DALFSEN – Vanuit Amsterdam, op zoek naar voedsel, kwamen ze na veel omzwervingen terecht in Dalmsholte bij Boer Jan Langenkamp. Ze hebben daar de gevechten tijdens de bevrijding door de Canadezen meegemaakt, Hier een fragment uit het dagboek van mijn vader.

6 maart dinsdag
’s Morgens spekpannekoek met vet en roggebrood, dan door naar Terwolde.
Gesproken met Duitscher, 7 u terugkomen.
Gewacht bij boer aan de Ijssel.
Voor Fl. 15 door Duitscher overgeroeid.
Geslapen in paardenstal.

7 maart woensdag
9 uur op weg langs binnenpaden naar klooster Sion.
Wachten tot 2 uur, 2 borden pap gekregen. ’s Middags gewandeld.
’s Avonds brood, hutspot en 2 appels.

8 maart donderdag
Geslapen in gastenverblijf, ontbijt erwtensoep en brood.
Door naar Wezepe. Brood zonder bon Fl. 0,25
Door naar Raalte, onderweg 3x warm gegeten.
Overnacht bij boer achter Raalte, in het hooi

9 maart vrijdag
Naar Raalte geprobeerd bonnen te ruilen, schoen laten repareren.
Door fietspaden naar Vilsteren, daar naar Pastoor gevraagd ( niet thuis )
Overnacht bij Kampman in het hooi.

10 maart zaterdag
’s morgens naar Dalfsen. In Hotel Kuik erwtensoep met aardappels gegeten, Fl. 0,60.
Naar pastoor ( niet thuis )
Stad leek ons niet, terug naar Lemelerveld, onderweg bij de boer Endeman eieren gekocht en
adres van vrouw gekregen. ( ……….. ) Nog wat gewacht en gevraagd.
Geslapen bij Endeman eieren laten koken, eigen brood gegeten.

11 maart zondag
10 uur kerk in Vilsteren, ontbijt met eigen brood en brood van Endeman.
’s middags op stap naar Stookhuis. Boer ( onleesbare naam ) raadt ons aan om
naar pater Bisschop in Lemelerveld te gaan. Met hem gesproken, Niet veel hoop.
Naar huis terug. Annie ’s avonds gehuild.
dochter van Endeman zegt dat ze aan haar baas wil vragen voor ons.

12 maart maandag
’s morgens op weg 2 eieren gekocht en laten koken bij boer.
Toch maar bij boer Langenkamp ( ……… ) Wij kunnen blijven en ( ……….. )

16 maart vrijdag
Bij dokter geweest, mag niet werken, over 14 dagen terugkomen.

17 maart zaterdag
1X Fl. 15.– betaald aan boer Langenkamp.

Aantekeningen:
Bonnen ( 14 dagen )
36 rantsoenen brood
2 rantsoenen brood of bloem
250 gram jam, stroop of vleeschwaren
2 1/2 rantsoen vleesch
125 gram boter
100 gram spijsolie
2 5/8 liter melk
100 gram pudding
6 kg aardappelen

18 maart zondag
8 uur Heilige Mis

24 maart zaterdag
2x Fl. 15,– betaald aan Langenkamp

26 maart zondag
Tonny komt voor de eerst maal met Grada ons bezoeken en
vertelt ook dat vader overleden is.

28 maart woensdag
Paaschbiecht gehouden te Lemelerveld.
Kaas op bonnetje gekocht.
Eierbrood besteld.
Worst zonder bon gekocht.

29 maart donderdag ( witte donderdag )
7.30 uur H. Mis en Paaschcommmunie
Op fiets van Jan Langenkamp en Rika.
An en Ik bij Dokter, alles goed.

30 maart vrijdag ( goede vrijdag )
3 uur Kruisweg

31 maart zaterdag
3x Fl. 15.– betaald.

1 april zondag
Paascheieren gegeten
Annie heeft appelflappen gebakken.

2 april maandag
Tonny bezocht bij Wed. Endeman.
Hooren ’s avonds dat Engelschen bij Deventer en Lochem
en dat zij in ( onleesbare plaatsnaam ) zijn.

3 april dinsdag
Geschut in de verte te horen.

4 april woensdag
Tarwe gezaaid.

5 april donderdag
Artillerievuur in het zuid- en noordwesten.

6 april vrijdag
Brug te Lemelerveld opgeblazen
’s Nachts hevig artillerievuur in het oosten
Overdag M.G. vuur. Spoorlijn opgeblazen.

7 april zaterdag
Engelschen bij Ommen
Coevorden bevrijd.
Bintjes en Eigenheimers gepoot.
M.G. vuur in de verte

8 april zondag
Over kapotte brug naar kerk ( 8 uur )
An heeft keelpijn.
’s Middag kievietseieren gezocht

9 april maandag
’s Nachts artillerievuur.
Brug van het kanaal ondermijnd.
Geen verkeer op de weg, alleen afgematte groepen Duitsers.
Brug aan einde van harde weg in de lucht.

10 april dinsdag
’s Nachts artillerievuur.
Langenkamps fiets gevorderd. Terugtocht van de Duitsers in
richting Zwolle via Dalfsen. Engelsen in Raalte.
Telefoondraden langs de weg.

11 april woensdag
’s Nachts zwaar artillerievuur en Machinegeweren
Raalte brandt.
8.15 u zien we de eerst Canadezen langs de weg komen.
9 uur rook ik de eerste Engelsche cigaret.
1 uur middageten met blikje corned beef van de Canadezen.
’s avonds 7 uur. 2 persoons wagentjes met Canadezen rijden ons erf op.
Annie moet spek, aardappelen en wel 30 eieren bakken.
Huiskamer werd vrijgemaakt en telefoon aangelegd naar overkant waar ook Canadezen zijn.
Wij krijgen biscuits, chocolade, thee, cigaretten, 2 blik sardines en tabak. Anderen koken
buiten op blikjes met brandstof. Papieren grondzeilen, slaapzakken met kapokmatras.
Overalls met monnikskap en ritssluiting aan 2 pijpen. Eten (alles ) in blik.
Geen brood maar biscuits. Opgerolde plakken ham in blik, pudding in blik.
Thee met suiker en melk ( geconcentreerd ) in blik.
3 wachtposten worden uitgezet met Machinegeweer in kuilen rond het huis.
Alle wagentjes van radio voorzien.
’s Middags worden de bosschen in de richting van Rechteren beschoten.
Granaathulzen van brons blijven liggen, ook massa’s machinegeweren te horen.
Heel de middag worden de bosschen met licht en zwaar vuur bestookt.

12 april donderdag
7 uur. Canadezen staan op, wasschen en poetsen zich urenlang.
11 uur vertrek van 6 wagens
Fel schieten in de bosschen.1 gewonde Canadees.
27 Duitsche krijgsgevangenen aangevoerd en bij ( … ) moeten zij alles
afgeven. Het zijn haast allemaal oudjes. Een spreekt Hollands, de boerenjongens
nemen ze in de maling.
Waar de Canadezen geweest zijn ligt de grond bezaaid met blikjes, reep omslagen.
cigaretten eindjes, doosjes van kauwgum enz.
In Lemelerveld is groot feest, optocht met boerenwagens enz. Overal vlaggen
en oranje. 1 Huis in puin, geen dooden.

13 april vrijdag
De ondergrondse beweging is in actie met witte banden om hun arm.
Wulpeneieren gegeten.
Rest van Eigenheimers, Noorderlingen en Populair gepoot.

14 april zaterdag
Wij hooren dat Zwolle gevallen is en Dalfsen bevrijd ( veel schade )
Meisjes van Duitschers met afgeknipt haar moeten door de straten.
Burgemeester gevangen. Marechaussee draagt weer oude uniformen met witte koorden.

15 april zondag
Wij lezen de eerste bekendmakingen in Lemelerveld bij de kerk.
Oproep van de koningin.
Vlaggen halfstok voor Roosevelt.
H. mis voor Vader besteld.

16 april maandag
’s Middags eieren rapen. Annie vindt grutto nest,
Langenkamp kievits nest.
Annie eet haar eerste kievitsei.
Hout gezaagd.

17 april dinsdag
Eerste keer zwaluwen gezien.
Hout gezaagd.

18 april woensdag
Bijlsteel laten maken in Lemelerveld. Op de fiets naa
Raalte en Heino. Aangehouden door N.B.S.
Leeuwarden bevrijd.

19 april donderdag
Aan omheining gewerkt.
In Annie’s nest liggen 4 eieren.
Kom menschen tegen uit Apeldoorn.
Niet veel kapot.

20 april vrijdag
Aan omheinig gewerkt.
Ik eet mijn eerste kievitsei.

21 april zaterdag
Aan omheining gewerkt. Geharkt.
Aan Langenkamp Fl. 11.– betaald, ( Fl. 4.– terug voor hard werken )

Aantekeningen:
Eerste bonnenlijst na bevrijding:
3600 gram brood
375 gram biscuits
250 gram vleesch
Alleen volle melk
3 kilo aardappelen.

22 april zondag
Veel wind en regen
’s middags geslapen
Men zegt dat de Pest in Amsterdam is.

23 april maandag
Aan omheining gewerkt

24 april dinsdag
Dankstonde op de Lemelerberg, mooi weer, prachtig uitzicht.
Koeien eerste keer in de wei.
Duizenden dooden door de honger in het westen.

25 april woensdag
Omheining

26 april donderdag
Omheining. Half jaar getrouwd.

27 april vrijdag
Omheining. Een keer koekoek gehoord.

28 april zaterdag
Melkhok gemaakt. Levensmiddelen uit de lucht boven het Westen, door geallieerden.
Fl. 10.– betaald aan Jan Langenkamp.

Aantekeningen:
36 R. Brood. 4 bloem, 250 gram peulen, 250 gram grutterswaren,
400 gram biscuits, 100 gram kaas, 100 gram zout, 125 gram suiker, 250 gram boter,
4 liter taptemelk, 2 1/2 ons vleesch en 8 kg aardappelen in 14 dagen.

29 april zondag
Regen. Afscheid van Rika Endeman, gewandeld. ’s Avonds naar Lemelerveld voor
radio uitzending: Mussolini dood, Hitler ziek. Levensmiddelen paketten boven Rotterdam
en Den Haag.

30 april maandag
Koeien weer binnengehaald. Regen, Jan z’n fiets gemaakt.
Annie eerste keer zelfstandig gekarnd en aardappelen gekookt.

1 mei dinsdag
Koeien weer naar buiten, buiig weer.
Levensmiddelen door 400 vliegende forten boven Den Haag en Rotterdam.
Jan geeft Fl. 35.– voor het huishouden.

3 mei donderdag
H. Mis voor Vader om 7.00 uur. Met Annie naar dokter, alles in orde, Fl. 1,–.
Hooren dat Hitler dood is. In het westen onbeperkt voedsel over land en dat morgen het
eerste schip in Rotterdam zal komen.
Jan krijgt hout, ’s middags, voor de wagen v. Gerrit afgehaald.

4 mei vrijdag
Slecht weer.
Annie heeft pijn in haar rug.

5 mei zaterdag
Gekarnd. Wij hooren dat het gehele westen thans bevrijd is, benevens Denemarken.
3 broden gehaald in Lemelerveld.
Annie nog rugpijn.

6 mei zondag
Regen. ’s Middags geslapen.
’s avonds gewandeld.

7 mei maandag
Wintergoed afgelegd. naar Dalfsen voor inschrijving in het
vreemdelingenregister. Bril weggebracht.
Hooren van 200.000 dooden in Amsterdam. Briefkaarten naar
huis gepost. Boeken teruggebracht naar Dalfsen.

8 mei dinsdag
Bericht per Roode kruis naar huis gestuurd. Hoor dat de oorlog
afgeloopen is. Bril Fl. 0,40, Naar kapper geweest.
Feest in Lemelerveld. Annie per fiets naar Lemelerveld.

9 mei woensdag
Gekarnd. Aardappelen gekookt.

10 mei donderdag
’s Middags gewandeld naar Sterrenbosch, brood meegenomen.
Om 10.00 uur thuis.

11 mei vrijdag
Annie naar dokter in Dalfsen, Fl. 2,00. Boeken en krant besteld Fl. 0,90.
Annie is gezond, maar een beetje heimwee naar huis. Krijgt een drankje.
Mooi weer.

12 mei zaterdag
In buitenlucht bad genomen met koud water.
Witte en bruine boonen gepoot. Aardappelen ge-egd.
1X wielewaal gehoord.

Aantekeningen
Bonnen voor 14 dagen.
40 R, Brood, 4 R. Bloem, 250 gr peulen, 250 gr. grutterswaren,
100 gram kaas, 400 gram Engelsche biscuits, 250 gr. boter,
2 1/2 R rundvleesch, 4 Liter volle melk, 8 Kg. Aardappelen.
250 gr. jam of stroop, 125 gr. koffie surrogaat.

13 mei zondag
’s Middags geslapen. Warm weer.
’s Avonds storm. Gewandeld.
Margrieten geplukt. !x rabarber gegeten.

14 mei maandag
Brief van Hendrik dd 12 mei ontvangen.
Met chauffeur meegegeven briefkaart aan Cor Schopmeyer en
aan Herman verstuurd. Ik ben misselijk ( braken )
Tonny bezocht ons.

15 mei dinsdag
Ziek, Ik blijf tot 2 uur in bed, niet ontbeten.

16 mei woensdag
Annie te laat bij het avondbrood.
’s middags 1X spinazie gegeten.

17 mei donderdag
Biefstuk met raapstelen.

18 mei vrijdag
Annie niet lekker, ’s middags overgegeven.
Baas naar Zwolle. Konijn geslacht.
Bruine boonen gepoot.
Aardappelen gekookt.

19 mei zaterdag
Hele dag hard gewerkt, tot 10 uur ’s avonds.
An konijn gebraden en rabarber gekookt. Gekarnd.

20 mei zondag 1e pinksterdag.
Allen naar de vroegmis.
Ontbijt met boterhamworst.
’s Middags konijn, spinazie en rabarber.
Op het erf in de zon gelegen.
’s Avonds bij Endeman, spreken Amsterdammer.
Hevig onweer.

21mei maandag 2e pinksterdag
In de regen alleen naar hoogmis.
’s middags konijn. Geslapen.
Tonny op bezoek. An maakt een slaatje.

23 mei woensdag
Eerste schip komt in de haven van Rotterdam
De ministerraad komt voor de eerste keer in Den Haag bijeen.
Gekarnd.

24 mei donderdag.
Brief van Ko van Ingen ontvangen.
Eerste bericht van de Postjeskade.

25 mei vrijdag.
Naar Zwolle. Mogen niet naar Noord- of Zuid Holland.
Brief aan verloofde van Canadees aan het Katerveer afgegeven.
Bij familie Rekman geweest, telefoon kostte niets. Uitgenodigd om
op terugreis langs te komen.

26 mei zaterdag.
Geld aan Boonekamp gegeven voor de krant. Fl. 0,50

Aantekeningen:
Per 14 dagen: 40 R. brood, 2 R brood of bloem.
400 gram biscuits, 100 gram zout, 125 gram suiker,
112 1/2 gram huishoudzeep, 250 gram boter, 100 gram vet,
5 R vleesch of vleeschwaren, 7 Liter stand. melk,
12 kilo aardappelen.

27 mei zondag. Regen. ’s middags geslapen.

30 mei woensdag.
Briefkaart van Ko en Riet dd 22 mei ontvangen.
Gebiecht.

31 mei donderdag – Sacramentsdag
8 uur H. mis.
Ansichten gepost. Hooren dat het westen vrijgegeven is.
’s Middags naar Dalfsen voor reisvergunning naar Amsterdam.
Kaart van de buren gepost in Dalfsen.
Briefkaarten 2 van Moeder, 1 van Piet en Tiny en 1 van Cor en Coba ontvangen.

1 juni vrijdag
Slecht weer

2 juni zaterdag
Annie worst gekocht in Lemelerveld, Fl 6,– 4 stuks, Vanille suiker,
R. Brood, erwten, bloem, enz.

3 juni zondag
Mooi weer.
Laatste zondag in Dalmholt.
In het zonnetje gelegen.

4 juni maandag
Gekarnd.

5 juni dinsdag
Vertrek
07.20 uur vertrek bij Jan, meegereden met ( Harm? )
09.15 uur in Dalfsen. 11 uur met auto tot Zwolle.
1 uur: eten in cafetje langs de weg. Van Wezep meegereden tot Kamperveer ( Zuivelfabriek )
Paar kilometer gelopen, met auto tot Nunspeet 6.30 u