DALFSEN – Gé en ik, we zaten alle twee op het Bisschoppelijk College. Gé was een paar jaar ouder. Dat lijkt nu weinig maar als je jong bent is een of twee jaar heel veel. Hij ging in Amerika op tournee met de band van Rita Coolidge en ik zat in Swalmen en keek tegen hem op. Zo gaat dat als je jong bent.

Je gaat op zoek naar je eigen helden. Soms vind je die veraf, soms dichtbij. Op een bepaald moment ben ik hem uit het oog verloren. Ik vertrok uit Limburg, ging andere dingen doen. Vond vrouw en werk. Kreeg kinderen. Zo gaat dat als je wat ouder wordt. Beelden uit mijn jeugd werden vaag en als ik mijn dialect sprak moest ik soms op zoek naar de woorden. En toen vond ik Gé terug. Ergens in een platenzaak in Hoorn (Noord Holland) lag een cd met liedjes in het Limburgs. Prachtige liedjes. Liedjes die me raakten. Omdat ze over de gewone dingen gingen die zo onvoorstelbaar belangrijk zijn in je leven. Zoals kijken naar je slapend kind, drinken in een café, aan je lief vragen of ze je vast wil houden en over zijn moeder.

“Grada kump thoes”, zo heet het liedje niet, maar het is wel de zin die in je hoofd blijft hangen. Over zijn moeder die in de oorlog in het verzet zat. Opgepakt werd en via kamp Vught naar Duitsland werd afgevoerd. En na de oorlog thuis kwam. Het is een feitelijke beschrijving van dat laatste stukje van die afschuwelijke reis. Ergens verwacht je blijdschap en vrolijkheid want tenslotte is de bevrijding eindelijk daar. Maar echt vrolijk wordt het niet. Je proeft dat er teveel gebeurd is. Het verdriet te groot. Jaren later schreef Gé een boek. “Het zakdoekje” heet het. Eigenlijk is dat zakdoekje uit de titel een soort dagboek. Zijn moeder heeft, gebruikmakend van wat lapjes stof en restjes garen en een zelfgemaakte naald, de tocht door de verschillende Duitse kampen verbeeld op een zakdoekje. Niet op papier en niet met een pen. Er was geen papier en er was geen pen.

Het boek van Gé is eigenlijk letterlijke een reisverslag. Hij reist zijn moeder na en gaat op zoek naar het Grote Zwijgen van zijn Moeder. Een persoonlijke speurtocht naar hoe de wereldgeschiedenis de huiskamer binnen dringt. Op 5 mei, Bevrijdingsdag, vertelt hij het verhaal van zijn moeder in Theater de Stoomfabriek. Over de bevrijding die nooit kwam. Met prachtige tekeningen. En natuurlijk zijn muziek. Over zijn moeder en ook over zichzelf.

Han Noten