DALFSEN – Een boom in je tuin is niet alleen mooi, hij kan er ook voor zorgen dat je huis en terras in de zomer een stuk aangenamer blijven. In deze Merel lees je hoe je met de juiste boom natuurlijke verkoeling kunt organiseren en waarom het najaar een goed moment is om alvast voor de volgende warme zomers te planten.

“Wat was ik blij met al mijn bomenvrienden de afgelopen maanden,” merkt Merel op vanaf de dakrand. “Als de zon hoog stond, zat ik in de schaduw van een grote boom langs de Vecht. Daar droogt de grond minder snel uit en blijft er meer te eten over. Een paar meter verderop kan het al een heel ander verhaal zijn.”

Wat was het warm hè. En de kans is groot dat we vaker met zulke warme periodes te maken krijgen. Dan is het logisch om niet alleen te kijken naar apparaten die ons huis koelen, maar ook naar wat de natuur al miljoenen jaren doet: schaduw maken. Een flinke boom werkt daarbij als een soort natuurlijke airco.

Merel vliegt boven de gemeente Dalfsen van hot naar her op zoek naar biodiverse en duurzame verhalen.

Schaduw klinkt misschien simpel, maar het maakt verrassend veel verschil. Het RIVM schrijft dat de gevoelstemperatuur in de schaduw van bomen ongeveer 10 tot 15 graden lager kan zijn dan in de volle zon. Dat betekent niet dat de thermometer onder een boom ook 15 graden lager staat. Het grootste verschil zit in de hoeveelheid zonnestraling die je lichaam en de omgeving niet meer opnemen. Vol in de zon op een betegeld terras krijg je niet alleen hitte van de zon, maar vanaf de onderkant door de opgewarmde tegels.

En die schaduw is niet het enige. Hij verkoelt ook door verdamping. Zoals zweten bij ons effect heeft, verdampt een boom via zijn bladeren. De lucht om hem heen koelt daardoor ook af. Niet alleen ónder een boom, maar ook rondom een boom is het daarom aangenaam.

Dus kies maar snel een boom uit. Eentje met een grote kroon met veel blad geeft veel schaduw, maar hij moet wel in je tuin passen natuurlijk. Denk ook aan de bodem en aan de droogtegevoeligheid van de plek. Milieu Centraal adviseert bovendien om goed te kijken naar de zonnestand: voor verkoeling is schaduw tussen ongeveer 12.00 en 16.00 uur vaak het meest waardevol.

Dit is een goed moment om hiermee bezig te gaan. Bomen en struiken kunnen in het najaar goed worden aangeplant. De grond is nog warm, terwijl de verdamping lager is dan in de zomer. Daardoor kunnen de wortels zich rustig ontwikkelen voordat de volgende zomer begint. Wie nu plant, investeert dus eigenlijk in comfort voor de komende zomers. Als bonus krijgt de tuin er ook nog een plek voor vogels en andere dieren bij.

“Ik ga straks weer een rondje Dalfsen vliegen” vertelt Merel. “Als ik onderweg een jonge boom zie, onthoud ik die plek. Misschien is dat over een paar jaar wel mijn favoriete schaduwplek. Of die van jou.”

Verder lezen?

https://www.rivm.nl/ggd-richtlijn-mmk-hitte-gezondheid#gebouw_gebiedsadvies

https://www.milieucentraal.nl/huis-en-tuin/tuin/planten-en-bomen-kiezen/