“Fotograferen is vooral wachten op het juiste moment. Je moet er gevoel voor ontwikkelen om dat moment te zien aankomen. En voor spontane foto’s is het belangrijk dat je niet opvalt. Ze moeten eigenlijk vergeten dat je er bent.”

Dat is de werkwijze die Jitzke Grijpstra (28) veelal hanteert voor haar bruidsreportages. Als bruidsfotografe zoekt ze naar echtheid, emotie en intimiteit. Ze vangt de momenten waarvan de aanwezigen ter plekke niet beseffen dat ze worden vastgelegd, maar daardoor is de verrassing achteraf vaak veel groter. Met haar kenmerkende stijl heeft ze een eigen klantenkring opgebouwd, door het hele land. “Het zijn mensen die, soms op aanraden van anderen, heel bewust kiezen voor mijn soort fotografie. Ik heb veel liefde voor mensen, probeer hen echt gelukkig te maken door een mooie bruidsreportage of portrettenserie.”

Sinds een half jaar woont ze in een vrijstaande woning in het buitengebied van Nieuwleusen. “Een ideale plek om na een drukke werkdag je hoofd leeg te maken.”

Als kind en tiener fotografeerde ze al intensief. “Achteraf zie ik dat ik toen al dacht in concepten. Ik maakte hele reportages van paarden. Toen ik het ouderlijk huis verliet, nam ik dozen vol fotomapjes met negatieven mee. Ik denk dat met name mijn oma mij op het spoor heeft gezet. En gesponsord natuurlijk, want foto’s maken was best duur; zij betaalde al die rolletjes die ik naar de vakfotograaf bracht om te laten ontwikkelen.”

Toch koos ze aanvankelijk voor een grafische opleiding, waarbij een stage bij een fotograaf haar liefde voor het vak weer aanwakkerde. “Ik heb het altijd interessant gevonden om met mensen om te gaan en het beste uit hen te halen. Maar met mijn camera heb ik het gevoel nog meer vrijheid te hebben. Ik vergelijk het met het lege canvas dat een schilder voor zich heeft. Het kan dan werkelijk alle kanten uit.”

Ze liep enige tijd mee met een oudere vakfotografe, maar ging al snel zelfstandig verder. “Ik heb technisch veel van haar geleerd, maar als jongere maakte ik gemakkelijker de overstap van analoog naar digitaal en de nieuwe mogelijkheden die dat bood. Ik vind analoog werken ook zijn charme hebben en sluit niet uit dat ik daar ook nog eens aan begin. Er gaat een bepaalde rust van uit, omdat je geen honderden foto’s hoeft te schieten. Met analoge fotografie leer je het beste kijken, goed opletten en wachten.”

Toch heeft het digitale tijdperk de fotografie veranderd, denkt ze. “Omdat het vroeger zo duur en uitzonderlijk was stond iedereen voor familieportretten kaarsrecht in de houding. Maar zo’n foto zegt mij weinig over de mensen die erop staan. Het draait nu meer om sfeer, intimiteit en gevoel. Dat betekent goed opletten en wachten op dat ene moment waarvan je aanvoelt dat het een keer komt. En als dat lukt, als je een spontaan moment vastlegt en mensen zijn blij verrast als ze het later terugzien, dan krijg je daar adrenaline van. Kippenvel!”

Haar specialisatie in bruidsfotografie is mede ingegeven door de komst van haar kinderen: zoon Tijze (4) en dochter Doutzen (2). “Ik ben een echte moederkloek, geloof in zelf opvoeden. Dan moet je keuzes maken in je leven. Ik besloot niet van alles wat te blijven doen, maar me te specialiseren. In de bruidsfotografie kun je de meest uiteenlopende emoties in beeld brengen. Vreugde, maar ook verdriet: een geliefde die er niet bij kan zijn. Maar ik wil vooral het verhaal schrijven aan de hand van pure, spontane foto’s. Een oma die helemaal opgedoft is voor de bruiloft van haar kleindochter. Die moet je niet laten poseren, want mensen verstarren vaak als ze een camera op zich gericht weten. Zo’n foto moet je bijna stiekem nemen, dan ontstaat er een mooi portret.”

Opvallend is dat ze ook veel in zwart-wit fotografeert. “Kleuren leiden af van de emotie in een foto”, zegt ze. “Je kunt aspecten benadrukken door bepaalde informatie weg te laten.” Als voorbeeld pakt ze er een foto van haar eigen dochter bij: “Ze kijkt hier heel bedachtzaam, en dat wordt benadrukt door de zwart-witfotografie. In kleur zou dit een veel frivolere foto geworden zijn.”

Toch wil ze zich verder blijven ontwikkelen. “Het ligt nog compleet open, maar Ik zou me in de toekomst weleens willen verdiepen in goede doelenfotografie, bijvoorbeeld voor Artsen Zonder Grenzen. Verder volg ik momenteel een opleiding praktische psychologie. Niet om psycholoog te worden, maar omdat ik het goed bij mijn werk kan gebruiken. Bijvoorbeeld om mensen op hun gemak te stellen, want echt een voorwaarde is voor goede foto’s. Hoe ik dat doe? Bijvoorbeeld door geen stiltes te laten vallen, ook niet als ik achter de camera kruip. Mensen hebben anders de neiging te ‘bevriezen’. Ik blijf altijd in gesprek, maak grapjes op zijn tijd. Humor helpt ook enorm. Maar ik zal nooit ‘nep’ doen, daar prikken mensen snel doorheen.”

Ze ontwikkelde een aanpak die helemaal bij haar hoort, zoekend naar het spontane, de emotie, soms deels in zwart-wit, al naar gelang de voorkeur van de opdrachtgever. “Mensen zijn er super-enthousiast over of ze vinden het maar zo-zo. Maar mijn meeste klanten krijg ik via aanbevelingen van anderen. Zo kristalliseert ‘mijn’ publiek zich vanzelf uit. Al neem ik er in een voorgesprek altijd ruim de tijd voor om door te spreken wat mensen precies willen.”

Mensen blij maken met een mooi, uniek cadeau, dat blijft haar drijfveer. “Ik heb eens een fotoserie gemaakt van een bruidegom met een terminale ziekte. Voor de echtgenote waren die foto’s het mooiste geschenk dat zij maar kon bedenken: de foto’s toonden hem zoals zij zich hem wilde herinneren. Het is prachtig is je mensen op deze manier iets wezenlijks kunt bieden. Dat is voor mijn de mooiste beloning van dit werk: als je mensen iets kunt geven dat hen echt raakt. ”

Meer informatie?
www.jitzkegrijpstra.com
www.instagram.com/jitzkegrijpstra