DALFSEN – Vandaag waren we bij de familie Feijen aan de Welsummerweg. Nu zal je denken welke Feijen, want daar wonen er nog al wat. Klopt, er wonen 6 families Feijen, waarvan 2 aan de overkant van de Rondweg. Vroeger zat daar molenaar Feijen en die had gewoon heel veel grond, want die plek was dan ook buitengebied.

De familie Feijen had in Dalfsen 3 molens gebouwd waarvan twee voor anderen, ze waren nl. zelf ook molenbouwers,  want overal in de omgeving bouwden ze er een o.a. in Hoonhorst en in Marle. Daar gaan we nu niet verder op in. We gaan het hebben over de familie Feijen van huisnummer 5. Want soms hoor je de wat oudere mensen wel een praten dat ze vlees of groente naar Feijen brachten in de kluis. Ik dacht we gaan op onderzoek uit.

Zo maar aanbellen doe je niet in coronatijd. Opbellen wel. Voor de telefoon vertelde de heer Feijen al hoe het een en ander in z’n werk ging en over het ontstaan van een diepvrieskluis waar heel veel mensen uit Dalfsen maar ook uit de omgeving hun levensmiddelen brachten om het daar in te vriezen.

We beginnen bij het begin. In Driebergen was familie of kennissen daar ook begonnen met het verhuren van vrieskluisjes. De vader van de huidige eigenaar vroeg aan zijn zoon is dat niet wat voor jullie om dat ook in Dalfsen te beginnen. Hij durfde het haast niet want het was toch een investering van 40.000 gulden, dat was voor toen vreselijk veel geld. De vader vertelde ik zal borg staan. Dan wordt het risico al aanzienlijk kleiner. Bovendien hoefde hij er niet van te leven, want hij had gewoon een baan in de maalderij.

In 1961 zijn ze er mee begonnen. De vriesruimte is deels in de grond gewerkt, anders zou het gebouw ook te hoog worden omdat het huis er bovenop zou komen. Dat niet alleen, maar dan moet je thuis ook telkens traplopen. Broer Ben Feijen had toen een aannemersbedrijf. (ook die woont daar om de hoek) Die heeft de constructie zo gemaakt als of het van de weg af gezien het huisje op een heuveltje staat. Ook een mooie manier om je eigen familie het werk te gunnen. Die hechte familieband is er nog steeds bij alle Feijens.

In november 1961 was de bouw van de vriesruimte net klaar. Je zult zeggen waarom november, dan is het juist de slachtmaand, dan was er enorme behoefte aan vriesruimte. Later is het huis er opgezet en in maart was het huis klaar en konden ze trouwen en het huis betrekken, nu 60 jaar geleden. Feijen: als je foto’s wilt maken, kom dan maar even. Dat is niet tegen een dove gezegd.

Aangebeld en al gelijk als de deur opengaat wordt je hartelijk ontvangen, dan zie je 2 trappen, eentje naar boven en eentje naar beneden. Die ruimte beneden ging naar het vriesgedeelte. Beneden gekomen stonden in de machinekamer links in een speciaal vertrek,  de grote motoren. Deze motoren liepen op freon gas, dat gas werd in het jaar 2000 verboden. Rechts, na een dikke deur van ongeveer 12 cm dik te zijn gepasseerd, was de inpakruimte. Daar was het ook al wel koud, maar daar moest alles goed(lekvrij) verpakt worden.

In een volgend vertrek stond een snelvriezer. In deze vriezer was in een mum van tijd je vlees bevroren, om het vervolgens in je eigen kluisje te leggen, waar je zelf een sleutel van had. In die snelvriezer moest je ook dunne pakketjes maken en het lag daar niet op elkaar.

Die grote vriesruimte bestond uit allemaal kluisje met sleuven er in aan de voorkant. Je had de keuze uit een kastjes van 200 liter inhoud of van 100 liter. Als iemand een koe ging slachten dan duurde het thuis ook veel te lang dat het binnenste bevroren was. Daar moest een vriezer dan wel een week voor werken.

Soms kwamen ze hier snelvriezen en vervolgens haalden ze het dan weer op om het thuis weer in eigen vrieskist te doen. In het begin, rond 1960, hadden velen nog geen eigen vrieskast, dan was dit natuurlijk een mooie oplossing. De kinderen die in Dalfsen op school zaten, verteld mevrouw Feijen, die kregen van thuis een sleutel mee, en dan moesten ze na schooltijd vlees mee nemen voor thuis.

Mevr. Knol gaf in Dalfsen nog speciale lezingen over het invriezen van vlees en groeten.

Rond 1960

Elektrische stroom was er toen al wel, maar ook nog niet zo lang. De muren, de vloer en de staanders zijn allemaal super geïsoleerd met een soort stevig tempex. De temperatuur was meestal rond de min 20 tot min 23 graden.

Toen het freon gas verboden werd stond de heer Feijen voor de keuze: of nieuwe motoren, dus flink investeren of er mee stoppen. Als hun kinderen er belangstelling voor hadden om het over te nemen dan hadden ze die investering nog wel gedaan. Maar die toonden niet genoeg interesse. Dan moet je keuzes maken. Ik heb mijn klanten andere half jaar van te voren medegedeeld dat we er meest moesten ophouden. Dus in het jaar 2000 ging de stekker er uit. Ook omdat iedereen thuis een vriezer had werd de animo ook wel wat minder.

Ook een zus van meneer Feijen runde in Heino zo’n vriesruimte. Je ziet wel, een familie met een prima handelsgeest.

Als laatste. De vriesmotoren draaien nu nog steeds in Afrika op het zelfde freongas op dezelfde aardbol. Daar mag het wel.

De bestaande oude vriesruimte wordt nu nog gebruikt als bergruimte, ook voor familie en nu is het er helemaal niet koud, die tijd is geweest.