DALFSEN – Het was puffen de afgelopen weken. En er staan opnieuw tropische temperaturen op de planning. In deze Merel lees je wat je zelf, samen met je buurt én op de lange termijn kunt doen om minder last van de hitte te hebben.
“Op warme dagen begin ik vroeg’’, vertelt Merel. ‘‘Als de zon hoog staat, zoek ik de schaduw van een struik of een haag op en doe ik zeker niet meer dan nodig. Midden op de dag hoef je niet altijd druk te zijn. Ik zoek verkoeling in het water en zet mijn veren op en mijn snavel open, zodat de warmte weg kan.’’
De eerste warme dagen voelen nog als vakantie. Maar na een paar dagen merk je dat hitte meer is dan lekker zomerweer. Slapen wordt lastiger, huizen warmen op en ook bomen, dieren en planten hebben het zwaar. Veel van die hitte hebben we bovendien zelf georganiseerd: met versteende tuinen, minder bomen en minder schaduw.
Merel vliegt boven de gemeente Dalfsen van hot naar her op zoek naar biodiverse en duurzame verhalen.
Gelukkig hoef je niet direct een dure airco aan te schaffen. Sterker nog: de goedkoopste oplossingen blijken vaak verrassend effectief. Houd overdag ramen en gordijnen gesloten aan de zonkant. Ventileer pas zodra het buiten echt koeler is dan binnen. Heb je weinig tocht? Zet een ventilator niet ín het raam, maar ongeveer een halve meter ervoor, richting buiten. Zo wordt verrassend veel warme lucht afgevoerd.
Ook buiten kun je slim zijn. Een oude caravanvoortent kan prima dienstdoen als zonwering. Of span een schaduwdoek tussen je gevel en twee palen. Het hoeft niet duur te zijn om de zon buiten te houden.
Nog slimmer is investeren in oplossingen die elk jaar beter worden. Een boom doet iets wat geen airco kan: hij koelt niet alleen jouw tuin, maar ook de straat. Onder een volwassen boom kan de gevoelstemperatuur zomaar tien tot vijftien graden lager zijn. Onderzoek laat zien dat buurten met veel bomen op hete dagen koeler blijven. Klimop tegen een zonnige muur werkt ook verrassend goed. Zo’n groene gevel kan de temperatuur van de muur flink verlagen en daarmee ook de warmte in huis verminderen.
Daar ligt misschien wel de grootste winst. Bijna de helft van de Nederlandse tuinen bestaat uit steen. In Overijssel ligt dat percentage zelfs nog hoger. Meer groen en minder tegels zorgen voor verkoeling én vangen regenwater op. Je hoeft echt niet alles eruit te halen; elke vierkante meter helpt, zeker als de hele straat meedoet.
Hitte is niet alleen iets waar we ons op aan moeten passen. Natuurlijk zijn ventilatoren, schaduw en bomen belangrijk, maar we moeten ook keuzes maken om de oorzaak niet verder te voeden. Minder uitstoot, meer ruimte voor natuur en minder afhankelijkheid van fossiele energie zijn uiteindelijk misschien wel de belangrijkste vormen van zonwering die we kennen.
Merel: “Vanmiddag zie je mij bijna niet. Dan zit ik diep in de klimop van de buren. Daar is het koel, rustig en hoef ik geen vleugel te veel te bewegen.”