DALFSEN – Vandaag lichten we de tegel over het buitenhuis de Ruitenborgh in Dalfsen. De tegel met QR-code over buitenhuizen en spiekers kom je tegen tijdens de fietsroute rond Dalfsen over de stuw Vechterweerd. De start van deze mooie fietsroute van ongeveer 28 km is bij de Westermolen in de kern van Dalfsen.
Vervolgens gaat het al snel via de blauwe bogen brug naar de zuidelijke oever van de Vecht om bij de stuw Vechterweerd weer naar de noordkant van de Vecht te gaan. Na de stuw kom je al vrij gauw langs buitenhuis de Ruitenborgh.
De oudste vermelding in de geschiedenis dateert uit 1328: het kasteel en goed Rutenberg werden toen door Johannes, graaf van Bentheim, verkocht aan de Utrechtse bisschop Johan van Diest. Het was op dat moment in leen bij Hako van den Rutenberg, drost van Salland en schildknaap van de graaf van Bentheim.
Tussen Dalfsen en Rouveen lag een uitgestrekte wildernis die de naam Rute of Ruite droeg. Het goed en kasteel werden naar deze wildernis genoemd. De familie Van Rutenberg noemde zichzelf weer naar het goed Rute dat ze in leen hadden gekregen.
Waarschijnlijk is het kasteel rond 1380 verwoest in de strijd die was ontstaan met de Utrechtse bisschop. De toenmalige eigenaar Egbert Hako van den Rutenberg kreeg in 1389 toestemming het kasteel weer te herbouwen, maar moest wel beloven de versterking nooit meer te gebruiken tegen de bisschop of de steden Kampen, Zwolle en Deventer.
Van dit tweede Ruitenborgh bestaan fraaie afbeeldingen. Waarschijnlijk is dit tweede Ruitenborgh omstreeks 1750 afgebroken en vervangen door een nieuw symmetrisch huis met bouwhuizen. In ieder geval is in 1821 het huis Ruitenborgh voor afbraak verkocht (voor 2300 gulden). In 1828 werd het huidige gebouw gerealiseerd door de familie Ridderinckhof, die toen het spieker Hofwijk in Ankum bewoonde. Dit huis, in feite het vierde Ruitenborgh, werd in 1921 openbaar verkocht. De gebroeders Dijk zetten het in op 23.000 gulden en bleven ‘eraan hangen’. Toen zijn de gebroeders Dijk er zelf gaan wonen en boeren.
Door de kunstgroep van de gemeente Dalfsen is in 2011 aan de Ruitenborghweg ter hoogte van het buitenhuis het kunstwerk “Slingertuig” geplaatst, gericht op het voormalige kasteel. Een slingertuig waarmee zware stenen en ander zwaar materiaal wordt voorgesteld als wapen tegen de onwillige kasteelheren.
Overigens kwam dit slingertuig niet zonder slag of stoot op deze plek aan de Ruitenborghweg. Volgens een artikel uit de Stentor van 4 september 2012 wil de buurt af van dit recent geplaatste kunstwerk. Men wil het verplaatst hebben naar de Gernermarke; kasteel Gerner is vroeger ook bestookt met slingerwerktuigen. Maar wethouder Von Martels bestempelt dit verzoek bij voorbaat als een kansloze actie. Hij geeft aan dat het Slingertuig onderdeel is van het project Kunst langs de Vecht en daarom kun je het niet in de Gerner Marke plaatsen.
De laatste foto bij dit artikel toont waar deze QR-code zich bevindt aan de Ruitenborghweg bij het kunstwerk de Slingertuigen. https://dnavandalfsen.nl/algemeen/buitenhuizen
Klik op onderstaande link voor de fietsroute waaraan de QR-tegel ligt en download deze https://cms.dnavandalfsen.nl/01c-Fietsroute-over-de-stuw-Dalfsen-2023.pdf
Binnen het project DNA van Dalfsen zijn er naast deze fietsroute nog tal van mooie fiets en wandelroutes gemaakt waarbij er aandacht is voor de cultuurhistorische eigenheid binnen de gemeente Dalfsen en haar diverse kernen.
Hendrik Jan van Veen
DNA van Dalfsen
