DALFSEN – OMMEN –  Op een historische locatie, bij de ruim honderd jaar oude keersluis op de grens van de gemeenten Ommen en Dalfsen, is Waterschap Drents Overijsselse Delta in de afrondende  fase  met  de nieuwbouw van gemaal De Stouwe.

Naast de belangrijke functie voor het aan- en afvoeren van water wil het waterschap het gemaal ook ontwikkelen tot een aantrekkelijke plek voor fietsers en wandelaars. Blikvanger wordt de eerste vislift binnen het werkgebied van het waterschap.

Toekomstbestendig watersysteem

Het gemaal wordt vernieuwd met twee krachtige pompen voor de aanvoer van water en een extra pomp voor de afvoer bij hevige regenval naar de Vecht. Onder normale omstandigheden kan het water via een nieuw te bouwen stuw worden afgevoerd.

In droge periodes pompt gemaal De Stouwe water vanuit de Vecht het achterliggende gebied in. Bij veel neerslag gebeurt het omgekeerde en wordt overtollig water afgevoerd. Omdat de Vecht een regenrivier is, kan het waterpeil snel stijgen. Wanneer het water in de rivier hoger staat dan in het gebied, zorgt de extra pomp ervoor dat het water alsnog kan worden afgevoerd.

“Veel techniek op een klein stukje grond dat we slim hebben samengebracht,” aldus Jannick Knol van het waterschap. “We maken het gemaal klaar voor de toekomst, met een knipoog naar het verleden.”

Eerste vislift in het gebied

Voor de vismigratie wordt een vispassage aangelegd in de vorm van een vislift – de eerste binnen het beheergebied van het waterschap. Via verschillende ‘kamers’ kunnen vissen veilig van laag naar hoog en andersom langs het gemaal zwemmen. Deze technologie is bewezen effectief voor vrijwel alle vissoorten.

De vislift wordt uitgerust met sensoren die 24 uur per dag gegevens verzamelen over passerende vissen en over waterparameters zoals temperatuur, debiet en waterpeil. De data wordt direct verwerkt, zodat ecologen en waterbeheerders continu inzicht hebben in vismigratie en waterkwaliteit.

De bestaande historische keersluis heeft geen waterstaatkundige functie meer, maar wordt gerestaureerd en blijft als cultuurhistorisch element behouden.

Rustpunt in het landschap

De knipoog naar het verleden is zichtbaar in de bovenbouw van het gemaal – het deel dat boven de grond uitkomt. Deze is ontworpen door een architect en krijgt dezelfde uitstraling als de oude keersluisdeur, waardoor het bouwwerk passend in het landschap wordt ingepast.

Met een bankje, een informatiebord en de via een klein bruggetje bereikbare vislift wil het waterschap van het gemaal een rustpunt maken voor recreanten in het Vechtdal.

Historische Hessenweg

De naam Stouwe verwijst naar de ontwatering van de uitgestrekte veengronden aan de noordkant van het Vechtdal. Deze ontginningslijn vormde tevens de grens tussen de buurtschappen Varsen en Leusen. De historische Hessenweg, die de noordflank van de rivier volgt, kruiste hier het water. Met de oude keersluis kon de Stouwe bij hoogwater worden afgesloten van de Vecht.

Jong vakmanschap

Studenten van Deltion College, opleiding Infra Grond-, Weg- & Waterbouw, maken de nieuwe sluisdeuren in historische stijl na. Zij meten op locatie alles nauwkeurig in en bouwen de deuren vervolgens in de schoolwerkplaats met behulp van traditionele technieken.

Zo leveren jonge vakmensen een concrete bijdrage aan het watererfgoed én doen zij waardevolle praktijkervaring op. Een samenwerking waarin onderwijs en waterschap elkaar versterken en kennis delen.(Bron: Waterschap Drents Overijsselse Delta)

 De naaste buurman Henri Jutten heeft de hele bouw van  gemaal De Stouwe vastgelegd en prachtige foto’s gemaakt die hij graag deelt met de kijkers van Dalfsennet. (Waarvoor hartelijk dank!)