VILSTEREN – OUDLEUSEN – De excursie naar de nevengeul te Vilsteren die vandaag werd gehouden was voor de bezoekers bijzonder interessant. Het Waterschap Groot Salland verzorgde voor belangstellenden een informatiebijeenkomst en een wandeling door de gebied van de nieuw gegraven nevengeul van de Vecht bij de stuw te Vilsteren. Projectleider van dit project de heer Ad Koppejan kon in de eerste rondgang zo’n 50 belangstellenden welkom heten en gaf uitleg over het doel van de inrichting tot een halfnatuurlijke Vecht. Maar in de eerste plaats staat veiligheid voorop, doch nu kunnen we ook de natuur de oorspronkelijke rivierstroom weer een kans geven. Daarvoor is de Vecht op verschillende plaatsen ontsteend om oevers weer ruimte te geven en af te kalven, aantrekkelijker te worden voor de flora en fauna. De maatregelen die we hebben uitgevoerd moeten de negatieve effecten van hoog water in een laaglandrivier voorkomen die we ruimschoots compenseren door het aanleggen van deze nevengeul. Nogmaals, veiligheid staat bovenaan, recreatie en natuur mag nooit belangrijker worden dan veiligheid. Het water is door deze nevengeul gemakkelijker af te voeren om dijkverzwaring in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen.

Deze geul heeft een lengte van 2 kilometer, de capaciteit is regelbaar door middel van deze nieuw aangelegde stuw. In de geul willen we de afkalving door het water en het uitschuren in het gebied mogelijk maken, laat de natuur zijn gang gaan. Het project moet eind dit jaar gereed zijn vanwege de verstrekte subsidie. Er is in totaal 100.000 m3 grond verplaatst en 70.000 m3 daarvan verkocht aan de gemeente Zwolle. Het werk is uitgevoerd door zoveel mogelijk regionale bedrijven en vooraf zijn er goede afspraken gemaakt dat de omgeving hier zo weinig mogelijk hinder van mocht ondervinden. Daarom hebben we een speciale weg aangelegd voor het afvoeren van het zand via de Hessenweg. Over 4 weken hopen we het werk op te kunnen leveren. Eind van het jaar vindt de officiële openstelling plaats, dan zal ook de naam worden onthuld die staat op een betonplaat met een bank waarop dan recreanten even kunnen rusten en genieten van deze prachtige omgeving.

De stuw moet voorkomen dat water niet ongewenst weg loopt, als eerste moet de vistrap voldoende water hebben zodat die zijn functie niet verliest, daarna zal de nevengeul blijvend water afvoeren zoveel als mogelijk is. Pas daarna wordt er water afgevoerd met de stuw in de Vecht. De stuw heeft 2 kleppen van 6 meter en een klep van 2 meter. In de stuw is 200m3 beton verwerkt en het dek is niet alleen voor fietsers, maar ook berekend op landbouwverkeer. De drempel van de stuw ligt op 85cm+ en het waterpeil na de stuw op 125cm+, aan de andere kant op 285+. Na de stuw zit er dus slechts 40cm water in. De bodem voor en na de stuw is versterkt met 60cm steen geïnjecteerd in beton. Bij de instroom aan de Vecht is steen gestort van zeer grote afmeting en 10 meter in de Vecht doorgevoerd in wegspoelen te voorkomen. Verder is bij de ingang een drempel gelegd van rijshout verzwaard met een dikke laag steen. De Vecht is in dit gedeelte tussen de 3 en 4 meter diep, ook tijdens het ontstenen van de Vecht is gebleken dat de Vvecht op veel plaatsen russen de 2,5 en 3 meter diep is, eigen veel te veel uitgesleten door de te snelle stroming. Het gebied waar nu werkzaamheden zijn uitgevoerd is eigendom van het Landgoed Vilsteren en een klein deel van Staatsbosbeheer.
In de nevengeul hebben we overal steile oevers zodat afkalving direct kan beginnen. Op een deel hebben we tijdens de werkzaamheden het gebied afgeschermd door grote hooibalen om de daarachter liggende dassenburchten te beschermen die we niet wilden verstoren. De balen zijn er zelfs neergelegd met elektrisch materieel en dienden tevens als geluidsafscherming van de graafmachines. Ook is in het gebied rekening gehouden met ruimte voor de otter en de bever die hier al voorkomt. In de geul zullen we nog een aantal grote eikenbomen met wortelkluit neerleggen die dienen als schuilplaats. Tot 2019 kan de agrariër die het land tussen de geul en de Vecht heeft gehuurd hier nog gebruik van maken, daarvoor ligt er nu nog een dam, die we nog gaan vervangen voor een noodbrug. Maar medio 2019 gaat alles weg en heeft de natuur vrij spel in dit gebied wat op den duur zeker gaat verlanden, afhankelijk hoe vaak hier hoog water doorheen stroomt. Het hele project is voor het maken van een plan met alle betrokkenen aan tafel besproken en daarna pas vastgesteld om zoveel mogelijk openheid van zaken te geven. In het gebied loopt nog een oude Vechtloop, het is mogelijk dat de natuur die zelf weer gaat opzoeken en dat zullen we dan ook toestaan.

De stuw wordt voorlopig nog handmatig bediend, maar mogelijk gaat dat in de toekomst automatisch evenals de stuw in de Vecht.
Ieder kon volop kennis maken met het gebied en er waren voldoende mensen van het waterschap ed aanwezig die uitleg gaven over de werkzaamheden.
Een goede presentatie van Waterschap Groot Salland. Vilsteren is weer veel natuur rijker en de Vecht veiliger.
WvdV.