Uit de oude doos. - Foto: eigen geleverde foto
Foto: eigen geleverde foto

Uit de oude doos.

LEMELERVELD –  Zoeken in zomaar wat opgeschreven verhalen destijds ons op de mouw gespeld enige waarde om die zo maar aan de vergetelheid prijs te geven. Al jong bezeten van -zaken die voorbij gaan- op papier te zetten onder de noemer ` bewaar ’ fobie.

• Bij café van Tongeren stond tijdens zwoele zomer avonden vaak de deur open om wat frisse avondlucht welkom te heten. Hier kregen oude verhalen hun glans en vleugels om onder de kastanjebomen – op enkele meters afstand- opgevangen te worden door kleine potjes met grote oren. Oudere stamgasten wisten hier elkaars leven te delen, hun ontmoeting waar verdriet, zorgen, maar ook plezier gedeeld werd. Zonder onderscheid, een zoete inval voor dorpsgenoten van allerlei rang en stand. Veel voorouders van bezoekers van dit bekende etablissement werkten bij Blikman – Kikkert in die tijd voor` een appel en een ei ’

Als aan het einde van hun dag lang zwoegen de klok luidde als – een angelus- in het torentje van de riante villa aan het Heidepark werden al opdrachten gegeven wat van hen de volgende verwacht zou worden Een brief van de firmant moest zo spoedig mogelijk nog naar de brievenbus in Ommen worden gebracht maar ook post terug worden mee genomen. Derhalve iemand aangewezen om voor het donker deze opdracht uit te voeren voor de beloning van een kwartje. Deze en andere sterke verhalen boeiend en met verve verteld aan de stamtafel bij Engelbert en geloofwaardig aangedikt als een evangelie. Niet alleen het dorps etablissement een onuitputtelijke bron van verhalen ook in de keuken bij ouders van schoolgaande jeugd. Verhalen zochten een uitweg tussen jus en aardappelpan, over de schoolmeester die met harde hand orde en gezag aan de bloem der natie – in alle vrijheid opgegroeid- wilde bijbrengen.

Vaak gebruikten grotere jongens hun universele wapen – de klomp – om het gezag van de onderwijzer te weerstaan, ja ook toen al. Het hoofd van de `school met den Bijbel’ wist de dienstbode als ( duvelstoejager ) haar nederige plaats in zijn huis duidelijk te maken. De luiers van het enigst geboren kind in zijn gezin moesten eerst gespoeld te worden in het nabije dicht gevroren kanaal. Een schipper van `de Eendracht ‘ wachtend op betere tijden en dit met lede ogen aanzag, reikte haar een emmer warm water als een barmhartige Samaritaan. Wat is een dorp zonder verhalen uit het verleden die met de nodige hilariteit over de tong gingen aan de stamtafel. Alcoholgebruik ook toen geen vreemd verschijnsel met alle gevolgen van dien. Scheldpartijen met vocabulaire verwensingen of handgemeen, in de genoemde “sukerfebriek”.

Tot dat onverwacht dames in het uniform van het Leger des Heils in de fabriek verschenen. Hun houding ten opzichte van elkaar trachtten ze in medemenselijkheid en verdraagzaamheid te veranderen door toepasselijke liederen te zingen. Ruwe kerels ging men niet uit de weg om een ommekeer te vragen in hun leven. Het prachtig zingen van beide dames ( kapitein de Jong en luitenant van Veggen ) boeide hen. Al gauw werden hun bijeenkomsten bezocht alvorens de nodige moed te hebben ingedronken voor een – passende – stemming. Veel verhalen door ouderen verteld, in ons geheugen gegrift, met naam en toenaam weten we wie bij welk verhaal de verteller is. Zij wisten enge enge verhalen op te hangen over vechtpartijen tussen jongelui van Lemele en die van ons dorp dat er niet zachtzinnig aan toe ging tussen

.Een stille vrijerij tussen jongelui van beide plaatsen werd afgestraft met een pak rammel wanneer de grens van beide dorpen oneerbiedig overschreden werd. Stroperij als neveninkomst tierde welig in het armoedig bestaan van velen. Textiel baronnen (tevens grootgrond bezitters in onze regio) stonden niet bekend als joviale en graag geziene medeburgers. Destijds de enige klompenmaker in ons dorp wist uit overlevering van zijn ouders het verhaal, hoe een jachtopziener in handen viel van stropers. Vast gebonden aan een paal namen ze koelbloedig het hazenpad, maar het geluk was hem` goed’ gezind. Eén van de vele hier rond zwervende vagebonden vonden hem aan de hessenweg van Ommen naar Raalte. Smekend omhem uit zijn benarde positie te bevrijden werd beantwoord met; voor wat, hoort wat. Beroofd van zijn laatste centen verdwenen deze ongure landlopers uit het zicht. Enkele boeren op weg naar de markt bevrijden hem uit zijn benarde positie in de hoop door de vingers te worden gezien tijdens hun jacht en stroperij in het holst van de nacht voor hun bij God en mensen verboden levensstijl.

Mei 2019

i.o. Historische Werkgroep Lemelerveld
H.Huisman.

Artikel delen:
Foto's 3
Uit de oude doos. - Foto: eigen geleverde foto
Foto: eigen geleverde foto
Uit de oude doos. - Foto: eigen geleverde foto
Foto: eigen geleverde foto