DALFSEN – Wie het zelf niet heeft meegemaakt, kent waarschijnlijk wel iemand die erdoor getroffen is. En als dat niet het geval is, dan heb je er ongetwijfeld van gehoord: een burn-out. Maar wat is een burn-out eigenlijk?
Veel mensen weten wel dat dit te maken heeft met ernstige stress en dat een burn-out je volledig uit kan schakelen. Maar wat is het nu precies, hoe herken je het en hoe kom je weer uit een burn-out? Dit zijn zaken waar burn-out specialist Liberi dagelijks mee bezig is.
Een burn-out: wat is dat?
Een burn-out is een ernstige vorm van uitputting, veroorzaakt door langdurige en hoge stress: chronische stress. Het gaat verder dan gewone vermoeidheid en vereist een gerichte aanpak om weer te herstellen. Wat belangrijk is om te weten, is dat een burn-out iedereen kan overkomen. Een burn-out kan ontstaan wanneer je langdurig en structureel over je eigen grens van stress heen gaat. Die grens ligt voor iedereen ergens anders, maar iedereen loopt dus hetzelfde risico bij langdurige blootstelling aan te veel stress.
Veel voorkomende oorzaken
Een burn-out ontstaat vaak door werkgerelateerde stress, zoals constante werkdruk, gebrek aan waardering, of een slechte werk-privébalans. Persoonlijke factoren, zoals perfectionisme, kunnen het risico vergroten. De ene persoon is simpelweg vatbaarder voor een burn-out dan een ander. Maar het is zeker niet zo dat werkstress de enige oorzaak is, hoewel dit wel de meest voorkomende is. Elke situatie die zorgt voor chronische stress kan uitmonden in een burn-out. Denk aan relatieproblemen, het verliezen van een dierbare of het meemaken van een traumatische gebeurtenis.
Wat zijn de symptomen?
Een burn-out kent ontzettend veel verschillende symptomen. De concrete symptomen kunnen per persoon verschillen. Wel zijn er enkele kenmerken die je bij vrijwel elke burn-out terugziet. Denk onder andere aan:
- Extreme vermoeidheid
- Cynisme en afstand naar het werk
- Verminderde prestaties
- Slaapproblemen
- Concentratieproblemen
- Lichamelijke klachten zoals hoofdpijn en maagproblemen
- Lusteloosheid
- Depressieve gevoelens
Deze symptomen ontwikkelen zich meestal geleidelijk en kunnen aanvankelijk subtiel zijn. Een burn-out wordt gekenmerkt door stress, maar zo zie je dat een burn-out ook kan leiden tot andere psychische én fysieke problemen.
Wat zijn de gevolgen?
Een burn-out kan ernstige gevolgen hebben, zowel fysiek als mentaal. Mensen met een burn-out voelen zich vaak geïsoleerd, depressief en kunnen langdurig arbeidsongeschikt raken. Een burn-out kan je leven ernstig ontwrichten.
Hoe kun je herstellen?
Herstel van een burn-out vraagt tijd en een holistische aanpak. Dit omvat rust en herstel, het aanleren van stressmanagementtechnieken, en vaak cognitieve gedragstherapie om negatieve (denk)patronen te veranderen. Ook zijn er soms veranderingen in de (werk)omgeving nodig om herhaling te voorkomen.
Het herstel van een burn-out verloopt zelden in een rechte lijn. Vrijwel iedereen kent ups en downs. Daarom is het belangrijk om te werken met een gerichte, specialistische aanpak. Zo werkt Liberi bijvoorbeeld met een door henzelf ontwikkeld en wetenschappelijk onderbouwd Fasenplan. Hiermee wordt iedere client door middel van vaste, bewezen stappen die persoonlijk worden ingevuld begeleid naar duurzame gezondheid zonder chronische stress.