DALFSEN – VECHTERWEERD – Vandaag lichten we de tegel over de havezate Vechterweerd. Deze havezate Vechterweerd bestaat niet meer, maar hij stond op de plek waar nu de waterwininstallatie van Vitens is aan de zuidelijke Vechtoever.

Het is niet duidelijk wie het eerste huis heeft gebouwd. Het in 1545 genoemde Huys den Blijnden Houderen wijst in ieder geval op een stenen gebouw. Mogelijk had Adriaan van Reede het laten bouwen als een voorpost van het kasteel Saasveld, maar het kan ook een buitenverblijf zijn geweest van Roelof van de Rutenborgch.
Rond 1613 is het huis verbouwd en uitgebreid, waarschijnlijk door Godert Adriaan van Reede. In de 17e eeuw was er ook een brouwerij aanwezig. Een verre voorganger dus van de huidige Vechtdalbrouwerij.
In 1713 zou Vechterweerd over drie kamers en een vuurstede beschikken. Het testament van Fenna Hendrina Greven uit 1745 vermeldde dat Vechterweerd bestond uit het huis, tuinen en boomhaarden, een sterrenbos, en het visrecht in de Vecht.
Toen Vechterweerd in 1844 te koop werd aangeboden, bestond het uit een herenhuis, een stalling, tuinmanswoning, boerenerven en keuterboerderijen. Het landgoed was ruim 98 hectare groot. Op de topografische kaart uit 1844 kun je zien waar Vechterweerd stond.
Van de in 1845 afgebroken havezate bleef niets over en het slooppuin is waarschijnlijk hergebruikt voor het verharden van wegen.
Na de sloop van de havezate stond er alleen nog een boerderij. In 1951 was van het goed nog 12 hectare overgebleven. De oude gracht en visvijver groeiden dicht en waren in 1978 uit het landschap verdwenen.
We weten wel hoe Vechterweerd er uit heeft gezien, want tekenaar Aert Schouman heeft met pen en penseel een tekening gemaakt van de havezate in 1729. Het origineel hiervan is in het bezit van het Rijksmuseum in Amsterdam. Ik denk niet dat je hem in Eregalerij van dit museum tegenkomt, maar wie weet in een van de andere zalen. Voor de liefhebbers: de afbeelding is als poster te bestellen voor 15 euro.
De rond 1910 gebouwde stuw Vechterweerd is vernoemd naar de havezate.

Vechterweerd staat te boek als havezate. In de 17e eeuw stelde Steven Gerhard van Rhemen tot Rhemenshuizen dat Vechterweerd inderdaad het recht van verschrijving gaf voor de ridderschap van Overijssel. De bewoners waren doorgaans echter van niet-riddermatige afkomst, waardoor er van het recht geen gebruik werd gemaakt.

Zoals gezegd heeft Vitens nu op de plek van de havezate een waterwin- en zuiveringsinstallatie. Deze installatie is zoals dat heet landschappelijk ingepast met een dak van gras. In de oorspronkelijke plannen van Vitens was het de bedoeling om in de zuiveringsgebouwen de contouren van de havezate terug te laten komen. Vanuit cultuurhistorisch oogpunt was dit wel interessant geweest. Een impressie hoe dit er uit had kunnen zien zie je op een van de bijgevoegde foto’s

De tegel met QR-code vind je in de berm van het fietspad vlak bij de waterwinning van Vitens. Je komt hem tegen tijdens de mooie fietsroute rond Dalfsen over de stuw Vechterweerd. Het startpunt van deze fietsroute van ongeveer 28 km is bij de Westermolen in Dalfsen, je gaat vervolgens de Blauwe Bogenbrug over en komt na een tijdje op de zuidelijke Vechtoever richting Vechterweerd.

Binnen het project DNA van Dalfsen zijn tal van mooie fiets en wandelroutes gemaakt waarbij er aandacht is voor de cultuurhistorische eigenheid binnen de gemeente Dalfsen en haar diverse kernen.

De laatste foto bij dit artikel toont waar deze QR-code zich bevindt. Scan deze met uw mobiel of klik op onderstaande link.
https://dnavandalfsen.nl/bezienswaardigheden/buitenhuizen-en-spiekers

Klik op onderstaande link voor de fietsroute waaraan de QR-tegel ligt en download deze.
https://cms.dnavandalfsen.nl/01c-Fietsroute-over-de-stuw-Dalfsen-2023.pdf