HESSUM – Vlak bij Vilsteren, in het gebied Hessum bij Dalfsen, ligt Landgoed Oostermaat: een landgoed waar landbouw, bos en natuur samenkomen. Het Oostermaat staat officieel geregistreerd als opengesteld NSW-landgoed en wordt onder meer gebruikt voor landbouw en bosbouw. Aan de Tolhuisweg ligt het huidige erf, met een woonboerderij die dateert uit 1946.

Daarmee is duidelijk dat het huidige huis niet het eeuwenoude landhuis is dat je bij een klassiek landgoed misschien zou verwachten. Juist daarin zit het bijzondere verhaal van Oostermaat. De naam is waarschijnlijk ouder dan de huidige bebouwing en verwijst mogelijk naar een oude veld- of gebiedsnaam. Het woord maat of made heeft van oudsher te maken met weide-, hooi- of grasland. Het landgoed lijkt daarom eerder te zijn ontstaan vanuit oud agrarisch grondbezit en het landschap rond Hessum dan vanuit een groot landhuis met een lange adellijke geschiedenis.

Ook vandaag blijft het landschap in ontwikkeling. In gemeentelijke stukken wordt het gebied aangeduid als Hessum Oostermaat. In 2019 en 2020 zijn verschillende percelen landbouwgrond omgevormd naar natuur, waarmee de betekenis van het gebied voor natuur en landschap verder is versterkt.

Over de vroegste geschiedenis van Oostermaat is nog veel onbekend. Er is nog geen betrouwbare bron gevonden die precies vastlegt wanneer het landgoed ontstond, wie de eerste eigenaar was en welke boerderijen oorspronkelijk tot het bezit hoorden. Wel lijkt één ding duidelijk: Oostermaat is geen vergeten groot landhuis, maar een landschap waarin landbouw, natuur en geschiedenis al lange tijd met elkaar verbonden zijn.

Landgoed Oostermaat is daarmee vooral een verhaal van landschap: van oude gronden rond Hessum, van boerenerven en bos, en van een gebied dat zich langzaam heeft ontwikkeld tot het landgoed dat er vandaag ligt.