HOONHORST – Vanuit Hoonhorst op zoek naar het tolhuis in Raalte. Zomaar een lange zondagmorgenwandeling, begint natuurlijk in de Kerkstraat/ Lage Weide. Het heeft zeker een graad of vier gevroren, het was koud en zeer dichte mist, maar daar kan ik wel om wandelen. Echter het maken van foto’s is ernstig bemoeilijkt, ach, beter iets mindere kwaliteit dan geen foto’s.

Het is zondagmorgen 10 voor 8, van hieruit naar de Tibbensteeg, de eerste boerderij links was ooit een havezate Melenhorst, nu de Bakenboer genoemd met rechts de Kleine Bakenboer. We steken de Marswetering over, van oorsprong een slingeren riviertje vanuit Vilsteren naar de Nieuwe Wetering ofwel het Overijssels kanaal over een lengte van 13 km. In de laatste 70 jaar herhaaldelijk aangepast, verbreed, verlegd en delen recht gemaakt voor sneller waterafvoer. Dit is al weer achterhaald, nu vooral om meer water in het gebied te houden, verbreed en voorzien meerde bypasses en meer dan 120 vistrappen om het hoogteverschil van 4 meter op te vangen, zodat vissen stroomopwaarts te kunnen zwemmen.

Bij De Klakkerlaar, Tibbensteeg rechtdoor en de volgende boerderij links was van de fam. van de Vechte, ook wel De Stoom genoemd. Soort loonwerkers voorzien van zwaar materieel en stoomtrekkers, deel staat nog in het museum Spijkerman aan de Hessenweg te Dalfsen. Voor de mannen van de stoom was geen boom te dik en geen gewicht te zwaar, alles was mogelijk, zelfs het neerlieten van de toren van de vorige kerk. Foi toch, ach foi toch, maar ze waren bere sterk.

Slennebroekweg naar rechts. 3^e boerderij rechts in het bosje was de boerderij waar oorlogsmisdadiger Bikker, een verzetstrijder Jan Houtman op17- 11-1944 heeft vermoord. Bij de Twentseweg ( handelsweg van Twenthe naar Kampen al genoemd in 1270 gaan we naar links, de Bolderbrug over het Overijssels kanaal, aangelegd 1853, daarvoor was het de Steenwetering voorzien van een houten brug met losliggende balken, waar de wagens overheen bolderden, vandaar de naam Bolderbrug.

Volgende afslag rechts de Moersteeg, Op de hoek links een oude boerderij de “Kleine Kappe” die binnen en buiten is aangewezen als Rijksmonument, dus mogen bewoners niets wijzigen zonder toestemming. Recht de grote Kappe. Verderop links de voormalige havezate “het Moer”, rond 1800 de woning van de fam. van Marle, de grondlegger van de aanleg van de Dedemsvaart, doch vroegtijdig daar mee moest stoppen vanuit Den Haag. Het werk is verder uitgevoerd door Baron Willen Jan van Dedem van Den Berg, getrouwd met de dochter Judith van Marle. Volgende splitsing rechtsaf en onder de R35 door en dorp Heino in en rechtdoor, langs de in 1912 opgerichte mekfabriek groot is uitgebreid in 1960, Aanvoer van melkbussen met paard en wagen en tractoren, maar gesloten in 1991 na de komst van de melktanks. Nu een op en overslag en verpakkingsbedrijf van IDH.

Verderop stond ooit aan de linkerkant molen Hooglucht maar tijdens de oorlog afgebrand.

Dorpsstraat vervolgen, hier liep vroeger ook de weg van Almelo naar Zwolle tot eind vorige eeuw, nu niet meer voor te stellen. Deze weg is rond 1830 aangelegd, met klinkers, een pad van 5 meter breed, door de tuinen van de bewoners. Voor de kerk de historische leugenpomp, waar verschillende verhalen over worden verteld.

Bij de kerk naar rechts en na 100 meter links, de Statenweg op en op het eind rechts de Pastoriestraat, daarna 2^e weg links de Woolthuisweg op. Deze weg blijft u rechtdoor volgen door de grote bossen van landschap Het Rozendaal. U komt langs een grote waterplas, het Jaopiksgat. Ooit gegraven voor de aanleg van de spoorlijn Zwolle Almelo, rond 1878. Nu is het een onderdeel van een groot recreatiepark, zie foto. Aan de overzijde van het spoor een groot hertenkamp met meerdere soorten dieren. Verder de boerderij van Overesch. Varkens die normaal buiten lopen in een groot modderbad en een groot bedrijf met ecologische landbouw en een ruime boerderijwinkel. De moeite waar daar een kijkje te nemen, is alle dagen open.

Rechts ligt het huidige Summerkamp, een vakantieoord voor groepen, nu door de mist niet te zien. Ooit bebouwd in1933 als werkverschaffingkamp van de overheid, in 1942 werd dit een werkkamp met dwangarbeid en een evacuatiekamp. Ruim na de oorlog omgebouwd al vakantieoord vooral voor jongeren in grote groepen. Maar bij Overesch, gaan we linksaf de Hondemotsweg op. Steken de Pruimersallee over, waar verder rechts ooit de Havezate de Velner stond van de fam Pruimers. Een verhaal over hun zoon staat omschreven in een boek “De Barones en de dominee”. De zoon was getrouwd met een dochter van van Dedem van den Berg, doch die zoon overleed al na een paar jaar. De dominee kwam de weduwe heel veel troosten en wel tot de slaapkamer toe en samen met hun kind uiteindelijk ze naar Amerika vertrokken en…….

We blijven de Hondemotsweg en de daarnaast gelegen Hondemots wetering volgen, opvallend veel watervogels is de brede rietkraag. Links komen we nog lans een “Amerikaanse watermolen” van Jan Overesch. Vooral gebruikt om op windkracht overtollig water uit dit gebied te malen. Langs “wilde natuurgebieden” van Landgoed de Velner, lijken plannen voor een zonnepark, waar omwonenden middels een spandoek bezwaar tegen maken.

Langs de rioolzuivering van Raalte en einde weg bij rotonde rechts de N48 volgen, bij volgende rotonde rechtdoor. Na ongeveer 200 meter en smal paadje in. “Is het tolhuis nu echt weg”, ik weet het niet, maar een bordje geeft aan dat die weg is. Een wandelaar geeft opheldering. Op het eind van die zandweg nog staat een wit huisje, wat op een oude kaart is aangegeven als tolhekke, maar het tolhuis is al meer dan een eeuw afgebroken vertelde mij de passant. Toch even kijken, neen inderdaad is er niets van terug te vinden, dus verder zoeken heeft geen zin. Ik besluit even iets terug te lopen en mijn verdriet te verdrinken bij Wijngaard de Landman en wachten tot iemand mij met de auto op komt halen.

Het was toch weer een goede besteding van de zondagmorgen, helaas geen tolhuis, later maar verder zoeken, 15 km was voor mij vandaag voldoende.

WvdV.