DALFSEN – Op zaterdag 22 december 2018 bestaat de Cyriacusparochie Dalfsen 200 jaar. Dat zal die avond om 7 uur herdacht worden met een Eucharistieviering waarin pastoor André Monninkhof van de Emanuelparochie zal voorgaan.
De 22ste december 1818 was dus een bijzondere datum, want voor het eerst na de reformatie konden de katholieken uit dorp Dalfsen en die uit het buitengebied ten noorden van de Vecht weer ter kerke gaan in een eigen kerkgebouw. Daarmee was een einde gekomen aan de zwerftochten van schuilkerk naar schuilkerk en van een tijdelijke kerkgang – vanaf 1770 – naar Hoonhorst. De kerkgangers staken daarvoor ter hoogte van het Nierveer (ongeveer bij de huidige spoorwegovergang) met een pontje de rivier de Vecht over en vervolgden dan hun weg naar Hoonhorst via een brede laan, die tot op de dag van vandaag nog de Papenallee is genaamd.
Voor de kerkgang ‘werd een oud vervallen huis aan de Prinsenstraat aangekocht voor de somma van 1800 guldens, om voor eene kerk te worden ingericht’, zo werd het destijds in de notulen van een vergadering van het kerkbestuur vermeld.
De ingang was aan de Wilhelminastraat en direct naast de ingang was een woonruimte voor de koster met een bedstee en een ruimte voor de geestelijken. Het pand (nu Kiddybe, met nog steeds dezelfde voorgevel!) werd grondig verbouwd en op 22 december 1818 ingezegend door pastoor Poelmans uit Hoonhorst. Het was voor de parochianen natuurlijk een hoogtijdag, al bleven ze voor bepaalde kerkelijke plechtigheden zoals doop, vormsel en huwelijk, nog aangewezen op ‘Hoonhorst’.
Maar in 1859 was het dus eindelijk zover, dat een eigen zelfstandige parochie verwezenlijkt kon worden. Het jaar daarvoor, op 10 september 1858, had de Aartsbisschop van Utrecht een bezoek aan Dalfsen gebracht met de blijde boodschap dat de parochianen van Dalfsen weer een eigen parochie mochten stichten, mits er een ‘behoorlijke woning’ (pastorie) voor de pastoor te vinden was. En die werd gevonden, direct naast de kerk. Het herstel van de parochie Dalfsen werd op 14 november 1859 koninklijk bezegeld door Koning Willem III.
Er was toen inmiddels een ‘eigen’ pastoor benoemd: Joannes David Leonardus Müller.
En zo was Dalfsen weer een zelfstandige parochie geworden, nu alleen nog een eigen kerkgebouw. Dat kwam er in 1866, aan de Wilhelminastraat), dat op zondag 15 april van dat jaar werd ingewijd. De kerk stond tegenover het huidige kerkgebouw dat op 18 april 1939 werd ingezegend door de Aartsbisschop van Utrecht, Mgr. Dr. J. de Jong.
De parochie Dalfsen groeide in de voorbije twee eeuwen uit tot een grote kerkgemeenschap. Een hoogtepunt was er in 1927, toen aan de Oosterstraat, achter de kerk, van de familie Schiller, een perceel grond werd aangekocht voor de bouw van een 3-klasse lagere school en een bewaar(kleuter)school en naaischool, alsmede een klooster voor de zusters van het Allerheiligst Hart van Jezus te Moerdijk, die op verzoek van de toenmalige pastoor Johannes IJsbrands Galama, het onderwijs zouden gaan verzorgen.
Pastoor Galama zou een martelaar worden. In januari 1931 werd hij benoemd tot pastoor van de Sint Pancratiusparochie te ’s Heerenberg. Op 4 augustus 1941 werd hij door de Duitse Gestapo gearresteerd en overgebracht naar Dachau, waar hij op 20 juni 1942 in de gaskamers om het leven werd gebracht.
Pastoors kwamen en pastoors gingen, maar de parochie bracht ook vele priesterzonen en kloosterzusters voort. De pastoors uit die tijd staan opgetekend in een priestergrafzerk op het kerkhof, zoals Hermanus Feijen, die op 31 oktober 1905 in het bisdom Oklahoma in Amerika tot priester werd gewijd. Dat kerkhof werd in 1861 in gebruik genomen. Achter de graftombe werd bij de ingebruikname van het kerkhof een kruis met een uit eikenhout gesneden Christusbeeld geplaatst dat was gemaakt door de molenmakers Mans en Grads Schiller. In 1956 kreeg dit kruisbeeld een plaats op de linker zijbeuk voorin de kerk.
Maar er veranderde veel, vooral in de laatste decennia. Het kerkbezoek nam af en in 2002/2003 leidde dat tot de vorming van het cluster (parochieverband) Noord-Oost Salland, omvattende de parochies Dalfsen, Hoonhorst, Vilsteren, Lemelerveld, Heino, Lierderholthuis, Ommen, Dedemsvaart, De Belte, Hardenberg en Slagharen.
Pastoor Monnikhof is sinds dit jaar de ‘herder’ over al deze parochies en woonachtig op de pastorie in Ommen. Hij heeft pastoor Hermens opgevolgd, die elders werd benoemd. Hij wordt terzijde gestaan door pastoor Rutgers en een aantal pastors.
De geschiedenis van de Cyriacusparochie Dalfsen staat vermeld in het omvangrijke parochieboek (240 pagina’s), dat werd geschreven door parochiaan Ben Kloosterman en waarvan het eerste exemplaar op 17 april 2016 werd aangeboden aan Mgr. Herman Woorts, hulp-bisschop van het Bisdom Utrecht en oud-pastoor van de parochie. Het boek is nog steeds verkrijgbaar bij boekhandel Primera aan de Prinsenstraat (voor Euro 14,95).