HOONHORST – Een wandeling vanaf De Klapmuts in Lenthe (ook wel Hoonhorst genoemd) in het jaar 1800, langs de buitengrens van de grote gemeente Dalfsen. De buitengrens lag op de Zandstege, de huidige Lemelerveldseweg en Zuthemerweg). Gemeente Dalfsen was toen het Schoutambt Dalfsen, in 1811 is het grondgebied tot de Twentseweg toegevoegd aan de nieuwe gemeente Heino.
Molen Hooglucht, ook genoemd de Nieuwe Lenther molen stond dus voor die tijd in de gemeente Dalfsen. Alle wegen zijn zandwegen soms zeer slecht met diepe sporen en gaten en dus modderig. Alleen rond Den Alerdinck was een zeedijk aangelegd, het overige gebied in Lenthe werd soms jaren achter elkaar geteisterd door opstuwend water uit de Zuiderzee. Dit veroorzaakte grote overstromingen in het hele gebied Lenthe.
Mijn wandeling begint met regen in het zandpad tussen de schuilkerk en de Klapmuts op het schilderij van Piet Visser. De klapmuts, een winkeltje, schenkerij en bakkerij. Met hulp van mijn goa-stok richting de hoge bomen van de Bakenboer. Een voormalige Havezate uit 1560, later afgewaardeerd tot spieker om hoge belastingen te voorkomen. Opgekocht in 1792 door Albertus Nijboer die zich Melenhorst ging noemen. Verderop een klein watertje de Marswetering, hier de houten vlonder over en direct rechts een paadje (kerkpaadje) door de weilanden en een bosje, komt verderop uit op de modderige Marsweg, maar ik ga eerder naar links, voor het bosje een pad door de weilanden (let op geen wandelpad meer, nu het pad door het bos volgen en wandelroute volgen door weilanden tot Twentseweg, dan even links en rechts)en uitkomend in de omgeving van de Slennebroek. Opvallend veel zeer natte en nog nauwelijks ontgonnen weilanden vol met russen pollen, alleen geschikt als weiland, er is nergens afwatering. Landbouwgrond nog weinig aanwezig, maar ook weinig bewoning. Op een brede zandweg, oorspronkelijk een onderdeel van de Zwolseweg van Den Ham via de Diezerstraat naar Zwolle, ga ik rechtsaf.
Bij de aansluiting met de Twentseweg en de Steenwetering naar links, over de een houten bolderende duiker, genoemd Bolderbrug in de Twentseweg. Langs de in 1693 gebouwde openbare Lentherschool, daarnaast tapperij Thijhaar. Bij de volgende afslag naar rechts, direct links staat een oud boerderijtje de Kleine Kappe (een Rijksmonument). Een paar honderd meter verder staat een eind van de weg vanaf het 18e eeuw buiten “Het Moer” van de Zwolse familie G.W van Marle die hier het eind van zijn leven 1799 in gevangenschap moest doorbrengen. Van Marle was de grondlegger voor een te graven kanaal van Hasselt via Dedemsvaart en door Coevorden. Hij moest hier door problemen in de roerige Franse tijd in opdracht van Den Haag mee stoppen en werd gevangen gezet. Door afnemende gezondheid de laatste levensjaren onder bewaking thuis. Zijn dochter Judith van Marle trouwde met Jan Willem van Dedem van Den Bergh die het werk van de Dedemsvaart heeft voortgezet, maar toch armlastig daaraan ten onder gegaan.
Rechts van de weg het buiten van het landgoed De Gunne, eigendom van de Zwolse familie van Soncbeck. Een rondwandeling door dit park brengt niet veel bijzonders, wel heel veel water op de wandelpaden, in de verte zicht op de villa, een privébezit. Na De Gunne even naar links en dan naar rechts, de Zandstege op.
Ik vervolg de wandeling via de Zandstege en zijpaden naar Den Alerdinck, in de volksmond genoemd Aalderink. Een landgoed vanaf 1427, groot 200 ha. De havezate gebouwd in 1680. Naam mogelijk afkomstig van 2 boerderijen, groot en klein Alerdinck. Eerst in het bezit van de fam. van Voorst tot Voorst, daarna in 1797 in eigendom van Bernard Van Sonsbeeck, waar ook De Colkhof aan de overzijde van de Zandstege voortkomt uit dezelfde familie (zijn zus). De Alerdinck vooral bekend door de opkweek en handel van grote eiken en beuken bomen.
Ik steek de Zandstege over en ga dan van de gemeente Dalfsen naar Zwollerkerspel, zie foto grenspaal. De Colkhof groot 40 Ha, al genoemd in de 13e eeuw, maar in de 18e eeuw gebouwd als spieker, later uitgebreid tot woning van mevr. Booghmans- van Sonsbeeck. Dit gebied bevat heel veel eikenhakhout percelen. Bijzonder mooi parkgebied, liggend aan het water.
Aan de rechterzijde van het huis via de Tijluilenspiegelbrug de Nieuwewetering oversteken en naar rechts. In deze wetering vele “strontschepen”, die stadsmest uit Zwolle brengen naar de landgoederen om hun gronden mee te bemesten, die stadsmest moest je kopen. Het water volgen tot de Hubertsbrug ook wel de Linthorstbrug genoemd bij de aansluiting met de Steenwetering. Die wetering even volgen en links langs het tolhuis van havezate De Linthorst. (stond daar tegenover) Ik mocht gelukkig rechtdoor. In de bocht van de weg staat de boerderij Pothof. Hier een pad tussen het huis en de hooiberg door, over de hoge kamp naar de Hof Iierthe, eigendom van het vrouwenklooster in Essen Duitsland. Vanaf hier de doorgaande weg, de “Koningsweg al vanaf 940” volgen en de Twentseweg recht oversteken, richting Essen.
Met zicht op de Koelmansbeld en nog net zicht op het sterk vervallen huis Ter Kuile, ofwel Blanckvoort genoemd. Op dit moment in het bezit van Arnoldus Helmich die de vervalen havezate rond 1800 wil slopen en de grachten zou hij gaan dempen, echter zonder de sloop het bewoonde bouwhuis. Maar de wandeling gaat rechtdoor, links het gemiddeld 3 a 4 meter diepe dal van de Emmertochtsloot die heel vaak onder water staat als de Vecht weer eens overstroomd is. Over de Koelmansbeld weer terug naar de Klapmuts. Hopelijk krijg ik hier een kop koffie en zowel zelfs nog een neut, of misschien wel twee. Een zware wandeling. Ik begin van vermoeidheid weg te dommelen en….. wordt ruim twee eeuwen later verschrikt wakker. Was het een droom? Of niet helemaal, de foto’s zijn in elk geval vandaag genomen, alle regen die ik meekreeg was ook vandaag, maar daar is regenkleding voor. Een pittige wandeling van ruim 3 uur en iets meer dan 17 km, extra zwaar door de vele modderige paden.
WvdV
