Mijmeringen rond de opgravingen
DAL:FSEN – Wat gaat er door je heen als je voor de vitrines in het gemeentehuis staat en een klein deel van de archeologische vondsten ziet? Bij mij slaat vooral de fantasie op hol bij het zien van deze spulletjes van ‘onze voorouders’. Zou zo maar kunnen dat het ook mijn voorouders zijn want, ook al ben ik geen geboren Dalfsenaar, mijn overgrootvader van vaders kant (Bouwhuis) woonde in het Bouwhuis van kasteel Gerner. Nou dan! Maar wat me vooral aan het denken zette over de opgravingen was het noemen van een 5000 jaar oude weg. Wat voor weg was dat en waar liep hij naartoe? Op oude kaarten zie je allerlei weggetjes lopen door Welsum en verder. Kronkelige weggetjes vooral, die over de hoger gelegen gronden liepen want men hield ook toen al graag droge voeten.
Nog steeds is de aloude Welsummerweg een mooie kronkelweg. Kaarsrechte wegen zoals de Dedemsweg waren er toen vast niet. Nu was het in deze streek langs de Vecht zo dat de nederzettingen meestal zo’n twee kilometer van elkaar lagen. Mooie afstand om wat te buurten en toch privacy. Dit vind je duidelijk terug in onze streek. Zo vanaf Dalfsen had je dan eerst Gerner of Oosterdalfsen, Welsum, Leussen, Holt Es, (Oudleusen had een dubbele nederzetting) Varssen en dan Ommen Arrien enz.
Dat kan zo’n 5000 jaar geleden best ook zo geweest zijn want op al deze plekken zijn wel archeologische vondsten gedaan. Zou deze weg dan langs al deze nederzettingen hebben gelopen? Kan maar zo, ja de weg kan zelfs wel voor een deel het tracé van de Hessenweg N340 hebben gevolgd. Ik zie onze voorouders daar dan zo lopen. De mannen op weg met hun vuurstenen werktuigen naar de akkertjes en de vrouwen op weg met een trechterpotje soep voor een zieke. Verder waren de vrouwen en de kinderen meestal thuis doende rond de boerderijtjes, denk ik. De kinderen spelen met van alles wat ze vinden in de natuur, iets wat de hedendaagse kinderen ook nog graag doen als ze de kans maar krijgen.
En de vrouwen zie ik bezig met het bakken van de trechterbekerpotten. Er gaat in elk huishouden wel eens wat stuk, net als nu, dus steeds bakten ze weer nieuwe. En net als nu wilden de vrouwen graag een beetje pronken met hun spullen dus maakten ze mooie figuurtjes op de potten. Kon je ze ook altijd weer kennen. Hier in de streek is het nog lang gebruik geweest om met een begrafenismaal thuis elkaars serviesgoed te lenen en dan een merkje onder de kopjes te zetten zodat je na afloop je eigen spullen weer kreeg. Vast een heel oud gebruik. In de vitrine stonden ook kleine potjes die waarschijnlijk voor kinderen bestemd waren. Speelden ze daar huisje mee of waren het vooral grafgiften? Stof genoeg om over te mijmeren.
Hoe het tracé van de oude weg liep, is en blijft een beetje gissen. Misschien was er, net als nu, wel onenigheid tussen de verschillende nederzettingen over de ligging van het tracé. Misschien al wel 5000 jaar lang. Zo lang lijkt het in ieder geval wel. Daar vind je in de vitrines niks van terug. Daar alleen maar mooie stille getuigen van onze voorouders.
Willie van Oenen
Historische werkgroep Oudleusen