DALFSEN – (Door Harrie Kiekebosch) Rushnyk van de Eenheid verbindt na Dalfsen, nu ook Zwolle met Oekraïne. Vrijdag trok de Rushnyk door Zwolle, een levenslijn van geborduurd linnen dat de verbinding aanduidt tussen diverse Europese dorpen en steden met de Oekraïne. Na Dalfsen is nu ook Zwolle aan de Rushnyk toegevoegd. Het lint is inmiddels 160 meter lang.

De organisatie van de Zwolse bijeenkomst lag in handen van Alexei Trifonov uit Dalfsen, die zich al langer inzet voor de Oekraïense gemeenschap in de regio. Dalfsen had zich eerder al aan de rushnyk verbonden: daar werd een eigen borduurdeel toegevoegd, met herkenbare symbolen uit het dorp — een molen, een midwinterhoorn, schaatsen. Eerder werd dat deel al aan de rushnyk vastgemaakt. Gisteren was het de beurt aan Zwolle.

Wat is een rushnyk?

Een rushnyk is van oorsprong een traditioneel Oekraïens geborduurd doek. Een levensdoek. Op zo’n doek worden belangrijke momenten uit het leven verbeeld: geboorte, huwelijk, geloof, rouw en andere mijlpalen. Sinds 2022 staat de Oekraïense rushnyk op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed dat dringend bescherming behoeft.

Het project Rushnyk van de Eenheid – Rushnyk van de Overwinning, dat gisteren Zwolle aandeed, ontstond in 2024 tijdens het festival ‘Vyshyvanka verenigt’ in Estland. Het idee: laat steden en gemeenschappen in heel Europa een eigen borduurdeel toevoegen, zodat een groeiend doek ontstaat dat eenheid en solidariteit symboliseert.

Na een reis door verschillende Oekraïense en Europese steden – en dus ook Dalfsen – kwam de rushnyk nu naar Zwolle.

Cultuur, ontmoeting en trots

De middag begon in de Stadkamer in het centrum van Zwolle, waar workshops werden gegeven rond traditionele Oekraïense handwerken. Bezoekers konden kennismaken met borduurtechnieken, verhalen beluisteren en een tentoonstelling bekijken over Oekraïense geborduurde kunst. De wereldberoemde vyshyvanka, de rijk geborduurde Oekraïense kleding, speelde daarbij een centrale rol.

Vervolgens trok een optocht vanaf de Burgemeester van Rooyensingel richting het Academiehuis (de Grote Kerk). De rushnyk werd gedragen in een eenheidsketen — een menselijke verbinding die de symboliek van het doek versterkte. Het was een ingetogen, betekenisvolle tocht.

In het Academiehuis werd de rushnyk naar binnen gebracht, waarna toespraken volgden van onder anderen de Oekraïense ambassadeur in Nederland, Andriy Kostin, en de Zwolse lovo-burgemeester Anja Roelfs. Daarna klonken Oekraïense liederen tijdens een concert van artiesten uit de gemeenschap, gevolgd door een modeshow met vyshyvanka’s — traditionele kleding die wereldwijd een symbool van culturele trots is geworden.

De bijeenkomst werd afgesloten met hapjes, drankjes en ontmoeting. Want uiteindelijk ging deze dag niet alleen over borduurwerk, maar over gemeenschap.

Een levensader van verbondenheid

Alexei Trifonov: “Miljoenen Oekraïners wonen verspreid over Europa. Deze rushnyk reist met hen mee en wordt in iedere stad en in ieder dorp groter. We verbinden ons volk daarom symbolische, het culturele erfgoed is een levensverhaal, deze lange rushnyk is een soort levensader van ons volk in diaspora. Dalfsen en Zwolle maken nu deel uit van die lange draad. Met Sallandse symbolen verweven in dit Europese steunbetoon”.