DALFSEN – In 2020 wordt kunst in de openbare ruimte op een voetstuk geplaatst. Op initiatief van Stichting BK-informatie zijn 100 kunstwerken in de openbare ruimte benoemd tot sleutelwerken. Een van die sleutelwerken is De Zwevende Steen.

 Kunst is een vertrouwd onderdeel geworden van het straatbeeld, maar we staan er zelden echt bij stil. We lopen voorbij het standbeeld in het park of rijden langs het kunstwerk op de rotonde zonder dat we het doorhebben. Je vraagt je hooguit af: #watdoetdathier? Maar openbare kunst is overal. Ook in onze gemeente.

De sleutelwerken van BK-informatie zijn kunstwerken die artistiek, historisch, ruimtelijk of maatschappelijk van belang zijn of zijn geweest. Het zijn vertegenwoordigers van een tijdgeest; dat wil zeggen dat ze typerend zijn voor een bepaalde periode in de geschiedenis van kunst in de openbare ruimte. Of ze hebben bijgedragen aan de bewustwording rond een onderwerp en zijn opgenomen in wat we noemen ‘het collectief geheugen’. Veel sleutelwerken veroorzaakten controverse, ze kennen duidelijke voor- en tegenstanders.

De Zwevende Steen

Op vrijdag 13 maart werden de 100 sleutelwerken bekendgemaakt. Een van die werken betreft een kunstwerk uit onze gemeente, namelijk De Zwevende Steen, te vinden vlakbij het station van Dalfsen. Het werk bestaat uit een grote zwerfkei die balanceert op een brokstuk van een klassieke zuil. In de zwerfkei is een rond gat te zien met dezelfde diameter als het zuil-element waardoor het lijkt alsof deze eruit gezaagd is. Dit is echter gezichtsbedrog. Het geheel is een constructie van staal en beton. Eromheen liggen kleinere zwerfkeien verspreid. Bas Maters (1949-2006) heeft het werk geplaatst op een kunstmatig gecreëerde grasheuvel van waar men uitkijkt over het landschap. Hij wilde dat het werk één werd met de natuur en de impressie wekt van een oerding. Het beeld is gemaakt in opdracht van Bureau Spoorbouwmeester en is geplaatst in 1999.

In de buurt

In de provincie Overijssel zijn nog meer sleutelwerken te vinden. Op www.sleutelwerken.nl worden alle 100 werken getoond.

Geschiedenis

Het zal geen verrassing zijn dat net na de oorlog veel monumenten ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog een plaats kregen in de openbare ruimte. Tijdens de wederopbouw kwam er veel aandacht voor kunst en stadsverfraaiing. Er was een enorme hoeveelheid openbare ruimte die gevuld moest worden. In de jaren 60-70 zijn de kunstwerken verweven met de omgeving en veelal in eenheid met de architectuur ontworpen. Deze periode werd opgevolgd door kunst waarbij sociale en politieke onderwerpen werden aangepakt en de samenleving, of een bepaalde groep mensen wordt erbij betrokken en zo onderdeel van de uitvoering. Ook raakten kunstwerken los van hun plaats. Er kwamen kunstwerken die zich meer richtten op gebruikers en bewoners dan op de plek waar ze werden uitgevoerd. Kunst heeft het vermogen om het ongewone in het gewone te laten zien en de vanzelfsprekendheid te doen kantelen.

Initiatiefnemer

Vanwege het 40-jarig bestaan van BK-informatie, het vakblad voor beeldend kunstenaars, besloot het om een jubileumproject op te zetten rond de kunstgeschiedenis waar het zelf zo nauw mee verbonden is: de kunst in de openbare ruimte. Een speciale werkgroep benoemde 100 sleutelwerken van 1945 tot heden. Op www.sleutelwerken.nl worden alle 100 werken getoond.