Houtzagerij Meulenbelt, vervolg van DN magazine - Foto: Wim
Foto: Wim

Houtzagerij Meulenbelt, vervolg van DN magazine

DALFSEN _ Houtzagerij Meulenbelt was een begrip in Dalfsen en omgeving. Houtzagerij Meulenbelt aan de Engellandweg te Dalfsen is door Marten Meulenbelt, de vader van de nu 74 jarige Wim Meulenbelt ontstaan op het eind van de oorlog. Oorspronkelijk was hij metselaar/timmerman en werkte in de bouw. Verder had mijn vader ook nog een stuk of 8 koeien, wat varkens en een grote schuur met kippen.

 

Na de werkzaamheden op de boerderij ging hij de zaagschuur in. Door de oorlog was er een gebrek aan brandhout en ging hij met een oude Fordson trekker die op petroleum liep, langs de boeren om brandhout te zagen. Maar van het een komt het ander en kreeg hij vragen om planken te zagen.

Al ruim voor 1950 is hij hiermee begonnen voor boeren, maar vooral ook voor de verschillende landgoederen in de wijde omgeving. Veel zaagde hij voor het landgoed Rechteren, landgoed Vilsteren, Den Berg, Den Aalshorst en Schoonheeten. Bomen werden hier gebracht om te worden gezaagd in planken of balken. Afhankelijk waar het hout voor gebuikt moest worden waren het eiken, douglas of sparren. Van het landgoed Vilsteren, Kasteel Rechteren en Den Aalshorst was het vaak gewaterd dennenhout wat een paar jaar in de grachten had gelegen. Als het voor de boerderij zelf was werd meestal eiken gebruikt, voor stallen ander hout. Heel veel schuren zijn gebouwd met hout wat hier is gezaagd, zoals meerdere schuren van Aalvanger aan de Welsummerweg. Planken worden vrijwel altijd gezaagd in een dikte van 24 mm, maar dat kan ik gemakkelijk anders instellen.

Zelf ben ik hier in het bedrijf van mijn vader opgegroeid en nooit elders gewerkt. Als 4 jarige hielp ik mee met het leggen van klosjes om wegrollen van stammen tegen te gaan. Als 14 jarige draaide ik volop mee en op 25 jarige leeftijd heb ik het geheel overgenomen. Mijn vader begon hier met een kleine elektrische zaag die maar 10 pk leverde, maar als nel bleek dat je daar niet mee verder kon. Je kon hier niet meer stroom afnemen dan 10 kwh of je moest een hele forse investering doen en dat zat er niet in. In die tijd werd alle stroom nog met bovengrondse kabels aan palen aangeleverd. Gebruikte je teveel stroom, of tijdens onweer knalde de zekering in een paal in de buurt er uit en dan moest de heer Lahuis of iemand anders komen om die zekering te vervangen. Daarom een grotere zaag aangeschaft op diesel met een kracht van 60 pk. Ook nu nog loopt alles op een oude DAF dieselmotor hierin gebouwd in 1991, oorspronkelijk heeft gezeten op een dragline en kan zelfs 98 pk leveren, dus die kan wel 50 of 60 jaar oud zijn. Dit noemen ze een stationaire motor.

Steeds grotere bomen werden er hier aangeleverd, maar dat ging ook een keer mis. In 1990 is de voormalige zagerij geheel afgebrand omdat een dikke boom  gezaagd moest worden met 18 zagen tegelijk, dit was voor de vorige dieselmotor teveel geworden en raakte door oververhitting in brand. Hierdoor is de houten zaagschuur ook geheel afgebrand en is er een nieuwe stalen schuur gebouwd zodat dit mogelijk voorkomen kan worden. De vorige schuur was ongeveer gelijk als de houten droogloods die nu nog achter de zagerij staat, die is gebouwd in 1976.

Zoals gezegd worden alle bomen door de eigenaar hier aangevoerd, waarna ik ze met de shovel via de grote brede deuren naar binnen breng en opstapel. Vanaf hier kan ik ze op een lorrie rollen en via de rails naar de zaagmachine. Dit type noemen ze een raamzaag waar maximaal 20 zagen in kunnen. Afhankelijk van de dikte van de bomen zaag ik meestal met 10 tot 14 zagen, zagen die ongeveer 5 jaar meegaan. Voor bomen waar spijkers of granaatscherven in kunnen zitten gebruik ik oude zagen, dat kwam heel regelmatig voor.  Na het zagen kunnen de planken of balken aan de voorkant door brede deuren naar buiten.

In de vorige zagerij werd alle zaagsel wat in de kelder terecht komt er met een elektromotor er uit gezogen naar een zaagselschuur, nu moet ik de kelder met een schop leegmaken. Zaagsel werd vooral gebruikt bij boeren in de ligboxenstallen of in varkensstallen. Ook dit afval leverde nog iets op. Heel vaak hoor je dat zaagselsilo’s door broei in brand vliegen. Gelukkig heb ik dan nooit meegemaakt omdat de zaagselschuur vaak eerder weer leeg was. Ik denk niet dat de temperatuur hier veel hoger is geweest dan 50 of 60 graden.

Ik zaag nu een enkele keer in de week, puur als hobby, de afgelopen  drie maanden helemaal niets gezaagd. Maar door de storm kwam er weer aanvoer. Van het afvalhout zaag ik soms wat latjes en piketten voor de bouw en wegenbouw  voor het uitzetten van nieuwe wegen.  Eikenhout gaat het langst mee, maar onbehandeld afhankelijk van weersinvloeden van 10 tot 25 jaar. Met het zagen komt ook veel afval vrij, dat werd altijd per pallet afgevoerd naar de vezelfabrieken.

Ik hoop zo nog een paar jaar door te kunnen, maar niets drijft mij nog, ik probeer te genieten van mijn pensioen. Als ik geen zin heb zaag ik vaak weken niet en soms blijft een boom hier dan ook wel een jaar liggen. Ach waarom moet ik mij nu nog druk maken.

 

WvdV

Artikel delen:
Foto's 8
Houtzagerij Meulenbelt, vervolg van DN magazine - Foto: Wim
Foto: Wim
Houtzagerij Meulenbelt, vervolg van DN magazine - Foto: Wim
Foto: Wim
Houtzagerij Meulenbelt, vervolg van DN magazine - Foto: Wim
Foto: Wim
Houtzagerij Meulenbelt, vervolg van DN magazine - Foto: Wim
Foto: Wim
Houtzagerij Meulenbelt, vervolg van DN magazine - Foto: Wim
Foto: Wim
Houtzagerij Meulenbelt, vervolg van DN magazine - Foto: Wim
Foto: Wim
Houtzagerij Meulenbelt, vervolg van DN magazine - Foto: Wim
Foto: Wim