DALFSEN – Dalfsenaar Rob Jansen heeft een opmerkelijke hobby. Hij trekt er graag op uit met zijn metaaldetector. Op zoek naar voorwerpen in de grond die misschien bijzonder of van waarde kunnen zijn. Maar ook als een dagje speuren weinig tot niets heeft opgeleverd, is hij een tevreden mens. “Het is ook een stuk ontspanning, ik kom erdoor tot rust”, vertelt hij.
Rob (nu 58) had rond zijn veertigste al eens zo’n apparaat, maar had deze na een paar jaar weggedaan. Maar zijn zwager Tim bleek er ook een te hebben, die hij mocht gebruiken. En dus laaide de interesse enkele jaren geleden weer op en gaat hij incidenteel – wanneer hij er tijd voor kan vrijmaken – op pad met de metaaldetector. Waarom eigenlijk? “Destijds las ik verhalen over mensen die waardevolle, of in elk geval heel oude, voorwerpen in de grond aantroffen. Dat heeft me altijd gefascineerd. Daarnaast is het gewoon leuk om op zoek te gaan. Het is altijd spannend, je weet nooit wat je gaat vinden.” Of hij bijzondere dingen heeft aangetroffen? “Onlangs nog: een ijzeren duifje, dat zo te zien ergens aan vastgezeten heeft. Oude munten die soms ver in de tijd teruggaan, tot de zeventiende eeuw. Maar ik heb het ook meegemaakt dat ik munten aantrof die al verpulverden zodra ze zijn opgegraven en worden blootgesteld aan de lucht. Tja, en vaak ook gewoon blik of oud ijzer.”
Altijd met toestemming
Niet dat Rob onvoorbereid te werk gaat. Hij houdt zich aan de regels: nooit dieper graven dan 30 centimeter (een landelijke norm) en altijd met toestemming van de grondeigenaar. Hij speurt gericht naar zoekgebieden. Onlangs plaatste hij op Dalfsennet een oproep of mensen hun grond beschikbaar willen stellen voor onderzoek. Dat resulteerde in de mogelijkheid om op een stuk grond in het buitengebied van Ommen op onderzoek uit te gaan. “Ik ben blij met de gastvrijheid en het vertrouwen van mensen die hun grond hiervoor beschikbaar stellen”, zegt hij. “Natuurlijk zorg ik ervoor dat elk gat weer netjes dichtgemaakt wordt. Ik laat alles weer achter zoals ik het aantrof. Voor de grondeigenaar heeft het als voordeel dat de grond in elk geval wordt ontdaan van oud ijzer.”
Het ene stuk grond is geschikter dan het andere, weet hij. “Weilanden van agrariërs zijn doorgaans aantrekkelijker dan grasland. Die grond is meerdere keren omgeploegd, waardoor waardevolle dingen zoals munten sneller omhoog komen en minder diep in de grond zitten. Dat vergroot natuurlijk de kans op interessante vondsten. Ook heb je in een weiland minder te maken met wortels van bomen. Het interessantst zijn natuurlijk dijken, omdat die vaak zijn opgehoogd met grond waar afval in verwerkt zit. Maar daar mag je nu eenmaal niet in spitten van het waterschap.”
Geluidssignaal
De metaaldetector is een ultrasoon apparaat dat geluidsgolven uitzendt. Zodra hij de aanwezigheid van iets van metaal registreert, gaat de schijf trillen en geeft hij een geluidssignaal af. Het apparaat geeft bij benadering ook aan hoe diep het voorwerp zit. Een uurtje meelopen laat zien dat Rob van alles tegenkomt. Meest stukjes ijzer die moeilijk te definiëren zijn, maar in dit geval ook nog delen van het slot van een hek. Even dacht Rob een goede vondst te doen, maar dit bleek bij nader inzien een leiding te zijn die diep onder de grond zat. “Geen heel bijzondere opbrengst dus, maar ik heb me er vandaag evengoed prima mee vermaakt.”
