UGANDQA – In Nederland is het al ontzettend vervelend dat het land plat ligt, maar voor de mensen hier in Uganda is het een stuk zwaarder. Nederlanders hebben vrijwel allemaal een tv, een radio en een CD speler. En boeken.
Veel huishoudens hebben een computer of laptop. Veel Nederlanders werken vanuit hun huis tegenwoordig.
De wereld in Uganda ziet er heel anders uit. De huizen zijn veel kleiner en slechter van kwaliteit, op het platteland leven veel mensen in hutten, zoals ze eeuwen geleden leefden. Er zijn vaak storingen in de elektriciteit voorziening, en op het platteland is er vaak geen elektriciteit. Sommigen hebben zonne-energie, maar dat is een minderheid. Van de mensen van pakweg 50 jaar en ouder kan zeker een kwart, vooral vrouwen, niet lezen of schrijven. Werken vanuit huis? Uitgesloten.
Vlak de stille armoede in Nederland niet uit, maar toch, nu met de crisis kunnen de meeste Nederlanders met de auto hun inkopen doen. Hoeveel Ugandezen hebben een auto? Een stijgend aantal, de wegen zijn propvol files – in normale tijden. Nu (even?) niet, en is het dus weer niet goed en het deugt niet. Als 5% van de mensen een auto hebben is het veel. Afstanden zijn veel groter hier dan in Nederland, en de wegen stukken slechter. De lichamelijke toestand van met name de ouderen is vaak slechter dan in Nederland. OK, gemeenschapszin is wellicht groter, alleen alles heeft z’n grenzen: ook het Ugandese hemd is nader dan de rok.
Vrijwel alle werknemers zijn afhankelijk van het openbaar vervoer om op hun werk te komen. Dat kan nu niet meer; hoe lang blijven werkgevers loon betalen aan werknemers die niet op hun werk kunnen komen? Nee, cao’s kennen ze hier niet. Zeker een kwart van de bevolking is dagloner of is “zzp-er”: heeft een eigen bedoeninkje: op straat tweedehands kleren, snoep en zoetigheden verkopen, schoenen poetsen, en je kunt het zo gek niet bedenken wat er allemaal gebeurt. Op de vele “boda boda’s”, fietsen en motorfietsen “taxi’s” zitten een massa arme mannen die allemaal geen inkomsten meer hebben. Ik vrees dat er bar weinigen van hen zijn die een bankrekening hebben met een spaarpotje voor slechte tijden.
Wij westerlingen vinden het straatbeeld prachtig: kleurrijk en levendig. Maar voor wie afhankelijk is van het geld dat op deze manier wordt verdiend, is deze situatie bepaald niet aantrekkelijk. Van dagloner tot “zelfstandige”: ze hebben van de ene op de andere dag hun inkomsten verloren, dan wel drastisch zien verminderen. Kunnen hun gezinnen het bolwerken? En zo ja, hoe? De broekriem aanhalen, maar ook daar zijn grenzen aan. Wellicht zitten heel binnenkort veel Ugandezen bij de lommerd om krediet te krijgen, tegen hoge rente, om te overleven. Hoe kunnen ze ooit hun krediet aflossen???
Verder: Uganda herbergt meer dan 1,25 miljoen vluchtelingen op zo’n 44 miljoen inwoners, dat is dus meer dan 1 op 40. (Nederland telt, als ik me niet vergis, 1 asielzoeker op 550 Nederlanders). Die wonen vrijwel allemaal in kampen, in tenten of minimale huisjes. Vaak delen ze met 4 of meer (grote) gezinnen één latrine en één wasruimte. Die moeten ze zelf schoon maken en –houden. Mijn ervaring is dat dit over het algemeen echt wel (redelijk) goed gebeurt, alleen: is dat goed genoeg om huiveringwekkende ziektes buiten de deur te houden? Dan kun je de beste adviezen geven over gezondheid en ziekte-bestrijding, als de faciliteiten ernstig tekortschieten schiet je daar weinig mee op.
Ondertussen zijn we al een paar dagen bezig met de “lockdown”. De eerste paar dagen zag je de politie en het leger hard ingrijpen bij overtredingen, met name door “boda-boda’s” en bars die stiekem gasten toelieten. Ondertussen heb ik ze oogluikend toelieten dat boda’s aktief zijn, vooral op de achteraf – wegen.
Verder zijn we in het begin van de regentijd. Overal zie je in tuinen en op de velden ‘s ochtends heel vroeg al vrouwen, kinderen en een enkele man pinda’s en zoete aardappelen planten. Het duurt minstens drie maand voor er geoogst kan worden. Hoe overleven ze zolang, met stijgende voedselprijzen?
Angstige tijden. Houd moed, bij jullie in Nederland en bij mij hier in Uganda!
Reakties blijven, als altijd, zeer welkom: frederikprins14@gmail.com