LEMELERVELD – Geen onderscheid tussen minder en de beter bedeelden, in 1963 werd in Slochteren naar gas geboord. In de loop van enkele jaren werd een groot deel van ons land aangesloten op van nature reukloze goudmijn.
In voorgaande jaren leefden inwoners van ons dorp met gebruik van allerhande brandstof. Veel schoorstenen gaven rooksignalen van turf en hout of antraciet, maar ook in die dagen de beter gesitueerden met een bult klamotten in de knippe die – nootjesvier -konden stoken.
Bij zomerdag bezochten turfschippers om het “bruine goud” uit de veengebieden aan de man te brengen. Kolenhandelaren haalden hun zwarte negotie die in wagons werd aangevoerd naar diverse stations.
Sint Nicolaas door ons onthaald in weken voor zijn verjaardag toegezongen door enthousiaste kinderzielen. Op de avond van zijn verjaardag een doos van geringe omvang bij de voordeur met een jaarlijks cadeautje zoals een taaipop, stropdas of blokkendoos. Voor de jongste zus, kniekousen, mama’s pop en taaipop. De andere dag, buurmeisje met mooie…..step
Dat alles in die goede oude tijd, niet met wrok op terug zien maar toch….; mooi dat was het.
Ons dorp stoomt op in de vaart der volken volken, echter onder druk van gemeentelijke overheden komt de n.v .Gazo met een alles omvattende voorlichtingscampage;
Aardgas ……ook voor u in het jaar 1968.
Veel ouderen vonden dit een vingerwijzing naar het einde der tijden, ja de mensheid zou gestraft worden om de schepping dit geweld aan te doen. Na veel overredingskracht van de gemeentelijke overheid ging menoverstag toch bleven hier en daar enkelingen het vertrouwde fornuis trouw om de -asbult – achter het huis in stand te houden.
Bij winterdag werd deze aangesproken als glad- heidbestrijdingsmiddel, in die dagen was het zout betuun en zonde om het zomaar uit te strooien. Het roet uit de schoorsteen werd gebruikt als een middel ongedierte te voorkomen bij het planten van koolplanten en dergelijke om knolvoet tegen te gaan.
Maar bij de gaskachel…….?
Geen gezellig snorren van de kachel tijdens koude strenge winteravonden, nietmeer zingen onder de schoorsteen- zie ginds komt de stoomboot -.
Maar och wat doet het er toe,
Nostalgie in optima forma!!!
Gemeentebesturen van Dalfsen en Ommen even als het Plaatselijk Belang praten zich de naad uit de broek om inwoners te bewegen mee te gaan in de vaart der volkeren. Moderne voorziening voor allen een zegen maar ondergang voor kolen en turfhandelaren, wat te denken van turfschippers!! Handel in gas haarden en kachels gebroederlijk naast elkaar in etalages van de kachelsmid. Het laten ombouwen van BUTA toestellen wekte wrevel bij de burgerij men bleef zitten met alle voorraden brandgerij.
Voor wie de schade voor uit de tijd zijnde van al die dure prachtige haarden en kachels bij de jetset Geen turfschippers meer die rollepalen passeren richting kerkenhoek getrokken door menskracht of scheepsjagers.
Dit alles resulteerde verzet,wantrouwen en nodig achterdocht, waarop G A Z O Zwolle besloot maar een afwachtende houding aan te nemen
Kennisgeving ODC/ 05-12-1968.
Nog geen aardgas voor LEMELERVELD.
Aansluiting van het dorp Lemelerveld op het aardgasnet voorlopig opgeschord. Het aansluitpercentage is onvoldoende. Een en ander werd ons desgevraagd door de heer J.T.v.d Linde chef voorlichting van de GAZO te Zwolle medegedeeld. De afgelopen maanden getracht om het dorp Lemelerveld ook aan te sluiten op het aardgasnet door een buis te leggen vanaf Heino. Voorwaarde was dat zeker 85% op aardgas zou overschakelen
Dit al is een halve eeuw geleden amper voor te stellen, geen turf stapelen in de schuur die ons door schippers aan huis gebracht werd, harde en zachte aanmaak turf, voor misschien een lange winter. Briketten kregen een plaats als steun voor de turf, niet ontbrak aanmaakhout zoals gedroogde stobben gehaald rond het Heidepark.
Boven deze winteropslag als vrolijke feestversiering aan lange draden opgehangen; tabaksbladeren tevens een, voedselvoorraad uit de tuin. Bruine en witte bonen, witte en rode kool en wat niet al.
Een passend gedicht van Rikkert Zuiderveld.
Dit was December;
Warme chocolademelk die als een bruine snor mijn wangen kleurde. De kachel aan , de kamer geurde naar kaarsvet , boerenkool en gloria. Het huis verdween de nestgeur blijft bestaan, de tijd heeft ons zijn mantel omgedaan.
November 2023
i.o. H.W.G Lemelerveld
H.Huisman
