DALFSEN – 10 jaar terug ben ik hier in Rechteren komen wonen op de boerderij achter het kasteel. Mijn tante woonde toen nog op het kasteel. Ik noem tante, maar eigenlijk is het geen tante, maar een uit vorige generaties. Voor het gemak spreek ik over tante. Ik kom van het geslacht Almelo en ben op Huize Almelo in 1971 geboren en toen al het recht van kasteel Rechteren op mij gekregen omdat andere erfgenamen ontbraken.

Officieel werd ik op mijn 18^e verjaardag op Rechteren feestelijk ontvangen, met appeltaart en champagne. Dit vond daarna op elke verjaardag weer plaats en heel officieel. Zij was altijd duidelijk privé, heel kort en gesloten, ook naar mij duidelijk afstand.

In 2013 bracht ze meer duidelijkheid, wel heeft ze daarna nog drie jaar op het kasteel gewoond, maar ik kreeg het vertrouwen, maar ook de opdracht mee, alles in het huis vast te leggen van het gehele interieur. Dat heeft mij ook ongeveer 3 jaar gekost.

Even terug in de tijd, Zelf diverse opleidingen gedaan in binnen en buitenland op kostscholen gezeten en afgerond in de studie geschiedenis, later heb ik jaren gewerkt bij veilinghuis Cristie’s Amsterdam.

Wonen in Rechteren gaf wel eerst een cultuurschok, het verschil was groot en we woonden achteraf, maar uiteindelijk is het goed gekomen, mede door goede contacten in de omgeving en dorp Dalfsen. De eerste jaren zoals vermeld druk met de inventarisatie van het kasteel om een goed inzicht te krijgen wat mij te wachten stond. Dat is achteraf een goede opdracht geweest van mijn tante, alles is vastgelegd in het boek “kasteel Rechteren”.

Mijn voorouders heten eigenlijk Van Hekeren. Die kwamen in 1345 naar Dalfsen en hij trouwde met Van Voorst en noemden zich naar het gebied “Rechteren”, dus Van Rechteren. Alle nakomelingen met de naam Van Voorst stammen uit dit echtpaar.

Het landgoed lag direct aan de Vecht en ving daar tol van alle schepen die er voerden, daarvoor was de toren belangrijk, schepen kon je van ver zien komen. Dit was belangrijk voor hun inkomsten, daarnaast was de pacht van boerderijen een belangrijke inkomstenpost. Maar het ging niet altijd vreedzaam. Vooral de strijd met de bisschop van Utrecht liep wel eens uit de hand. De Van Voorst en Rechteren werden in die tijd roofridders genoemd wat te koste ging aan het afbranden van kasteel Voorst.

Maar tijden veranderden en Rechteren heeft meer een politieke richting gekozen, meer havezaten opgekocht of belangrijke militaire functies vervuld om zitting te mogen nemen in de Ridderschap. Almelo en Rechteren zijn de enigste twee die zijn overgebleven. In de 18^e eeuw wordt de macht ingeperkt, landbezit bracht in de 19^e eeuw hoge opbrengsten, hard nodig voor het onderhoud.

Tante hield van warmte in het huis, in 1906 werd er al verwarming aangelegd in het hele huis en die installatie voldoet nog steeds. Tante hield van warmte en de temperatuur stond bijna altijd rond de 26 graden. De thermostaat kon alleen bij de ketel bijgesteld worden, nu staat die constant op 14 graden.

De huidige vorm van het kasteel is van 1726, later is de toren nog wel opgehoogd, veel kunstwerk en beelden zijn aangebracht in de 19^e eeuw. Tante heeft heel veel en grote onderhoudskosten gehad en heeft altijd goed voor het kasteel gezorgd. De meeste daken zijn in haar periode vernieuwd. Er waren vertrekken die ze nooit open maakte en dat was te zien. In meerdere vertrekken trof ik zacht gezegd een puinhoop aan van vele tientallen jaren. Maar ook wanden en plafonds en het schilderwerk waar de bladders bij hingen. Lekkages op onverwachte plaatsen. Ruimtes die nooit werden gebruikt, zoals een trappenhuis werden dichtgetimmerd om kou tegen te gaan, met hout, zachtboard of zelfs asbest.

Na haar overlijden heb ik de renovatie weer opgepakt, eerst de blauwe kamer van binnen geheel vernieuwd, daarna de keuken en de gangen. Een slaapkamer zorgde voor onaangename verrassingen. Alle plafondbalken waren door lekkages aan de beide zijden totaal verrot, maar gelukkig blijven hangen. Zelf ben ik op zoek gegaan naar 13 nieuwe zware balken en die gevonden bij een handelaar in oud hout. Zo hebben we de oude balken vervangen. Nog een enorm zware balk op een andere locatie moest er uit, een balk van 9 meter lengte en 40 x 40 cm met een enorm gewicht.

Maar 2 vaklieden van Salbam die al 25 jaar voor Rechteren werken hebben de klussen vakkundig georganiseerd. Maar ook met de renovatie moest alle elektra in het huis vervangen worden en alle meubels en inboedel worden gerestaureerd. Voordat tante overleed hebben wij met onze rentmeester met burgemeester Han Noten gesproken en in 2017 onze plannen gepresenteerd aan het gemeentebestuur, Dalfsennet mocht daarbij aanwezig zijn. Inmiddels zijn we 7 jaar verder en zijn bezig met 6 bouwvergunningen en het realiseren van een (historische) toegangspoort aan het begin van de oprijlaan. Dit wordt nog een lange adem, maar moet een boost aan het landgoed geven.

Ook wij ervaren nu moeilijke tijden door onduidelijke regelgeving in Nederland. Mest vrijstroken langs watergangen kost ontzettend veel grond, of plannen om langs beken 30 meter vrije stroken te houden, die je niet mag gebruiken, maar wel moet onderhouden. Totale onduidelijke regelgeving die per dag kan veranderen, vooral voor boeren niet te doen. Daar zijn geen toekomstplannen op te maken. Landgoederen streven juist goede cultuurgebieden na. Maar de vooruitzichten zijn niet vrolijk.

Daarnaast nog de problemen met Prorail, ondanks dat alles in 1901 bij de aanleg van de spoorlijn goed is vastgelegd, lijkt het door andere regelgeving onhoudbaar. 3 boeren hebben veel grond aan de beide kanten van het spoor liggen, elke oplossing is ten nadele van de boer. Overwegen moeten sluiten. Toch blijft Graaf Christiaan van Rechteren zich inzetten voor het behoud van het landgoed.

Op een vraag vanuit de zaal; Je hoort geluiden van verschillende groepen dat de natuur en de bossen in Nederland op omvallen staan, hoe denkt u daar over? Christiaan reageert; Natuur kennen we hier niet, dit zijn productiebossen geplant op arme stuifzandgronden, dit is geen natuur. Natuur is te vinden in noord Canada en IJsland. Organisaties die denken dat bossen opener moeten worden en meer ruimte moet komen voor het nog meer binnen moeten halen van wilde dieren na de wolf, vergeten de historie van de bossen. Ooit opgezet voor productiehout. Natuurlijk blijft een mooi landschap belangrijk, daar gaan we voor, maar moet uitvoerbaar blijven.

Het archief van Rechteren en Huis Almelo is in beheer bij het HCO en alle informatie is online terug te vinden voor ieder.

Verslag zo goed mogelijk opgesteld tijdens de uiteenzetting op verzoek van de voorzitter.

WvdV.