DALFSEN – Stress is een natuurlijke reactie van het lichaam op uitdagingen en kan zelfs nuttig zijn. Echter, wanneer stress chronisch wordt, kan het gevaarlijk zijn voor zowel de fysieke als mentale gezondheid. Iedereen ervaart weleens stress. Dat is normaal.

Ook zal iedereen weleens hebben meegemaakt dat de stress even te heftig werd. Ook dat hoort zo nu en dan bij het leven. We weten allemaal dat stress risico’s met zich meebrengt en dat het zelfs gevaarlijk kan zijn. Maar wanneer wordt stress nu gevaarlijk? Wat is het punt waarop jij je zorgen moet maken?

Een belangrijk onderscheid: kortdurende versus chronische stress
Een belangrijke indicator van wanneer stress gevaarlijk kan zijn, is chronische stress. Dit is ongezonde stress. Ook in een gezonde situatie kun je (hevige) stress meemaken. Heel vaak gaat dit dan om kortdurende stress. Kortdurende stress helpt ons omgaan met bepaalde situaties. Het is een natuurlijke reactie van je lichaam. En hoewel niet altijd fijn, is kortdurende stress, zelfs in hevige vorm, niet iets om je direct zorgen over te maken. Anders zit dit bij chronische stress. Chronische stress blijft langdurig aanwezig en kan leiden tot gezondheidsproblemen.

Waarom is dit zo gevaarlijk? Je lichaam heeft stress nodig, maar wel onder voorwaarde dat het die stress ook kan “gebruiken”. Bij stress komen allerlei hormonen vrij die je lichaam nodig heeft om adequaat te reageren op een situatie. Het makkelijkste voorbeeld om te geven, is een vluchtsituatie. De stresshormonen zorgen er dan voor dat je lichaam de benodigde prestaties kan leveren. Bij chronische stress blijven de stresshormonen in je lichaam. Ze kunnen dus niet worden gebruikt en hopen zich als het ware op.

Wat zijn symptomen van gevaarlijke stress?
Chronische stress (gevaarlijke stress) kan zich uiten in zowel fysieke als mentale symptomen, zoals:

• Lichamelijke klachten (hoofdpijn, maagproblemen)
• Slaapproblemen
• Verminderde concentratie
• Prikkelbaarheid en stemmingswisselingen

Belangrijk is dat deze symptomen vrijwel continu aanwezig zijn.

Wat zijn de gezondheidsrisico’s?
Langdurige stress kan bijdragen aan ernstige gezondheidsproblemen zoals hartziekten, hoge bloeddruk, diabetes, depressie en angststoornissen. Het immuunsysteem kan verzwakken, waardoor je vatbaarder wordt voor ziektes. Het grootste risico is wellicht nog wel dat chronische stress een voorportaal kan zijn van een burn-out. Pak je chronische stress niet aan, dan loop je het risico om een burn-out te krijgen.

Wanneer moet je hulp zoeken?
Het is belangrijk om hulp te zoeken wanneer stress je dagelijks functioneren begint te beïnvloeden. Professionele hulp kan bestaan uit therapie, coaching, of medicatie, afhankelijk van de ernst van de symptomen. Signaleer je stress of herken jij je in de symptomen, dan is het belangrijk dat je actie onderneemt. Er zijn genoeg zaken die je zelf kunt proberen in eerste instantie. Denk aan het maken van prioriteiten of het beoefenen van mindfulness. Natuurlijk is het van groot belang om stress bij de bron proberen aan te pakken. Neem je de oorzaak weg, dan zal de stress verdwijnen. Lukt dit niet, schakel dan tijdig professionele hulp in.

Hoe kun je stress voorkomen?
Stress voorkomen is niet altijd mogelijk, maar vaak genoeg wel. De beste aanpak – naast het wegnemen van de oorzaak van de stress – is om jezelf weerbaarder te maken. Dit doe je door gezond te leven. Denk onder andere aan:

• Regelmatige lichaamsbeweging
• Gezonde voeding
• Voldoende slaap
• Ontspanningstechnieken zoals meditatie en
• ademhalingsoefeningen
• Het stellen van grenzen en het nemen van regelmatige pauzes