DALFSEN – De historische avond van de Historische kring Dalfsen begon gisteravond met een geweldige presentatie van de heer Niels Bouma van ADC, die projectleider was van de opgravingen in Oosterdalfsen. Ook tijdens het graven van de proefsleuven in 2012 was Niels bij dit project betrokken en het heeft nu een schat opgeleverd van grote internationale betekenis.

Vooral nu de regering, na veel informatie bij ADC te hebben ingewonnen en er zelfs meerdere presentaties moesten worden gehouden voor een onderzoeksbureau, is er een bedrag van een ton te beschikking heeft gesteld voor verder onderzoek. Hierdoor zal er nog veel meer aan het licht komen is Niels van overtuigd. Met deze archeologische opgravingen in Oosterdalfsen zijn de oudste sporen van bewoning ontdekt in Noord Nederland, zelfde tijd dat in Egypte de piramides zijn gebouwd. Maar niet alleen sporen, maar ook de grootste vondst van geheel Europa.

In 2012 moesten in 10 werkdagen 132 proefsleuven worden gegraven, toen was het al duidelijk dat in dit gebied heel veel te vinden was, we vonden dan ook de eerste klokbekers en de eerste graven. Op 16 februari 2015 is het grote werk gestart met assistentie van 6 studenten, archeologen van de Saxion Hogeschool Deventer. Eerst is er van het gebied een hoogtekaart gemaakt. Op die kaart zie je door de kleuren, rood het hoogste gedeelte, waar dus mogelijk bewoning is geweest en de later gevonden karresporen en groen tot blauw waar water is geweest, dus de laagste delen.

De eerste maand vonden we vooral informatie uit de bronstijd en de ijzertijd. In de Archeologie wereld was het onmogelijk en heel veel archeologen geloofden ons verhaal niet en kwamen op afspraak in Dalfsen kijken. Wat hier al te zien was leek onbestaanbaar en die wereld stond op zijn kop. Veel grondverkleuringen die wijzen op eerdere bewoning.
Een groot trechterbekerveld is aangelegd op een meteorologisch grafveld, dat was wel heel bijzonder want die zijn zeker een paar duizend jaar ouder. Hier vonden we zeker 1200 stukjes vuursteen waarvan gereedschap was gemaakt zoals schrapers, pijlpunten en dergelijke. Deze zijn gevonden aan een oude Vechtarm op de foto te zien aan het blauw/groene gedeelte. Dan is op de kaart goed te zien de voorloper van de weg van duizenden jaren terug.

In totaal zijn er 29 crematiegraven gevonden, meestal in een kringgreppel. In totaal werden er in eerste instantie 120 graven gevonden, maar bij later onderzoek bleken dat er 137 te zijn. Ook is er onderzoek gedaan naar het veen in de oude Vechtarm op ons laboratorium. Hier zijn veel pollen terug gevonden van meer dan 5000 jaar oud.

Zoveel graven op èèn locatie maakte het voor ons noodzakelijk om assistentie in de roepen van de Rijk Universiteit Groningen voor meer studenten en begeleiders. Wij konden het niet meer bijbenen, de graafmachine moest door en ook onze planning zou anders onder druk komen te staan.
Met kwastjes en ijsstokjes werden de bekers opgegraven, maar wel met heel veel zorg een aandacht. Maar het was opletten geblazen, de pers mocht niets ter ore komen. De verslaggever van Dalfsennet (WvdV) kwam èèn keer per week langs om voor de site verslag uit te brengen, maar die mocht niets zien van de vondsten. Dus was het een geluk dat hij meestal op dezelfde dag en dezelfde tijd kwam, zodat er soms iemand op de uitkijk stond om als die in aantocht was de bekers even snel met zand af te dekken en gewoon doen of er niet gevonden was. Dat is hun in elk geval goed gelukt, hoewel er soms twijfels waren bij de verslaggever. Als er grote velden open lagen wist Niels de verslaggever mee te nemen naar een ander veld waar nog niet zoveel was te zien, maar voldoende voor een mooi verslag. (Ondergetekende heeft de groep nadien bedankt voor de wijze waarop ze dit voor elkaar hebben gekregen, prachtig).

In het grafveld weren er 124 trechterbekers gevonden, waarvan veel beschadigd door bijvoorbeeld ploegen, maar een ongekende hoeveelheid en rijkelijk versierd, elke beker is uniek. We vonden een graf afgedekt met een moerasijzererts, grote blokken van 75 kg. Nog niet geheel duidelijk is dat er ook een crematieveld ligt van 2700 jaar voor Chr. en later dan het trechterbekerveld, dat moet nog verder door laboratoriumonderzoek worden opgelost. Op een van de foto’s te zien een lijk silhouet waarin de dode begraven is in zijligging en opgetrokken knieën. In de laatste graven is iets gevonden van een onderkaak, maar dat was zover vergaan dat hier geen DNA meer van te halen was.

Bekers en sieraden van 2700 tot 3000 jaar voor Christus, sieraden van barnsteen in een ketting voor een rijke vrouw. Een prachtige klophamer en een bijl, zoals nog nooit in Nederland is gevonden.
En huisplattegrond en greppels, de eerste ooit gevonden. Koolstof C 14 onderzoek op laboratorium kunnen exacte jaren aangeven, maar helaas zijn alle onderzoeken nog niet binnen.
Gedurende 400 jaar zijn hier op deze locatie 2 tot 3 grote families gegraven tot in de bronstijd toe. Het aardewerk wat hier gemaakt is werd gemaakt van klei, mogelijk uit de Vecht, maar ook dat moet uit onderzoek nog blijken. Een vraag uit de zaal wat gaat er met de vondsten gebeuren, worden die in Dalfsen tentoongesteld. Hierop kon Niels geen antwoord geven, dat is aan de burgemeester. Wel wees hij er op dat in het Drents museum in Assen heel veel informatie is over die periode en de plannen zijn er om samen met het Drents museum een rijdende expositie te maken die heel Europa, maar die ook Amerika en Canada aan gaat doen. Zo belangrijk zijn deze vondsten. Dus ga eens op bezoek in Assen en je komt heel veel informatie tegen wat lijkt op de vondsten in Dalfsen.

Het was weer een geweldige avond. De bijgaande foto’s zijn gemaakt van de diapresentatie, helaas kan ik dan niet precies recht voor het scherm zitten, zodat de beelden dus wat schuin genomen zijn, maar het gaat om de inhoud daarvan.

WvdV