LEMELERVELD – Althans in onze herinnering, nostalgie en even zo veel onvervulde dagdromen, geen bijzondere gang van zaken, niet waar lang over gesproken werd. In het ondoorzichtig bladerdek van potsierlijke trotse kastanje en lindebomen aan de dorpsstraat wisten veel te verbergen.
Zij gaven kleur en fleur aan onze habitat met een bijzondere aankleding van de Dorpstraat. Kaarsen leken het, de onvolprezen bloeiwijze van deze statige kastanjebomen. Insecten hoorbaar in de, naar honing ruikende lindenbomen in voorjaarstijd. (Paradijselijke heimwee? ) maar toch. Geen Nedersaksisch maar het plaatselijke lijkende bargoense straattaal, werd door ons gebezigd ,begrijpen dat deden wij het. Geen dorpsvoertaal, zeker weten,Ieder zijn eigen steenkoolengels. een van huis uit, aangeleerde vreemde mengelmoes uit diverse richtingen van het land. Als jeugd bleven we van elkaars reilen en zeilen goed op de hoogte, na schooltijd het zo in die dagen bekende soldaat spelen, vriendinnetjes als lieve verpleegsters met veel ernstig gewonden in het ver achteraf gelegen veldhospitaal.
Burenplicht elders in de provincie hier geen wet van Meden en Perzen. O jawel, zo te hooi en te gras wanneer er extra handen nodig waren kenden buren elkaar. Dorpsdokter; trouwe bezoeker bij nacht en ontij, op zijn fiets naar ver afgelegen boerderijen aan donkere onbegaanbare modderwegen. Toch wist hij troost en bemoediging te brengen bij zijn oude patiënten die niet wisten dat “ robeten “ bij de stoelgang zo’n kleur gaven.
TBC patiënten werden dicht bij huis in een draaibaar huisje verpleegd met veel zon en licht, de enigste remedie tegen deze gevreesde ziekte. Tot op hoge leeftijd bleven mensen in hun vertrouwde huis wonen, veel boerderijen kregen daar door een heel ander aanzien. In moderne opvattingen van nu een soortement van aanleunwoning voor va en moe gebouwd om hun laatste dagen – oud en der dagen zat- in peis en vree te slijten .De “manluu” in het dorp zorgden voor een paar harde “God zij met ons” rijksdaalders als week inkomen. Omliggende industrieën zorgden voor arbeidsplaatsen zoals Hevea in Raalte .Ankersmid in Deventer, Ten Cate in het nabije Nijverdal en enkele exportslagerijen in de omtrek.
Ons eigen N.IJ.L. ijzerfabriek waar in een verleden nog roodgloeiende klinknagel verbindingen werden toegepast dat in verre omgeving als een zwaar artillerie geschut te horen was. Timmer en bouwbedrijven speelden een belangrijke rol voor de werkgelegenheid. Om dit alles gesmeerd te laten verlopen; elke straathoek voor dorstige nathalzen een café voorziening. Maar de algehele tendens “armoe kom bin`n en vedriet gaot zit’n”, een enkeling moest een fiets voor zijn werk, het belastingplaatje sierde zijn rijwiel veelal met een gat er in daar men geen rijwielbelasting betalen kon van twee gulden vijftig per jaar. Met de hand op dit “edelmetaal” was het door de naaste buren niet te zien, herinneringen aan die “goeie ouwe tijd” al die kleine dingen uit voorbije jaren, alleen maar even omkijken, heel even maar………..meer niet?
Gevoelens opnieuw beleven!
i.o. Historische Werkgroep Lemelerveld
21 October 2024 …
H.H.