DALFSEN – Het klinkt deze week anders in het buitengebied van Dalfsen: zagen, vallende takken en bedrijvigheid rondom bomen. In deze Merel lees je hoe groot snoeionderhoud ongezonde bomen opspoort en wegen en wandelpaden veilig houdt, met oog voor alles wat leeft.

“Ik hoorde van mijn vaste stamboom dat er aan de zuidkant van Dalfsen takken vallen en soms hele bomen worden weggehaald”, kwettert Merel verhit vanuit het raamkozijn. “Bomen geven via hun wortels en het ondergrondse schimmelnetwerk allerlei informatie en voedingsstoffen aan elkaar door. Alle bomen in het dorp weten er al van, maar niemand snapt het. Wat is er aan de hand?”
“Als ik Merel was”, zegt Bertus Meijer, uitvoerder buitengebied bij de gemeente Dalfsen, “zou ik ook denken: wat gebeurt hier nou? Die gedachte komt ook bij veel mensen op wanneer het snoeiwerk begint. We doen het voor de veiligheid!”
Merel vliegt boven de gemeente Dalfsen van hot naar her op zoek naar biodiverse en duurzame verhalen.
Aan de zuidkant van Dalfsen is de gemeente gestart met groot snoeionderhoud. Dat gebeurt op basis van inspecties die in het najaar zijn uitgevoerd met de VTA-methode: Visual Tree Assessment. “Door goed te kijken naar de buitenkant van een boom”, vertelt Bertus, “krijg je veel informatie over wat er binnenin gebeurt. Het is bijna speurwerk. Je ziet het niet altijd meteen, maar bomen laten wel degelijk zien hoe het met ze gaat.”
Bij het onderhoud worden takken gesnoeid en soms worden bomen weggehaald die niet gezond genoeg meer zijn. Bertus: “Dat kan er ingrijpend uitzien, maar we doen het met een helder doel: het veilig houden van de omgeving voor iedereen die er loopt, fietst of rijdt. Het onderhoud gebeurt bewust niet elk jaar, maar eens in de drie jaar. Die tussenruimte is belangrijk voor planten en dieren. Insecten leggen hun eitjes op specifieke bomen en planten. Door niet jaarlijks te snoeien, blijven die eitjes behouden en ontstaat er rust en continuïteit in de natuur”.

Wat wij soms als probleem ervaren, is in de natuur onderdeel van een systeem van afbraak en vernieuwing. “In een wereld vol oerbos zou een boom op z’n eigen tempo kunnen omvallen en vergaan”, vertelt Bertus. “Maar we leven hier samen met bomen, langs wegen en paden. Daarom maken we keuzes. Veiligheid is daarbij geen tegenstelling tot natuur, maar een voorwaarde om die natuur een plek te blijven geven in onze leefomgeving”.
De VTA-methode helpt om die keuzes zorgvuldig te maken. “We kijken naar taksterfte, rot, plakoksels waar water in blijft staan en naar de afstand tussen bladeren”, vertelt Bertus. “Ook onder de grond speelt mee. Wortels die beschadigd raken door kabels en leidingen zie je niet meteen, maar ze hebben grote invloed op de gezondheid van een boom. Wat boven de grond groeit, leeft minstens zo groot onder de grond”.
Ook tijdens het onderhoud wordt goed opgelet. Bertus: “Zit er een specht in een stam, dan wordt die net boven het gat afgezaagd zodat het nest kan blijven bestaan. Zo ontstaan veilige situaties voor mensen én ruimte voor dieren. Soms levert dat bijzondere ontdekkingen op, zoals vleermuizen die oude spechtengaten gebruiken als schuilplaats”.
Merel: “Dit stelt me gerust. Een mooie methode om de bomen ook een klein beetje te verstaan. Blijf het vooral proberen! Want geloof mij: hoe meer je je best doet, hoe meer wij natuurwezens tegen jullie spreken”.