LEMELERVELD – De meeste mensen kennen wel het kunstwerk “Onderweg” in Lemelerveld. Het is een geschenk van gemeente Dalfsen voor het 125 jaar bestaan van Lemelerveld. Maar de uitleg die hier aan gegeven wordt is toch duidelijk anders.!!

Ik moet hierbij denken aan de situatie waarin we nu zitten wat betreft corona. Een keuze maken over wat je hoort en ziet. Het is wat je wilt horen en wilt zien.

De gemeente Dalfsen heeft het kunstwerk voor Lemelerveld aangekocht, maar kreeg te horen dat de mal gebroken was waardoor het niet op tijd geleverd kon worden. Het werd toen in de feestweek symbolisch aangeboden door Wethouder Diepman met een door de provincie ter beschikking gestelde miniatuur. Op 29 november 1979 kon het kunstwerk toch onthuld worden. Van het beeld Onderweg zijn er een aantal in brons gegoten. Een staat er dus in Lemelerveld, een in Emmen, een in Eindhoven en een in het huiskamermuseum Aalsmeer en een in de Hortus in Haren.

De verschillen in uitleg:
Onderweg van Guus Hellegers, volgens het verhaal uit in Eindhoven ‘Een ouder echtpaar uit ons dorp ging vroeger elke dag wandelen naar hun zoon, een paar kilometer verderop, om een kop koffie te drinken. Ik denk: een goed huwelijk maar uitgepraat. Ze liepen steeds met een tussenruimte van zo’n drie meter uit elkaar. In dit beeld heb ik hen samengebracht.’

Onderweg in Emmen
Dagelijks zag de kunstenaar in zijn dorp in Friesland een oud echtpaar voorbijkomen lopen. Ze liepen elke dag naar hun zoon, even verderop. De man liep steevast twee meter vooruit. Na een uurtje liepen ze weer terug, vermoedelijk hadden ze koffie gedronken. Elke dag, door weer en wind, herhaalde zich dit. Dat ‘sjokken’, dat ‘samen onderweg zijn’ wil de kunstenaar met dit beeld uitdrukken. Om de afstand tussen beiden aan te geven heeft hij de figuren haaks op elkaar geplaatst.

Onderweg in de Hortus
Guus Hellegers intrigeert met Onderweg, een in brons uitgevoerd silhouetbeeld van een ouder echtpaar waarbij de vrouw nadrukkelijk in een ondergeschikte positie van de man is gezet.

Onderweg in Lemelerveld
De burgemeester vond het kunstwerk voor velerlei uitleg vatbaar, afhankelijk van de relatie die men tussen dit beeld en het gewone leven legt. Hij kon zich voorstellen dat hier twee mensen in alle rust staan te bedenken welke weg zij zullen gaan, tegen elkaar leunend in goede harmonie.

De uitleg van de kunstenaar
Maar volgens Guus is bij Onderweg de harde huwelijksband het centrale thema. Het thema dat in zijn werk voortdurend terugkeert is de vastgelopen huwelijksrelatie van het echtpaar van middelbare leeftijd. “Een brede, zware vrouw met een nurks voorkomen zet een stap vooruit, de handen op de rug. Ze staat haaks op haar echtgenoot en lijkt hem omver te willen duwen. Maar hij verheft zich onverzettelijk, even vastbesloten de armen op de rug. Met zijn onderkinnen en embonpoint is hij een toonbeeld van zelfvoldaanheid. Het huwelijk als strijdtoneel… Het beeld kan bekeken worden naar gelang de voorkeur van de kijker: wie kiest voor de vrouw kan de man tot een lachspiegelfiguur versmallen; wie de partij van de man steunt, brengt de vrouw terug tot een been en een machteloos glurend oog, of tot niets. Hoewel ze niet rondgedacht zijn, vragen de beelden van Guus Hellegers zoals alle vrijstaande beeldhouwwerken toch activiteit van de beschouwer die stilzwijgend verzocht wordt rond te lopen en een standpunt in te nemen” (ons erfdeel jaargang 23. 1980)

Mijn uitleg : Behind every great man, there is great woman
Ed van der Post