OVERIJSSEL – Maandag 6 januari was de jaarlijkse nieuwjaarsreceptie van de provincie Overijssel. Commissaris van de Koning Andries Heidema sprak de aanwezigen toe. Zijn toespraak was: “Beste mensen, zeer gewaardeerde relaties en vrienden van Overijssel, hartelijk welkom op onze nieuwjaarsreceptie. Fijn om elkaar weer zo te mogen ontmoeten bij het begin van het nieuwe jaar.

Namens het provinciaal bestuur wens ik u, uw naasten en ons samen een mooi en inspirerend 2025.

Dit jaar -2025- herdenken we 80 jaar vrijheid. Er is bijzondere aandacht voor de bevrijding in onze regio, Noordoost-Nederland. Het thema is ‘vrijheid deel je met elkaar’. In Nederland en in onze provincie en gemeenten zijn door het hele jaar heen activiteiten en herdenkingen. Als provincie willen we graag een goede verbinding stimuleren van lokale, provinciale en landelijke activiteiten en herdenkingen. Met name de jeugd in Overijssel willen we betrekken bij het herdenken en het vieren van onze vrijheid en democratie. Het besef dat vrijheid niet zo maar een gegeven is moet in het collectief geheugen van ons allemaal -van jong tot oud- een prominente plek blijven houden.

Want, vrijheid is voor iedereen. Dat deel en beleef je samen. Met je dierbaren, met je buren met je buurtschap, dorp of stad. Gelukkig voert dat besef nog steeds de boventoon in Nederland en Overijssel. Maar wat is vrijheid voor een inwoner van Oekraïne?, voor een inwoner van het Midden-Oosten?, voor een inwoner van Sudan? of bij al die andere vreselijke conflicten ver weg en dichtbij.

En wat is persoonlijke vrijheid? Bij de ingang van deze zaal zag u het wandkleed ‘draden van het slavernij verleden’. Het wandkleed maakt  de pijnlijke sporen van de Overijsselse geschiedenis met het slavernijverleden zichtbaar en voelbaar. De Overijsselse kunstenaar Amber Hyacinth brengt dat prachtig in beeld met een wandkleed die uiteindelijk 30 meter lang gaat worden. Ze heeft zich hierbij gebaseerd op de geschiedenis en persoonlijke verhalen van nazaten die met het onderzoek ‘Overijssel & Slavernij’ uitgevoerd door de Overijsselacademie naar boven zijn gekomen.

Het samenwerken aan dit unieke kunstwerk wat ook een participatieproject is, werkt sociaal verbindend en bevordert de onderlinge gesprekken over het slavernijverleden en over onze eigen vrijheid, onze persoonlijke vrijheid. Een mooi tegenwicht aan het verharde debat, dat zich kenmerkt door polarisatie en zwart/wit denken.

Want, wij zijn een land waar je mag zijn wie je bent. Diversiteit en inclusie zijn geen bedreiging voor onze nationale identiteit en vrijheid. Ze zijn de kern. Kenmerkend voor een open samenleving als de onze is dat je leert  van het verleden en al je energie richt op het bouwen van een betere toekomst. Dat doe je niet alleen, dat doe je samen. De totstandkoming van dit wandkleed is namelijk een bijzonder en uniek project. Iedereen, van inwoner tot bezoeker van onze provincie kan meewerken.

In september jongstleden heb ik -heel eervol- de 1e steek mogen zetten. Het wandkleed heeft vorig jaar in Enschede en Hengelo gestaan en staat vanaf 18 januari in Zwolle en daarna nog in Deventer. Het project wordt dit jaar afgesloten met een indrukwekkende slotmanifestatie die rondom de Keti Koti viering in Enschede zal plaatsvinden.

We hebben -laat ik mij behoedzaam uitdrukken- in politiek en bestuurlijk Nederland  een enerverend jaar achter de rug. De contouren van het regeringsbeleid worden zichtbaarder maar zijn veelal nog niet concreet genoeg. Of het nu gaat om woningbouw, bereikbaarheid, de toekomst van het landelijk gebied of de ontwikkeling van onze hoogwaardige economie, onderzoek  en onderwijs; wíj́ hebben met elkaar in Overijssel stevige en duidelijke ambities geformuleerd.

Dit jaar komt het erop aan om deze zo veel mogelijk te verzilveren. En daarbij kunnen we alle hulp gebruiken! Van iedereen in Den Haag. Maar in het bijzonder rekenen we natuurlijk op de twee politieke partijen in de coalitie die hun oorsprong hebben in Deventer en Enschede en op onze 17 Overijsselse Eerste en Tweede Kamerleden.
Hier hebben wij als provinciebestuur ons vizier gericht om gezámenlijk het verschil te maken voor de samenleving. Voor de inwoners van Overijssel. Daar ben ik trots op en dankbaar voor. En ik zie dat niet alleen hier in dit huis, maar ook in de samenwerking met velen van u.

Natuurlijk hebben wij onderling zo af en toe onze discussies en irritaties. Maar wij blijven de verbinding zoeken in een wereld waar op veel plekken mensen langs elkaar in plaats van mét elkaar lijken te leven. Waar verschillen worden uitvergroot in plaats van overbrugd, waar de een de ander letterlijk geen ruimte gunt.

Als je de vele mediaberichten op radio, tv en internet volgt lijkt het wel alsof we als samenleving in een onstuitbare negatieve spiraal zitten. En ja er is zeker reden tot zorg en alertheid. Maar recent onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau laat zien dat het vertrouwen in elkaar in Nederland relatief hoog is. Zelfs in onze instituties hebben we best veel vertrouwen. Alleen de Tweede Kamer scoort niet echt geweldig… Het SCP kwam ook met een advies gericht aan politici en beleidsmakers: beleid zou zich niet moeten richten op wat mensen van elkaar onderscheidt, maar op wat ze bindt. Daarvoor heb je een dialoog nodig. In een goede dialoog luister je naar elkaar en probeer je de argumenten van een ander te begrijpen en met de jouwe te verbinden. Want de complexiteit zit ‘m niet in het zwart/wit denken. De complexiteit en ingewikkeldheid zit ‘m in de nuance aanbrengen en verbinding te maken.

Door al die negatieve berichtgeving over politiek en maatschappij lijken we bijna te vergeten dat er in onze samenleving zo geweldig veel goed gaat. Mensen die oog hebben en zich inzetten voor de kwetsbaren, mensen die samen bouwen aan hun toekomst, mensen die ondanks tegenslagen niet cynisch worden maar doorzetten. Hier bij ons in Overijssel heb ik, in de afgelopen zes jaar dat ik al uw Commissaris mag zijn, heel veel mensen en organisaties ontmoet die dit samen in de praktijk brengen.

Bijvoorbeeld Erik en André, die acht jaar geleden ontdekten dat honderden kinderen in hun omgeving met Sinterklaas nooit een cadeautje kregen. Simpelweg omdat de armoede zo groot was. Erik werd een echte hulp-Sinterklaas. Inmiddels runnen ze samen met een grote groep andere vrijwilligers een Speelgoed en Kledingbank die jaarrond duizenden kinderen in heel Twente voorziet van het broodnodige.

Bijvoorbeeld de 7e generatie melkveehouder Tom die met een mooi bedrijf als piekbelaster werd aangewezen. Hij had de moed al bijna opgegeven en het bedrijf beëindigd. Maar hij is samen met acht collega’s met het project IJsselboeren gestart om met nog minder milieu-impact te kunnen blijven boeren.

Bijvoorbeeld enthousiaste statenleden die samen met onze medewerkers en enthousiaste docenten burgerschap jaarlijks duizenden kinderen en jongeren hier in deze statenzaal laten ervaren hoe onze democratie werkt. En dat je sámen mooie resultaten kunt bereiken door eerst aan elkaar uit te leggen en goed te luisteren waarom jij en de ander iets belangrijk vind.

Bijvoorbeeld Marjolein en Wybren die samen met meer dan 70 andere vrijwilligers 24/7 diensten draaien in een nieuw opgericht hospice in Deventer.

Bijvoorbeeld Henk, gepensioneerd onderwijzer en voorzitter van Plaatselijk Belang Daarlerveen. Daarlerveen, een dorp langs het veelbesproken Kanaal Almelo De Haandrik. Veel inwoners zijn murw geslagen en cynisch geworden. Ze vertrouwen de overheid niet meer. Hij wist samen met anderen zijn plaatsgenoten weer te mobiliseren en de gezamenlijke blik weer op de toekomst te richten. Met enige steun van provincie en gemeente wordt door jong en oud nu enthousiast samengewerkt aan een eigen Dorpsontwikkelingsplan.

Zo maar enkele voorbeelden. U en ik kunnen er nog talrijke aan toevoegen. Dit is het kloppende hart van onze samenleving! Nu vaak door alle negatieve berichtgeving in de schaduw gedrukt. Ik sta als CdK vaak in de schijnwerpers. Maar één van de meest betekenisvolle dingen in mijn ambt vind ik het om dat licht te reflecteren naar de zojuist genoemde mensen. Schijnwerper te zíj́n en hén in het licht te zetten.

Deze mensen en organisaties tijd, aandacht en waar nodig steun te geven. En daarmee duidelijk te laten merken dat wat we ze zelf heel gewoon vinden écht belangrijk is en gewaardeerd wordt.

Velen van u hebben een functie waardoor ook u schijnwerper kan zijn en in uw omgeving deze mensen en hun werk in het licht kan zetten. Ik denk dat meerderen dat ook al doen. Als wij als bestuurders de schijnwerpers blijven richten op dit eigenlijk heel gewone maar o zo kostbare overgrote deel van onze samenleving, ben ik er van overtuigd dat dit vele anderen zal inspireren en stimuleren om ook hun bijdrage te blijven of te gaan leveren.

Wij zijn een provincie met eenheid in verscheidenheid, met verschillende identiteiten, culturen en verhalen. Met jongeren en ouderen, met voorlopers en meelopers, met rijke en minder rijke mensen, maar ook met inwoners onder de armoedegrens, met verschillende geloven en opvattingen, met boeren en natuurbeschermers, met stedelingen en plattelanders, met een eigen officieel erkende taal, het Nedersaksisch, een provincie met mooie landschappen en natuur. Kortom een schitterende provincie met prachtige mensen in al hun diversiteit. En met noaberschap provincie breed. De kracht en de wil om er samen de schouders onder te zetten. Ook in het jaar dat voor ons ligt!

Goad goan in 2025!