals met gérende facetten in een laag vierkant basement.
De brug met keermuren; Vanaf de oprijlaan voert een bakstenen brug over de gracht naar het voorplein. De brug uit 1863 is een ontwerp van L.H.Eberson. Brug in neobarokke stijl op drie platte bogen waartussen natuurstenen wapenschilden Van Rechteren Limpurg met vorstenkroon en Van Rechteren en ANNO 1863. Een zandstenen balustrade met vierkante balusters in neo Lodewijk 16e vormen, geheel volgens het ritme van de bogen. Hierop paarsgewijs in totaal tien vazen en bolvormige ornamenten van verschillende vorm; plaveisel van klinkers. Aansluitend de bakstenen keermuur van het voorplein langs de gracht links en rechts van de brug, uit dezelfde tijd. De keermuur heeft een door lisenen gelede borstwering van baksteen met natuurstenen dekplaten. De borstwering is even hoog als de brugbalustrade.
Bouwhuizen, hek en brug behorende tot de buitenplaats Rechteren is van algemeen cultuurhistorisch belang.
WvdV