Lezing “Het verzet” omgeving Dalfsen Ommen ’40 ‘45 - Foto: Wim
Foto: Wim

Lezing “Het verzet” omgeving Dalfsen Ommen ’40 ‘45

DALFSEN – De lezing over het verzet tijdens de tweede wereldoorlog was gisteravond geheel uitverkocht, hoewel de toegang gratis was. Voorzitter Jan Sibelt van de Historische Kring Dalfsen was dan ook blij met de grote “grijze golf” die veel belangstelling heeft over de oorlogsjaren.

 

Zelfs ware er volgens hem twee personen die daarvoor speciaal de grote oceaan waren overgekomen. De werkgroep ’40 – ’45 heeft de avond voorbereid, speciaal over het verzet en mooi dat er ook in de zaal zoveel familieleden  zijn van de oud verzetstrijders. Een foto is de belangrijkste foto waar het vanavond over gaat. Aan het woord komen verschillende personen van het NIOD, het Nederlands instituut voor oorlog, holocaust en genocidenstudies.

 

Als eerste was dit Eric Somers van het Niod, hij gaf aan dat over het verzet in Dalfsen nog veel te weinig bekend is of op papier is gezet. De foto waar het vanavond om gaat is gemaakt in september 1944 en eigenlijk onverantwoord dat die is gemaakt. Het was om de heldhaftigheid te laten zien, maar met een ratjetoe aan wapens, deels gedropt door de geallieerden. Als die foto in handen van de Duitsers was gevallen zou het slecht kunnen aflopen met die personen, maar ook met hun familieleden. Op de foto rechts onderaan Jan Houtman die in Lenthe in de boerderij van Klink door Bikker is doodgeschoten. Een voorbeeld hoe het is gegaan met een foto uit Benschop waarop naar schatting 40 personen stonden, die wel in handen van de Duitsers is gekomen. Hiervan zijn tientallen personen geëxecuteerd. Ook de foto die gemaakt is in de Wolfskuil zat vol risico, ook hier staat Jan Houtman op.

 

Henk Makkinga van de werkgroep Dalfsen vertelde hoe het met Jan houtman gegaan is. Ze kwamen vanaf Luttenberg waar ze een blik benzine hadden gehaald voor het schoonmaken van geweren e.d. Jan had in Witharen een bedrijf in landbouwmachines.  In het verzet was Jan zeer actief, zo pleegde hij in Dalfsen een overval op een distributiekantoor van bonkaarten en maakte hij vervalste persoonsbewijzen. Via Lemelerveld fietste Jan met Dirk Doevelaar, daar aangehouden door Bikker die hun herkenden. Met een smoes vertelde Jan dat de benzine voor een boer was die ontheffing had. Bikker nam hun mee in de auto om te laten bewijzen. Maar bij klink aangekomen wist mevrouw Klink van niets en Jan probeerde te ontsnappen door de koeienstal, maar kon daar niet uit omdat de deurtjes op slot zaten. Hij werd toen door Bikker ter plaatse doodgeschoten. Dirk Doevelaar wist te ontkomen. Hij was slechts 27 jaar.

 

Anne van Mourik van het NIOD had het over vrouwen in het verzet en hield een verhaal over Jacoba (Koosje) Seigers van der Kuinder uit Ommen die veelal optrad als koerierster en samen met haar echtgenoot Jan Seigers hebben ze heel wat onderduikers schuil weten te houden voor de Duitsers. Op een gegeven moment zaten er 17 personen tegelijk. Maar eten maken voor 17 personen betekend dat er veel gehaald moest worden en om niet op te vallen werd dat gedaan door meerdere personen.  Onderduikers zaten op verschillende plaatsen in het bos verstopt.

 

Henke Piersma van het NIOD sprak over de politie in het verzet, wat zeker niet zonder risico was. Op de foto is te zien agent Gerrit Jan Toren uit Dalfsen. Veel politiemensen konden het niet aanzien dat joodse gezinnen, ouderen en hele kleine kinderen op transport werden gezet. Dit was onverteerbaar en er zijn politiemensen die de kant van het verzet hebben gekozen, maar niet zonder risico omdat ze wel opdrachten moesten uitvoeren. Zo was er ook bij Dalfsen het Rijkswerkkamp De Vecht , eerst bedoeld voor werklozen om projecten uit te voeren, maar al snel zaten hier 300 joden die later zijn afgevoerd via Westerbork.  Politieman Toren stelde alles in het werk om die mensen te verdedigen. Wel was Toren betrokken bij de arrestatie van enkele jonge Dalfsenaren, maar dit onder druk van de Duitsers.

Na de lezingen kwamen er vanuit de zaal verschillende vragen en vooral een oproep aan mensen om meer informatie aan te leveren. Vanavond is aan de bekende verzetshelden uit Dalfsen vrijwel geen aandacht geschonken ondanks dat daar toch veel over bekend is. Doch Henk Makkinga gaf aan dat er nog veel te weinig bekend is om het te kunnen presenteren.

Een oproep om een tijdlijn, wanneer en wat is er allemaal gebeurd in het werkkamp “De Vecht”. Wat is de rol geweest van de spoorwegen in het verzet, met name betreffende de deportatie van de joden naar Westerbork. Waarom heeft het verzet zo lang op zich laten wachten, terwijl het Jodentransport al maanden op gang was.

Is in het onderzoek van G Jansen van de Weerdhuis nog meer informatie naar boven gekomen inzake zijn bemoeienissen in het vervoeren van geallieerde vliegers, soms door heel het land. Is het bekend hoe de verzetsgroepen elkaar hebben gevonden?

Politieman Hollander uit Dalfsen was ook een verzetsheld, maar veel informatie ontbreekt bij de werkgroep Wie heeft er informatie over de periode dat schoenmaker Roons in de oorlog in de gevangenis zat?

 

Kortom er zijn nog heel veel vragen waarop de werkgroep, maar vooral ook de mensen uit de zaal graag een antwoord op zouden hebben. Er moet in Dalfsen toch veel meer bekend zijn onder de ouderen die nooit met hun verhaal naar buiten zijn gekomen. Nu het nog kan speel de informatie door aan de Historische Kring Dalfsen om verhalen van ook de Dalfser verzetshelden compleet te maken.

Voor velen leek deze avond op een reünie omdat ze met dezelfde vragen zitten, maar ook omdat er zoveel herkenbaars was over hun ouders of familieleden en daardoor werd er nog heel lang nagepraat.

 

WvdV

 

Artikel delen:
Foto's 5
Lezing “Het verzet” omgeving Dalfsen Ommen ’40 ‘45 - Foto: Wim
Foto: Wim
Lezing “Het verzet” omgeving Dalfsen Ommen ’40 ‘45 - Foto: Wim
Foto: Wim
Lezing “Het verzet” omgeving Dalfsen Ommen ’40 ‘45 - Foto: Wim
Foto: Wim
Lezing “Het verzet” omgeving Dalfsen Ommen ’40 ‘45 - Foto: Wim
Foto: Wim