Dorus Broeks 101 jaar, overleden, zijn kinderen schreven er over - Foto: eigen geleverde foto
Foto: eigen geleverde foto

Dorus Broeks 101 jaar, overleden, zijn kinderen schreven er over

HOONHORST – Afgelopen week is Dorus Broeks uit Hoonhorst overleden. Zijn kinderen maakte er het volgende verhaal over, welke ook in de kerk tijdens zijn uitvaartdienst werd voorgelezen. Onze pa. Hallo Pa,

Na 101 jaar 4 maanden en 9 dagen lig je straks terug in de schoot van de aarde waaruit je bent voortgekomen. Eindelijk rust en weer dicht bij mamma. Op je geboortedag had je nooit kunnen bevroeden dat je zo lang op deze aardbol je stempel mocht drukken. Niet de oudste uit een gezin van 5 maar wel het oudste geworden van de familie. Geboren in de Roaring twenties direct na de Eerste Wereldoorlog, kreeg je er in je jeugdjaren nog een
oorlog overheen. Spannende tijd, heb je ons verteld. Samen met je vrienden zoals Herman Flierhuis heb je er het beste van gemaakt.

Er ging geen verjaardag voorbij of de smeuïge verhalen kwamen na de nodig borrels weer bovendrijven. Laten we er dit van
zeggen: je hebt er geen trauma’s aan overgehouden. Voordat wij als kinderen naar school gingen, hadden we al aardig wat, weliswaar gekleurde geschiedenislessen achter de rug. Daar heeft de familie wel een kleine tic aan overgehouden. Het onderwerp “oorlog” is nooit ver weg. Bezoek aan oorlogsmusea, vliegshows; je ging maar wat graag mee met je zoons die er maar geen genoeg van kunnen krijgen. Die avontuurlijk inslag kwam ook
terug bij bezoeken aan de Wieringermeerpolder en in 1953 met Albert Kappers als “ramptoeristen” naar de overstromingen in Zeeland. Helemaal ongeschonden kwam de familie niet uit het oorlogsverleden van onze natie. Had jij nog het geluk dat je oproep voor de dienstplicht net viel na de Duitse inval; broer Jan
moest in 1948 wel onder de wapenen. Van de tocht naar Indonesië kwam hij zoals vele anderen niet meer terug. Veel later, je was al met pensioen, heb je pas echt afscheid kunnen nemen van broer Jan. Dat was tijdens de door de kinderen aangeboden reis die je
samen met mamma maakte door Indonesië.

Door het vroege overlijden van broer Jan, moest jij de boerderij voortzetten. Maar als je een eigen keuze had gehad, was dat toch een ander beroep geworden. Je had je hele leven een mateloze belangstelling voor techniek. Dat bleek wel tijdens het boerenleven. Er is wat afgeknutseld op Zwarteweg 7. Nieuwe machines waren nogal duur. Je knutselde ze zelf in elkaar. Vaak met behulp van Willem Ulkeman, die jouw ideeën met prominent
laswerk gestalte moesten geven. Je was ook een van de eersten die de paarden verruilde voor een tractor. De luidruchtige Lanz Buldog was daarbij je favoriet en dat virus zit nog steeds in de familie. En als we het over auto’s hebben, dan volstaan 3 letters BMW. Allemaal Duits, dat dan weer wel.

Maar jouw leven bestond niet alleen uit werken. Je leerde mamma kennen en er kwam een huishouding om voor te zorgen. En dat huishouden groeide en groeide totdat het met 12 kinderen welletjes was. Dat waren heel wat monden om te voeden. Dat was vooral mamma’s deel. De meesten van ons zullen jou in die tijd herinneren als de man op de achtergrond. Bemoeide zich niet al te zeer met de opvoeding behalve als we eens over de schreef gingen. De dreiging ”zal pappa eens roepen” was meestal voldoende om ons weer in het gareel te krijgen.

Honger hebben we overigens nooit geleden en alle Hoonhorster bakkers konden op onze warme belangstelling rekenen.
Al dat grut moest ook naar school. Dat was wel niet zo duur als nu, maar we hebben ten koste van de huishoudkas allemaal ons eigen ding mogen doen. En daar zijn we erg dankbaar voor. Onze pa
Ook je eigen ontwikkeling is niet stil blijven staan Je had het geluk dat je de kans kreeg omeen opleiding te volgen aan de Middelbare Landbouwschool. Die kennis heb je goed benut. Je ging met de tijd mee en moderniseerde in hoog tempo de boerderij. Niet bang
om risico’s te nemen. Onze Leo kon dankzij jouw vooruitziende blik, een levensvatbaar bedrijf overnemen.

Verenigingen zagen jou graag komen en dat waren er velen. Scholen, de kerk, begrafenisvereniging, rijvereniging, plaatselijk belang, landbouwcoöperaties; ze hoefden je maar te vragen en je stapte erin. Meestal als jarenlang lid van het bestuur. Niet altijd tot
genoegen van mamma, die je nogal eens een avond moest missen Daar stond tegenover dat zij wel altijd mee mocht naar feestelijke bijeenkomsten of reisjes. Elk nadeel heeft zijn voordeel om maar een bekende uitspraak te gebruiken. Maar ook samen deelden jullie een passie, namelijk het zangkoor. Eerst alleen een
mannenkoor, zoals dat in die tijd de gewoonte was. Maar ook daar brak de emancipatie door. Sindsdien zongen jullie jarenlang samen. Je hebt het jongerenkoor opgericht en er bij gebrek aan beter (je had tenslotte een dirigentendiploma) lange tijd het koor de maat genomen. Je bleef zo lang lid van het kerkkoor dat je alle officiële onderscheidingen inmiddels allemaal al een keer opgespeld had gekregen. Bij je afscheid hebben ze daarom
uit nood maar een speciale oorkonde bedacht, zodat er toch nog een tastbaar kleinood ter herinnering achter bleef. Het hangt nog steeds aan de muur. Muziek, daar had je toch wel een passie voor. Niet alleen zang. Je had al heel vroeg een traporgel thuis staan. En met muziekles van Ponten, kon je daar aardig mee uit de voeten. Mede door toedoen van het grut, was dat ding na verloop van tijd aardig uitgewoond. Er kwam prompt een elektronisch orgel. Daar heb je nog lang op gespeeld, totdat je ogen de
noten niet meer konden lezen. Tja, naast lezen had je niet veel andere hobby’s in die periode van je leven. Ook sport was
niet zo aan je besteed. Een tijdje paard gereden.

Er kwam al snel een auto (Vauxhall) op het erf. Daarmee reed je graag mee rond zoals het meedoen aan sterritten en zondagmiddag met de hele bubs in de auto een toertocht maken op weg naar een ijsje met ranja. Dat veranderde bij het bereiken van je pensioenleeftijd. Er kwam “gratis geld” van de overheid en meer vrije tijd. Zowaar gingen jij en mamma samen op dansles. Nu konden jullie voortaan samen dansen op allerlei feestjes. En daar bleef het niet bij. De volgende stap was de zwemles en tussen de kleine kinderen leerden jullie hoe je het beste het hoofd boven water kon houden, zonder te verdrinken. Zo kwamen er steeds meer diploma’s aan de muur. En daarna hebben jullie samen met andere buurtgenoten je conditie op peil gehouden in het zwembad en met leuke fietstochten. Koersbal, ook zo’n fenomeen voor de wat oudere generatie. En er was tijd en geld voor bus- en bootreizen naar het buitenland. En toen dat wat te vermoeiend werd, was er altijd nog de jaarlijkse reis met de Zonnebloem, waar je een hele week in de watten werd gelegd. Ook na mamma’s overlijden ben je daarmee nog lang doorgegaan. De laatste was drie jaar geleden. Met het overlijden van mamma veranderde er veel. Het onverwachte verlies heeft jou en ons diep geraakt. Je moest je nu zelf zien te redden met hulp van je kinderen en familie. Steeds meer generatiegenoten om je heen zoals vrienden, bekenden en familieleden Onze pa overleden. Het wereldje werd kleiner. Met grote bewondering zagen wij hoe je telkens weer de weg omhoog wist te vinden. Je onvoorwaardelijke liefde voor mamma bracht je ertoe om elke morgen eerst haar graf te bezoeken voor een groet en een gebedje. En kijken of de kaars op haar graf nog brandde. Je hebt een hele vrachtwagen kaarsen
verstookt op haar graf. Het gaf je vrede en een gevoel dat ze er nog steeds bij hoorde.

Wat je ook lang op de been heeft gehouden is de zorgboerderij. Een eerste kennismaking met de dagopvang op de Rosengaerde was geen succes. Dat op de zorgboerderij van Van Dam des te meer. Praatje maken, meehelpen in de keuken, beestjes voeren en een wandeling maken met Marion. Het hield je geestelijk en lichamelijk in conditie. Het gezegde: “met de ouderdom komen ook de gebreken” kon jij ook niet weerleggen. Kleine ongemakken werden groter en enkele valpartijen deden je in het ziekenhuis
belanden. Vooral je ogen en gehoor lieten je steeds meer in de steek. Maar hoe dan ook, je zou en moest de 100 jaar halen. Ook al wordt je ouder, een mens moet toch nog doelen hebben om na te jagen. Nou, daar ben je ruimschoots in geslaagd. Het was een prachtig feest en je hebt er met volle teugen van genoten. Opstaan met een serenade door de thuiszorg maak je niet elke dag mee. En het samenzijn met de hele familie, buren, vrienden kennissen en niet te vergeten de burgemeester op de Zwarteweg (je
geboortegrond) maakten het tot een onvergetelijk feest. Je praatte er nog regelmatig over. Een bijeenkomst, een feest of waar je ook maar aan deelnam, dat kon niet zonder dankwoord. Of het nu je eigen feest was, die van een ander, een van onze vele familie weekenden, de reisjes van de Zonnebloem; je nam altijd het initiatief tot het uitspreken van een dankwoord. Want als er iets is naast je liefde voor de familie, is dat het woord dankbaarheid. Voor alles en iedereen die iets voor jou of een ander deed. En bij vroegere feestjes ging daar altijd wel een liedje of gedicht aan vooraf. Beroemd was je hilarische presentatie van de “Fiets van Piet Paaltjes” of “Mans uut de Moane”. Maar ook een gedicht van Guido Gezelle kwam er laatst nog uit alsof je het zelf geschreven had.

Met 100 jaar ben je ook een bron voor historici. Dankzij jouw fenomenaal geheugen heb jij heel wat journalisten wegwijs gemaakt over de tijd van toen. Je hebt in 1930 de molen van Hoonhorst bij een storm in zien storten, maar ook de opening na de restauratie in 2012 meegemaakt. En vorig jaar werd er in het buurtschap Millingen nog een Duitse Messerschmitt opgegraven. Jij zag hem destijds neerstorten en hebt nog geprobeerd enkele onderdelen te bemachtigen. Je mocht als “getuige deskundige” bij deze opgraving zijn en je verhaal doen voor de lokale TV. En terloops nog enkele verkeerde veronderstellingen rechtzetten. Want je geheugen heeft je tot het laatste toe niet in de steek gelaten. Alle laatjes waren er en deden het nog. Het kostte je op het laatst wel wat meer moeite om ze snel open te krijgen. Enkele maanden na je 100ste verjaardag moest je na nog een valpartij helaas je vertrouwde stek op Hoonhorst verruilen voor een appartement op de Rosegaerde. Je nam het zoals het was. Met steun van je familie en de goede zorg heb je er nog een redelijke tijd gehad, totdat het lichaam op was. Je onuitputtelijke bron van kennis en interesse, je warme belangstelling, betrokkenheid en aandacht en niet te vergeten de minimarsjes, zullen wij voorgoed missen. Rest niets dan dankbaarheid voor alles wat je voor ons hebt
gedaan en betekend.

De kinderen van Dorus, uit dankbaarheid

Foto's 3
Dorus Broeks 101 jaar, overleden, zijn kinderen schreven er over - Foto: Gemeente Dalfsen
Foto: Gemeente Dalfsen
Dorus Broeks 101 jaar, overleden, zijn kinderen schreven er over
Artikel delen: