Tegel gelicht over het DNA van Dalfsen - Foto: Ingezonden foto
Foto: Ingezonden foto

Tegel gelicht over het DNA van Dalfsen

DALFSEN – Vandaag lichten we de tegel over Kasteel Rechteren in Dalfsen. Je komt deze tegel tegen tijdens de fietsroute in de omgeving van Hoonhorst. Deze fietstocht start bij Kappers in Hoonhorst, is ongeveer 25 kilometer lang en voert langs de buitengebieden en landgoederen in de buurtschap Lenthe, Emmen en het dorp Hoonhorst.

 

De landgoederen zijn omgeven door grachten en vijvers, moes- en siertuinen en kleine landschapsparken, statige lanen en romantische zicht op kanalen, dichte houtwallen en karakteristieke boerderijen. Het buitengebied van Hoonhorst wordt gekenmerkt door prachtige golvende landschappen, oude zandwegen en afwisselende bosgebieden.

In de 11e eeuw gaf de bisschop van Utrecht een aantal landheren toestemming om een kasteel te bouwen. Ze gebruikten deze kastelen als verdediging langs de Vecht bij Dalfsen en als steunpunt voor de bisschop. Rond het jaar 1380 werden een aantal kastelen verwoest door de bisschop. De landheren hielden zich namelijk niet aan de regels. Kasteel Rechteren bleef als enige over. Ondanks de verwoestingen en ingrijpende verbouwingen zijn belangrijke delen overgebleven. De middeleeuwse toren dateert uit de 14e eeuw en het woongedeelte uit de 15e eeuw. Jammer genoeg is de ringmuur verloren gegaan.

Op de plek van het kasteel stond in 1190 al een soort versterkte boerenhoeve met de naam Rechteren. Om de hoeve lag een gracht met een wal. Dit alles was in bezit van de graven van Bentheim in Duitsland. Graaf Johannes van Bentheim ruilde dit met ridder Herman van Voorst en Herman liet het huidige kasteel bouwen. Uiteindelijk kwam het kasteel in handen van de familie Van Heeckeren. Zij noemden zich later Van Rechteren.

In 1522 nam de hertog van Gelre, Frederik van Egmond, het kasteel in. Er werd veel schade aangericht. Deze bezetting duurde tot 1528. Daarna, tijdens de Tachtigjarige Oorlog, werd het kasteel van 1584 tot 1590 bezet door Spaanse troepen. De verdedigingsmuren werden afgebroken en het kasteel werd een adellijke woning. Vandaag de dag is het kasteel nog steeds in bezit van de familie Van Rechteren.

De Tweede wereldoorlog
De bewoners waren zeer bezorgd over de dreigende oorlog en lieten daarom veel vloerdelen uit de kamers van het kasteel halen. Deze brede grenen vloerdelen werden vervolgens weer benut in een van twee boerderijen die op het landgoed werden gebouwd. Het doel achter deze exercitie was om het kasteel onbewoonbaar te maken en zo inkwartiering door de Duitsers te voorkomen.
Uiteindelijk waren het niet de onbewoonbare kamers, maar het ter beschikking stellen aan het Rode Kruis dat voorkomen heeft dat de Duitsers zich het Kasteel hebben toegeëigend. Het diende als onderdak aan bejaarden uit Katwijk en Scheveningen. Deze evacués zijn tot vlak na de oorlog in het kasteel gebleven. In de grotere vertrekken waren kleinere kamers gemaakt met schotten om de bejaarden meer privacy te geven. Het grafelijke gezin bewoont in deze periode het Koetshuis samen met hun butler.

Bij tijd en wijle bood het kasteel onderdak aan een onderduiker: Henk van Gelderen, een Joodse student uit Amsterdam die in Hengelo als zoon van een textielfabrikant was opgegroeid, zat in Amsterdam in het verzet. Van Gelderen was in contact gekomen met de familie toen hij door de hoofdzuster van dienst van die groep bejaarden uit Katwijk/Scheveningen werd gevraagd om met zijn studentenstrijkorkest te komen spelen voor de ouderen in het kasteel. Er ontstond een vriendschap, de student en de graaf hebben vaker ondergedoken gezeten in een geheime kelder van het kasteel, op een paar veldbedden met een kaarsje en een fles wijn. Graaf Adolph Reinhard hielp ook het verzet dat zich in de Rechterense bossen hadden verstopt door ze af en toe van eten te voorzien.
Toen het Rode Kruis vertrokken was na de oorlog kon er een begin worden gemaakt met een zeer ingrijpende restauratie van het hele kasteel. De toren was ernstig gaan hellen en ineenstorting dreigde als er niet zou worden ingegrepen. De fundering van de toren is helemaal vervangen met een betonconstructie die onder het plein loopt.

Het kasteel is niet open voor publiek omdat het nog bewoond wordt. Alleen tijdens Open Monumentendag is het voorplein, het koetshuis en een deel van de tuinen wel toegankelijk. Mocht je echter door een bijzondere omstandigheid een keer in de gelegenheid zijn om toch binnen te geraken, vergeet dan niet om in het trappenhuis even omhoog te kijken en te genieten van het fraaie glas-in-lood-raam
De laatste foto bij dit artikel toont waar de QR-code zich precies bevindt bij Kasteel Rechteren.

https://dnavandalfsen.nl/algemeen/kasteel-rechteren

Klik op onderstaande link voor de fietsroute waaraan de QR-tegel ligt en download deze.

https://cms.dnavandalfsen.nl/02b-Fietstocht-rond-Hoonhorst-2023.pdf

Binnen het project DNA van Dalfsen zijn er naast deze fietsroute nog tal van mooie fiets en wandelroutes gemaakt waarbij er aandacht is voor de cultuurhistorische eigenheid binnen de gemeente Dalfsen en haar diverse kernen.

Hendrik Jan van Veen
DNA van Dalfsen

Foto's 6
Tegel gelicht over het DNA van Dalfsen - Foto: Ingezonden foto
Foto: Ingezonden foto
Tegel gelicht over het DNA van Dalfsen - Foto: Ingezonden foto
Foto: Ingezonden foto
Tegel gelicht over het DNA van Dalfsen - Foto: Ingezonden foto
Foto: Ingezonden foto
Tegel gelicht over het DNA van Dalfsen - Foto: Ingezonden foto
Foto: Ingezonden foto
Tegel gelicht over het DNA van Dalfsen - Foto: Ingezonden foto
Foto: Ingezonden foto
Artikel delen: