De hof Ierte, Yrte of Irte,  met het hofstelsel vanaf 947 - Foto: Wim
Foto: Wim

De hof Ierte, Yrte of Irte,  met het hofstelsel vanaf 947

IERTE  – DALFSEN – Na de Romaanse tijd vestigden voormalige Germaanse soldaten, zich als boer in het gebied waar ze eerder in het leger werkzaam waren geweest. Zij formeerden kleine legertjes en probeerden zo hun grondgebied te verdedigen en uit te breiden. Tevens moesten ze de omliggende boeren beschermen voor concurrerende groepen. In ruil voor bescherming moesten die boeren  hun eigendom aan grond overdragen.

Zij werden “horige boeren” boeren zonder eigen grond. Zo ontstond er ook een hiërarchie, tussen horigen en grondeigenaren. Grondbezit was een rijkdom, de soldaat werd landheer. De boerderij die de landheer  beheerde werd het leenhof.  Boeren in de omgeving moesten  belasting betalen over hun gronden in de vorm van een deel van de opbrengst en diensten voor de landheer uitvoeren. Deze bestuursvorm werd het hofstelsel genoemd.

Dit hofstelsel werd rond het jaar 800 in Dalfsen en omgeving ingevoerd. Daarvoor was het hof Ierte (Ierthe) in de buurtschap Lenthe een koninklijk hof, voor 947 onder het bewind van Koning Keizer “Otto 1 de Grote “, overleden in 973. Hij was een kleinzoon van Karel de Grote en heerser van het heilige Roomse Rijk van de Duitse natie. (het voormalige Romeinse rijk).  Tevens was Otto 1 de beschermer van de Katholieke kerk. Het hof Ierte was in leen gegeven aan het stift in Essen (Duitsland). Dit klooster was in 944, vrijwel geheel afgebrand en door een schenking van keizer Otto 1 weer opgebouwd. Een Stift is een klooster voor dames van adellijke afkomst. Bij het hof Ierte behoorden ondermeer tien boerderijen in Lenthe, vier in Emmen (Dalfsen) en vier in het kerkdorp Dalfsen. Zelfs in Hasselt en Mastenbroek behoorden nog boerderijen bij dit hof.

Andere hoven in de omgeving lagen op daagsafstand van elkaar. De Holstohof  bij Olst en  hof Arachem (Archem) in het schoutambt Ommen. Deze drie waren een belangrijke bron van inkomsten voor het klooster aangezien ze samen een groot grondgebied vormden en veel producten (tijnsgoederen) werden naar Essen vervoerd via de koningswegen.  Dit is vele eeuwen voor het klooster van belang geweest.  Doch in  de  12e eeuw was er een twist tussen de bisschop van Utrecht en de graaf van Gelre, die voogdij van de Essense leengoederen  had gekocht, doch met bemiddeling van de paus weer moest afstaan. Lang beleefden deze goederen een twist tussen verschillende bisschoppen. Uiteindelijk besloot het Stift de Ierte te verkopen aan de heer Evert Lucas en werd het als een zelfstandig goed voortgezet.

Het hofstelsel verwaterde al vanaf 1200, de landheren kregen minder macht en de horigen kregen meer rechten en vrijheden. Op dit moment is de Ierthe in particulier bezit.

 

De Ierthe lijkt nu deels gerenoveerd, in elk geval behoorlijk aangepast aan de eisen van de nieuwe eigenaar/bewoners. Het geheel is het afgelopen jaar verkocht, nadat  generaties Schrijver hier hebben gewoond. Het goed was “De hof van Ierthe met een rijke geschiedenis vanaf het jaar 940”.

 

Maar de historie staat nu nog alleen nog op papier en in de boeken, gebouwen worden vervangen of aangepast aan het gebruik. Dit zal zo door blijven gaan.

 

De schuur die oorspronkelijk links van het woonhuis stond is verdwenen. vervolgens is er aan de buitenzijde behoorlijk onderhoud uitgevoerd, zowel aan de linkergevel als aan de rechtergevel is de indeling  gewijzigd.

Gelukkig zijn de historische lindebomen blijven bestaan, zodat het toch nog lijkt op een oude nederzetting.

Het geheel ligt op een historische verhoging in het landschap en voorzien van nog meer forse oude bomen.

Het blijft een plaatje.

WvdV

Foto's 7
De hof Ierte, Yrte of Irte,  met het hofstelsel vanaf 947 - Foto: Wim
Foto: Wim
De hof Ierte, Yrte of Irte,  met het hofstelsel vanaf 947 - Foto: Wim
Foto: Wim
De hof Ierte, Yrte of Irte,  met het hofstelsel vanaf 947 - Foto: Wim
Foto: Wim
De hof Ierte, Yrte of Irte,  met het hofstelsel vanaf 947 - Foto: Wim
Foto: Wim
De hof Ierte, Yrte of Irte,  met het hofstelsel vanaf 947 - Foto: Wim
Foto: Wim
De hof Ierte, Yrte of Irte,  met het hofstelsel vanaf 947 - Foto: Wim
Foto: Wim
Artikel delen: